حزب حاکم انگلیس در تب جانشینی/ استارمر ماندنی است؟

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

نتایج تازه‌ترین نظرسنجی‌ها در انگلیس نشان می‌دهد که بحران رهبری کی‌یر استارمر، از سطح اختلافات درون‌حزبی فراتر رفته و به عاملی برای بی‌ثباتی در تصمیم‌های کلان دولت و نگرانی بازارهای مالی و اقتصادی تبدیل شده است.

تازه‌ترین نظرسنجی مؤسسه یوگاو از اعضای حزب کارگر نشان می‌دهد که اندی برنهام، شهردار منچستر، اکنون به گزینه نخست بدنه حزبی برای جانشینی کی‌یر استارمر تبدیل شده است.

بر اساس این نظرسنجی، ۴۷ درصد اعضای حزب کارگر، برنهام را گزینه اول خود برای رهبری حزب معرفی کرده‌اند، در حالی که سهم استارمر ۳۱ درصد اعلام شده است. در رقابت مستقیم میان این دو نیز ۵۹ درصد اعضا برنهام را بالاتر از استارمر رتبه‌بندی کرده‌اند.

اهمیت این آمار فقط در پیش افتادن برنهام از نخست‌وزیر مستقر نیست، بلکه در شکافی است که میان ارزیابی اعضای حزب از عملکرد دولت و باور آنان به توان انتخاباتی استارمر دیده می‌شود.

طبق همین نظرسنجی، اگرچه ۶۶ درصد اعضای حزب کارگر گفته‌اند استارمر در مقام نخست‌وزیر عملکرد خوبی داشته است، اما فقط ۲۸ درصد معتقدند حزب کارگر با رهبری او می‌تواند در انتخابات ۲۰۲۹ پیروز شود. این در حالی است که ۶۱ درصد اعضای حزب گفته‌اند که استارمر باید پیش از انتخابات بعدی از رهبری کنار برود.

این ارقام، بحران حزب حاکم انگلیس را از یک اختلاف معمول درون‌حزبی به مساله‌ای درباره بقا، مشروعیت و آینده قدرت روایت می‌کند.

استارمر که پس از شکست سنگین حزب کارگر در انتخابات محلی با موجی از انتقادها، استعفاها و نامه‌های اعتراضی روبه‌رو شده، اکنون نه فقط با فشار مخالفان سنتی در حزب، بلکه با تردید جدی بدنه وفادار کارگر درباره امکان پیروزی در انتخابات بعدی مواجه است.

نخست‌وزیر انگلیس با وجود این فشارها، تاکنون نشانه‌ای از عقب‌نشینی نشان نداده است. او در اظهاراتی تازه تأکید کرده که قصد کناره‌گیری ندارد و همچنان می‌خواهد حزب کارگر را در انتخابات آینده رهبری کند.

استارمر حتی در برابر این پرسش که آیا پیروزی احتمالی برنهام در انتخابات میان‌دوره‌ای حوزه میکرفیلد می‌تواند او را به اعلام جدول زمانی خروج وادار کند، عقب ننشست و گفت قصد ندارد از مسوولیت خود کنار برود.

اما مقاومت ظاهری استارمر، از شدت بحران پشت پرده کم نکرده است. منابع رسانه‌ای انگلیس گزارش داده‌اند که نزدیک به ۱۰۰ نماینده حزب کارگر خواستار کناره‌گیری نخست‌وزیر یا دست‌کم اعلام جدول زمانی برای خروج او شده‌اند. در مقابل، گروهی از نمایندگان نیز برای حمایت از استارمر بسیج شده‌اند و همین وضعیت نشان می‌دهد فراکسیون حزب حاکم در مجلس عوام به دو اردوگاه نگران، متخاصم و بی‌اعتماد تقسیم شده است.

در این میان، برنهام تلاش می‌کند خود را نه تنها به‌عنوان یک چهره ناراضی، بلکه به‌عنوان رهبر احتمالی مرحله بعدی حزب کارگر معرفی کند.

او با ورود به رقابت انتخابات میان‌دوره‌ای میکرفیلد، به طور عملی مسیر بازگشت به مجلس عوام و سپس رقابت احتمالی برای رهبری حزب را در پیش گرفته است.

انتخابات میکرفیلد از این جهت مهم است که برنهام برای ورود رسمی به رقابت رهبری باید ابتدا کرسی پارلمانی به دست آورد.

رسانه‌های انگلیسی این رقابت را آزمونی تعیین‌کننده برای آینده استارمر و آغاز احتمالی فصل جدیدی از نبرد قدرت در حزب کارگر توصیف کرده‌اند.

برنهام در سخنان تازه خود تلاش کرده است میان دو پیام متضاد تعادل برقرار کند. از یک سو وعده داده حزب کارگر را تغییر دهد و رأی‌دهندگان ازدست‌رفته را بازگرداند. از سوی دیگر کوشیده است با تأکید بر پایبندی به قواعد مالی دولت، نگرانی بازارها و محافل اقتصادی را کاهش دهد.

