غریب‌ترین انتخابات دهه‌های اخیر بریتانیا

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

انتخابات میان‌دوره‌ای میکرفیلد برای پنجشنبه، ۱۸ ژوئن ۲۰۲۶ (۲۸ خرداد ۱۴۰۵) برنامه‌ریزی شده است. این رقابت پس از استعفای ناگهانی جاش سایمونز (Josh Simons)، نماینده مستقر حزب کارگر، شکل گرفت که با این کار عمدا صندلی این حوزه در منچستر بزرگ را خالی کرد. کمیته اجرایی ملی حزب (NEC) با دور زدن فرآیند رأی‌گیری محلی حزب، فرآیند را تسریع کرد و صلاحیت اندی برنم (Andy Burnham)- شهردار سرشناس و فعلی منچستر بزرگ- را به عنوان نامزد رسمی حزب کارگر و تعاونی تأیید کرد.

شهردار منچستر با پیروزی در این انتخابات، برای رهبری حزب کارگر و سرنگون کردن استارمر تلاش خواهد کرد و «شاید» انتخابات یک حوزه کوچک، به اولین انتخابات میان‌دوره‌ای تبدیل خواهد شد که رئیس دولت تعیین کرده است!

چرا استارمر در هرج‌ومرج و بحران عمیقی قرار دارد؟

کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، با یک بحران چندجانبه دست‌و‌پنجه نرم می‌کند که دولت او را به سمت بی‌ثباتی شدیدی سوق داده است. دلایل این آشفتگی سیاسی عمیق و متنوع است:

رسوایی و فاجعه پیتر مندلسون: انتصاب پیتر مندلسون (چهره جنجالی و قدیمی حزب) به عنوان سفیر بریتانیا در واشینگتن توسط استارمر، به یک کابوس سیاسی تبدیل شد. افشای ارتباطات نزدیک مندلسون با جفری اپستین (متهم به جرائم جنسی) منجر به استعفای اجباری او از حزب کارگر و مجلس لردها و باز شدن پرونده تحقیقات پلیس شد. علاوه بر این، در اوایل ژوئن ۲۰۲۶، انتشار انبوهی از پیام‌های خصوصی و واتس‌اپ‌های افشا شده او (موسوم به The Mandelson Files) ضربه نهایی را زد؛ جایی که مشخص شد مندلسون در پیام‌هایش دولت استارمر را «محاصره‌شده و بی‌ثمر» توصیف کرده و به وزرای کابینه گفته بود استارمر فاقد جذبه و قدرت لازم است و در برابر فشارها کمر خم می‌کند. این افشاگری‌ها مشروعیت اخلاقی و سیاسی استارمر را کاملا زیر سوال برد.

پیامدهای منفی سیاست‌ها: خشم گسترده عمومی نسبت به تصمیمات سیاستی بسیار بحث‌برانگیز، به ویژه کاهش شدید کمک‌هزینه سوخت زمستانی بازنشستگان، به اوج خود رسیده است.

بحران هویت: اشتباهات محاسباتی بزرگ- مانند سخنرانی استارمر که به‌شدت مورد انتقاد قرار گرفت و در آن بریتانیا را به «جزیره‌ای از غریبه‌ها» تشبیه کرد- رأی‌دهندگان اصلی حزب را غریبه و دور کرده است.

انباشت شکست‌ها در انتخابات محلی

نقطه عطف فروپاشی اقتدار استارمر، بلافاصله پس از شکست‌های بی‌سابقه حزب در انتخابات محلی انگلستان، اسکاتلند و ولز در اوایل مه ۲۰۲۶ (از جمله شکست سخت در انتخابات پارلمان اسکاتلند) رخ داد.

این شکست‌های پیاپی، توهم شکست‌ناپذیری انتخاباتی استارمر را در هم شکست. کاملا آشکار شد که برند دولت استارمر سمی شده و باعث شده است بسیاری از «اعضای خوش‌نام و باسابقه حزب کارگر» و اعضای شوراهای محلی، بدون اینکه تقصیری داشته باشند، صندلی‌های خود را از دست بدهند. این شکست سنگین، اضطراب نمایندگان پشت‌نشین پارلمان را به یک شورش هماهنگ و علنی در کابینه تبدیل کرد.

استعفای وس استریتینگ و استراتژی او

مهلک‌ترین ضربه به دولت استارمر در ۱۴ مه ۲۰۲۶ وارد شد؛ زمانی که وس استریتینگ (Wes Streeting)، وزیر بهداشت، در اقدامی جنجالی و به دنبال استعفای اعتراضی دکتر زوبیر احمد در دو روز قبل، از سمت خود استعفا داد. رسوایی انتصاب مندلسون و تزلزل استارمر در مدیریت این بحران، کاتالیزور اصلی این استعفای زنجیره‌ای بود.

