الجزیره از رسانه های آمریکایی گزارش داد :ترامپ عقب نشینی کرده است

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

هنوز در محافل سیاسی، دیپلماتیک و رسانه‌ای غرب پرسش‌هایی مطرح است که آیا توافق میان ایران و آمریکا آغاز یک راه‌حل پایدار است یا صرفاً آتش‌بسی موقت که مسائل پیچیده‌تر را به مذاکرات آینده موکول کرده است؛ در حالی که در مرحله نخست، توازن دستاوردها بیشتر به سود تهران به نظر می‌رسد.

در ادامه این مطلب آمده است: تحلیل‌هایی که در روزنامه‌های نیویورک تایمز، واشنگتن پست، گاردین و اکونومیست منتشر شده‌اند، همگی بر این باورند که دولت دونالد ترامپ در مقایسه با اهدافی که در آغاز جنگ اعلام کرده بود، عقب‌نشینی قابل توجهی داشته است؛ در حالی که ایران بدون ارائه امتیازات اساسی و فوری درباره برنامه هسته‌ای یا نفوذ منطقه‌ای خود، فضای اقتصادی گسترده‌ای به دست آورده است.

روزنامه نیویورک تایمز اشاره می‌کند که این توافق برای ایران یک «شریان حیاتی اقتصادی» فراهم می‌کند؛ زیرا محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران برداشته می‌شود و امکان صادرات دوباره نفت فراهم خواهد شد، پیش از آنکه توافق نهایی درباره برنامه هسته‌ای حاصل شود.

پژوهشگر سیاست خارجی ایران، نیکول گراوسکی، می‌گوید: «این یادداشت توافق در مجموع به نفع ایران به نظر می‌رسد»، زیرا تهران یک «مسیر برای کاهش تحریم‌ها، بازگشت صادرات نفت، دریافت منافع اقتصادی و کاهش فشارهای نظامی» به دست می‌آورد، در مقابل تعهدات هسته‌ای که نسبتاً محدود هستند.

این اقدام در شرایطی انجام می‌شود که اقتصاد ایران با سقوط ارزش پول ملی، افزایش نرخ تورم و تشدید اعتراضات مردمی مرتبط با شرایط معیشتی روبه‌رو است.

بر اساس گزارش این روزنامه، از سرگیری صادرات نفت می‌تواند میلیاردها دلار وارد اقتصاد ایران کند، فشار بر بودجه دولت را کاهش دهد و ارزش ریال ایران را تقویت کند؛ هرچند مشکلاتی مانند فساد و سوءمدیریت همچنان باقی خواهد ماند.

در عرصه بین‌المللی، گاردین معتقد است این توافق نشان‌دهنده «پذیرش این واقعیت است که آمریکا نتوانست از طریق جنگ به اهداف مورد نظر خود برسد».

زیرا آمریکا از سال ۲۰۲۵ شرط گذاشته بود که ایران غنی‌سازی داخلی را متوقف کند، ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود را به خارج منتقل کند و تأسیسات جدید غنی‌سازی را تعطیل نماید.

اما اکنون ترامپ حق ایران برای ادامه غنی‌سازی اورانیوم با هدف صلح‌آمیز را پذیرفته است؛ با این شرط که سطح غنی‌سازی به ۳.۶۷ درصد کاهش یابد و تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی باشد.

همچنین رفع محدودیت‌های نفتی در عمل نیازمند کاهش محدودیت‌های بانکی، بیمه‌ای و لجستیکی مرتبط با تجارت ایران خواهد بود.

میاد مالکی، مقام پیشین وزارت خزانه‌داری آمریکا، هشدار می‌دهد که «گسترش مجوزهای مربوط به معاملات مالی، زیرساخت تحریم‌های نفتی و مالی آمریکا را که قدرتمندترین ابزار فشار اقتصادی علیه حکومت ایران است، تضعیف خواهد کرد».