او در روزهای گذشته اعلام کرده که قصد ندارد بحث بازگشت انگلیس به اتحادیه اروپا را دوباره به محور سیاست داخلی تبدیل کند.

این موضع‌گیری نشان می‌دهد برنهام در پی جلب ناراضیان حزبی و آرام کردن بازارهایی است که از بی‌ثباتی سیاسی در لندن نگران شده‌اند.

این درحالی است که وس استریتینگ، وزیر پیشین بهداشت انگلیس کوشیده است خود را به‌عنوان چهره‌ای دیگر در معادله جانشینی مطرح کند، اما داده‌های نظرسنجی نشان می‌دهد موقعیت او در میان اعضای حزب کارگر بسیار ضعیف‌تر از برنهام است.

یوگاو گزارش داده که ۵۷ درصد اعضای حزب کارگر استعفای استریتینگ از وزارت بهداشت را اشتباه دانسته‌اند و در رقابت مستقیم میان استارمر و استریتینگ، ۶۵ درصد از استارمر حمایت می‌کنند و فقط ۱۵ درصد استریتینگ را ترجیح می‌دهند.

اظهارات استریتینگ درباره ضرورت بازگشت انگلیس به اتحادیه اروپا نیز به جای تقویت موقعیت او، شکاف‌های تازه‌ای را در حزب آشکار کرده است.

استریتینگ برخلاف برنهام که می‌کوشد موضوع برگزیت را دوباره به یک خط گسل انتخاباتی تبدیل نکند، با طرح دوباره بحث پیوستن به اتحادیه اروپا، بخشی از رقابت جانشینی را به نزاعی بر سر مسیر آینده انگلیس پس از برگزیت کشانده است.

این اختلاف برای حزب کارگر حساس است، زیرا حوزه‌هایی مانند میکرفیلد در گذشته گرایش قابل توجهی به خروج از اتحادیه اروپا داشته‌اند و هرگونه بازگشایی پرونده برگزیت می‌تواند هزینه انتخاباتی سنگینی برای حزب حاکم داشته باشد.

استارمر از زاویه دیگری نیز تحت فشار قرار دارد. بحران رهبری در حزب حاکم هم‌زمان با نگرانی‌های اقتصادی، فشار هزینه‌های زندگی، افزایش حساسیت بازارهای مالی و بحث‌های پرهزینه درباره هزینه‌های دفاعی و انرژی تشدید شده است.

فایننشال‌تایمز گزارش داد که نخست‌وزیر در حالی بر ماندن خود اصرار دارد که حلقه نزدیک او نیز میان طرفداران خروج آبرومندانه و مدافعان مقاومت تا آخر دچار اختلاف است.

از سویی گاردین گزارش داده است که ابهام درباره آینده استارمر و احتمال نخست‌وزیری برنهام حتی بر معامله نجات شرکت «تیمز واتر»، شرکت بزرگ تأمین آب و فاضلاب در انگلیس، سایه انداخته است. بدهی این شرکت ۱۷.۶ میلیارد پوند اعلام شده و نگرانی سرمایه‌گذاران از تغییر احتمالی رویکرد دولت آینده نسبت به مالکیت عمومی شرکت‌های خدماتی، به یکی از نشانه‌های سرایت بحران سیاسی به اقتصاد تبدیل شده است.

در چنین شرایطی، حزب کارگر با تناقضی پرهزینه روبه‌روست. دولت استارمر هنوز از نظر حقوقی و پارلمانی بر سر کار است، اما اقتدار سیاسی او درون حزب به‌شدت فرسوده شده است. برنهام در بیرون از مجلس، وزن اجتماعی و حزبی قابل توجهی به دست آورده، اما هنوز باید از مسیر دشوار انتخابات میان‌دوره‌ای عبور کند. استریتینگ نیز اگرچه تلاش کرده خود را در صف جانشینان قرار دهد، اما فعلاً در نظرسنجی‌ها نشانی از ظرفیت لازم برای رهبری حزب ندارد.

به این ترتیب، بحران حزب حاکم انگلیس وارد مرحله‌ای شده است که در آن هر رویداد تازه می‌تواند به همه‌پرسی غیررسمی درباره ماندن یا رفتن استارمر تبدیل شود. انتخابات میان‌دوره‌ای میکرفیلد، تصمیم‌های اقتصادی دولت، واکنش بازارها، موضع‌گیری اتحادیه‌ها و تحرک نمایندگان ناراضی، همگی به حلقه‌های یک زنجیره فشار بدل شده‌اند.

استارمر فعلاً در داونینگ‌استریت مانده است، اما فضای سیاسی لندن نشان می‌دهد پرسش اصلی دیگر این نیست که آیا حزب کارگر وارد بحران جانشینی شده است یا نه، بلکه این است که این بحران چه زمانی و با چه هزینه‌ای به نقطه تعیین تکلیف خواهد رسید.