«با از دست رفتن اعتمادم به رهبری شما، به این نتیجه رسیده‌ام که باقی ماندن در این سمت، غیراخلاقی و بر خلاف اصول است.»- وس استریتینگ، متن نامه‌ استعفا به کی‌یر استارمر

رویکرد و مانور استراتژیک استریتینگ

استریتینگ بی‌سروصدا صحنه را ترک نکرد؛ او از استراتژی «سریع حرکت کن و همه‌چیز را به هم بریز» استفاده کرد تا حداکثر آسیب سیاسی را به داونینگ استریت وارد کند:

کیفرخواست عدم محبوبیت: او در نامه استعفای علنی خود، صراحتا شکست‌های انتخاباتی حزب را به گردن عدم محبوبیت شدید دولت استارمر و خطاهای سیاستی مشخص او انداخت.

اتمام حجت: استریتینگ به طور رک و پوست‌کنده اعلام کرد استارمر رهبری نخواهد بود که حزب کارگر را در انتخابات سراسری بعدی هدایت کند. او خروج خود را گامی برای باز کردن فضا جهت یک «نبرد ایده‌ها» در مورد آینده حزب توصیف کرد؛ موقعیتی که او را به طور ایده‌آل برای اعلام نامزدی احتمالی خود در رهبری آینده حزب آماده می‌کند.

جایگاه و شهرت اندی برنم: قدرت برخاسته از شهرداری

در حالی که ارزش و اعتبار استارمر به پایین‌ترین حد خود رسیده، اندی برنم- که به «پادشاه شمال» معروف است- در اوج محبوبیت قرار دارد. این شهرت بی‌نظیر، بر خلاف دیگر چهره‌های وست‌مینستر، ریشه در مناصب وزارتی قدیمی او در دوران بلر و براون ندارد؛ بلکه دقیقا حاصل دوران شهرداری او در منچستر است.

برنم پیش از این با نبرد ناکامش برای رسیدن به رهبری حزب کارگر و شکست در برابر جرمی کوربین و بیش از آن، با خروج از مجلس عوام و شهردار شدن در منچستر شهرت یافت. برنم به صدای طیف خاص میانه و بندباز سیاسی خارج از تعاملات لندن تبدیل شد.

او با فاصله گرفتن از پست‌های سنتی دولتی در لندن، توانست هویت سیاسی خود را بازتعریف کند:

رهبری مستقل و فرامنطقه‌ای: دوران شهرداری به برنم این فرصت را داد تا فراتر از چتر حزبی لندن عمل کند. ایستادگی‌های مقتدرانه او در برابر تصمیمات دولت مرکزی و جنگیدن برای بودجه شمال انگلستان، از او چهره‌ای ساخت که منافع مردم منطقه را به دستورات حزبی ترجیح می‌دهد.

برند کارآمدی و تغییر ملموس: او با تکیه بر اختیارات شهرداری، مستقیما روی پروژه‌های بزرگی مثل یکپارچه‌سازی سیستم حمل‌ونقل عمومی (Bee Network)، مسکن حمایتی و کاهش کارتن‌خوابی تمرکز کرد. این دستاوردهای ملموس محلی، او را در چشم بریتانیایی‌ها به یک «مرد عمل» و مدیری توانمند تبدیل کرد که برعکس سیاستمداران وست‌مینستر، کارایی واقعی دارد.

پوپولیسم اصیل شمالی: برنم با استفاده از تریبون شهرداری، خود را به عنوان تنها قهرمان واقع‌بین و همدل جوامع طبقه کارگر شمال معرفی کرد؛ صدایی رسا در برابر ساختار سیاسی منزوی و لندن‌محور بریتانیا که هم توده‌ها و هم بدنه ناراضی حزب کارگر به او چشم دوخته‌اند.

مسیر طولانی اندی برنم برای بازگشت به مجلس عوام

بازگشت اندی برنم به وست‌مینستر، یک استراتژی حساب‌شده و چند مرحله‌ای بوده است. او که در سال ۲۰۱۷ پارلمان را برای تکیه زدن بر صندلی شهرداری منچستر ترک کرده بود، مدت‌هاست که چشم به بازگشت به مرکز قدرت ملی دوخته است.

کارشکنی‌های قبلی و فشار نهایی

مانع گورتون: در فوریه ۲۰۲۶، اندی برنم تلاش کرد تا از طریق انتخابات میان‌دوره‌ای حوزه‌ «گورتون و دنتون» راهی به مجلس عوام پیدا کند. اما متحدان استارمر در کمیته اجرایی ملی (NEC) که به‌خوبی از تهدید او آگاه بودند، با موفقیت مسیر او را سد کردند.

فشار نهایی: در پی شکست‌های فاجعه‌بار حزب در انتخابات محلی ماه مه، قبضه قدرت توسط استارمر ضعیف شد. چهره‌های پرنفوذی مانند لوسی پاول (معاون رهبر حزب) و وس استریتینگ که تازه دست به شورش زده بود، به طور علنی از اندی برنم حمایت کردند. با درک این تغییر موازنه قدرت، NEC در ۱۵ مه تسلیم شد و به او اجازه نامزدی داد. جاش سایمونز کنار کشید و اندی برنم بدون چالش نامزدی را به دست آورد تا فشار نهایی خود را برای ورود مجدد به پارلمان آغاز کند.