در تحلیلی دیگر، نیویورک تایمز می‌نویسد که این توافق تنها «ابهام موجود را برای ۶۰ روز تمدید کرده است»؛ دوره‌ای که قرار است مذاکرات دقیق درباره سه موضوع اصلی آغاز شود:

برنامه هسته‌ای ایران

آینده تنگه هرمز

برنامه موشک‌های بالستیک

سناء وکیل، مدیر برنامه خاورمیانه و شمال آفریقای مؤسسه چتم هاوس بریتانیا، می‌گوید نگران است که این توافق بیشترین چیزی باشد که بتوان به آن دست یافت؛ و اضافه می‌کند که نبود یک توافق هسته‌ای جدید «احتمالاً به معنای جنگ‌های بیشتر خواهد بود».

این روزنامه اشاره می‌کند که توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ حدود ۲۰ ماه مذاکره با حضور ده‌ها کارشناس طول کشید؛ بنابراین رسیدن به یک توافق جامع در مدت ۶۰ روز غیرواقع‌بینانه است.

همچنین یکی از نگرانی‌های اصلی اروپا این است که حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا همچنان داخل ایران باقی می‌ماند، نه اینکه مانند سال ۲۰۱۵ به خارج منتقل شود.

از سوی دیگر، هیئت تحریریه واشنگتن پست می‌پرسد: «آیا جنگ ایران واقعاً پایان یافته است؟» و معتقد است نتیجه نهایی کمتر از اهداف آمریکا بوده است.

زیرا جنگ توان نظامی ایران را کاملاً نابود نکرد؛ طبق گزارش‌های اطلاعاتی افشاشده، ایران حدود ۷۰ درصد از توان موشکی خود را حفظ کرده است، در حالی که گروه‌های متحد تهران مانند حزب‌الله و حوثی‌ها همچنان باقی مانده‌اند.

در مقابل، آمریکا هزینه سنگینی پرداخت کرده است؛ ۱۳ سرباز آمریکایی کشته و حدود ۴۰۰ نفر زخمی شدند، همچنین ذخایر تسلیحاتی آمریکا به میزان زیادی مصرف شد.

این جنگ همچنین بر روابط واشنگتن با متحدان اروپایی و کشورهای خلیج فارس تأثیر گذاشت و باعث افزایش تورم آمریکا به ۴.۲ درصد شد.

به گفته این روزنامه، ایران مجموعه گسترده‌ای از امتیازات را به دست آورده است، از جمله:

رفع محاصره دریایی

ازسرگیری صادرات نفت

آزادسازی دارایی‌هایی به ارزش ۲۴ میلیارد دلار

مشارکت در صندوق بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری

در مقابل، «ایران به شکل قابل توجهی امتیازات کمی ارائه کرده است» و تنها اجازه داده آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز به‌طور موقت در دوران مذاکرات برقرار باشد.

مجله اکونومیست معتقد است ترامپ «روی این شرط‌بندی کرده که ایران پول را بیشتر از نفوذ می‌خواهد» و این توافق را بر اساس اصل «هویج بدون چماق» توصیف می‌کند.

این مجله می‌گوید ترامپ از بیشتر اهداف جنگی خود عقب‌نشینی کرده است:

تغییر نظام ایران رخ نمی‌دهد؛

محدودیتی برای موشک‌های بالستیک ایجاد نشده؛

حمایت ایران از متحدان منطقه‌ای‌اش پایان نیافته است.

با وجود اینکه حکومت ایران اکنون «فرصتی بی‌سابقه برای مبادله جاه‌طلبی‌های هسته‌ای با پول و سرمایه‌گذاری‌ها» دارد، از دید این مجله، احتمال موفقیت این شرط‌بندی محدود است.

این مجله هشدار می‌دهد که رهبران ایران به آمریکا اعتماد ندارند و برنامه هسته‌ای برای آنان جایگاه سیاسی و تضمین بازدارندگی راهبردی ایجاد می‌کند.

در پایان، اکونومیست می‌گوید ترامپ همان اشتباه اصلی خود را تکرار می‌کند و یادآور می‌شود: «قاعده اول دیپلماسی این است که فرض نکنید رقیب شما همان‌طور فکر می‌کند که شما فکر می‌کنید.»