وضعیت خاص میکرفیلد و موقعیت قدرتمند حزب رفورم (Reform UK)

میکرفیلد یک حوزه انتخاباتی سنتی پس‌از- صنعتی در منطقه ویگان (بخش موسوم به دیوار قرمز یا Red Wall) است. این حوزه در سال ۲۰۱۶ رأی بالایی به خروج از اتحادیه اروپا (برگزیت) داد و دارای بدنه رأی‌دهنده طبقه کارگر و از نظر اجتماعی محافظه‌کار است که احساس می‌کند به طور کامل توسط سیاست‌های لندن‌محور نادیده گرفته شده است. این فضای منحصربه‌فرد به حزب رفورم بریتانیا (Reform UK) اجازه داده تا موقعیت بسیار رقابتی و سرسختی برای خود ایجاد کند.

چلنجر و رقیب اصلی: رابرت کنیون

حزب رفورم، رابرت کنیون (Robert Kenyon) را به میدان فرستاده است؛ یک لوله‌کش محلی، مهندس رزمی سابق ارتش ذخیره و عضو تازه انتخاب‌شده شورای محلی. کنیون با وجود مواجهه با موج شدیدی از نظارت‌های رسانه‌ای و جنجال‌ها در مورد نظرات قدیمی‌اش در فضای مجازی، حمایت کامل حزب رفورم را پشت سر خود دارد.

از آنجا که کنیون یک فرد فنی و بومی منطقه است، حزب رفورم توانسته این رقابت را به عنوان نبردی میان یک مرد واقعا کارگر و محلی، در برابر یک سیاستمدار شیک و حرفه‌ای (اندی برنم) بازنمایی کند که صرفا از میکرفیلد به عنوان پله‌ای برای رسیدن به جاه‌طلبی‌های خود در نخست‌وزیری استفاده می‌کند.

مخمصه بزرگ استارمر

کی‌یر استارمر خود را در یک کیش‌ومات سیاسی کامل می‌بیند که در آن، بدون توجه به نتیجه انتخابات روز پنجشنبه، بازنده خواهد بود. افشای اسناد واتس‌اپ پیتر مندلسون در پارلمان، دقیقا هم‌زمان با روزهای حساس کارزار انتخاباتی میکرفیلد شد تا آتش خشم عمومی را شعله‌ورتر کند: اگر اندی برنم پیروز شود، او با استناد به همان ضعف‌هایی که مندلسون در پیام‌هایش از استارمر برملا کرده (بی‌انگیزگی و ضعف در برابر فشار)، رهبری شورش علیه نخست‌وزیر را به دست خواهد گرفت. اگر او شکست بخورد، تقصیر کاملا متوجه استارمر و رسوایی‌های اخیر داونینگ استریت (از سوخت زمستانی تا پرونده مندلسون) خواهد بود که محبوب‌ترین مهره منطقه‌ای حزب را هم قربانی کرده است.

مرکز سیاست بریتانیا و آخرین نظرسنجی‌ها

میکرفیلد- حوزه انتخاباتی کوچک و آرامی که معمولا توسط رسانه‌های ملی نادیده گرفته می‌شد- ناگهان به مرکز سیاست بریتانیا تبدیل شده است. این شهر در حال حاضر شاهد هجوم خبرنگاران سیاسی، شبکه‌های تلویزیونی و تحلیل‌گران نظرسنجی است، به طوری که تعداد آن‌ها در خیابان اصلی شهر از بومیان منطقه بیشتر به نظر می‌رسد.

آخرین نظرسنجی‌های انتخاباتی نشان می‌دهند که این رقابت چقدر فشرده شده است.

نظرسنجی مؤسسه Opinium / Forward Democracy در میکرفیلد (۳ تا ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶)

نکته ظریف داده‌ها: اگرچه اندی برنم برتری شکننده ۵ درصدی در این انتخابات میان‌دوره‌ای دارد، اما این نظرسنجی یک روند نگران‌کننده را فاش کرد: وقتی از ساکنان محلی پرسیده شد در یک انتخابات سراسری آینده به چه کسی رأی می‌دهند، حزب رفورم با ۴۲ درصد در مقابل ۳۴ درصد از حزب کارگر پیشی گرفت.

حضور حزب کارگر در این منطقه، در این دوره خاص از سیاست بریتانیا، کاملا متکی به موقعیت شخصی اندی برنم است. اگر رأی‌دهندگان مخالفِ حزب رفورم که در نظرسنجی‌ها پراکنده شده‌اند، در روز ۱۸ ژوئن پشت سر او متحد نشوند، حزب رفورم می‌تواند یکی از خیره‌کننده‌ترین شگفتی‌های تاریخ سیاسی مدرن را رقم بزند و در این فرآیند، به دوران نخست‌وزیری کی‌یر استارمر برای همیشه پایان دهد.