وزیر خارجه آمریکا از انتقادات مصون ماند؛
آیا روبیو عاقلترین مرد دولت ترامپ است؟
با افزایش نگرانی آمریکاییها، از جمله بسیاری از جمهوریخواهان درباره جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، یک نفر تا حد زیادی از موج انتقادات در امان مانده و آن کسی جز مارکو روبیو وزیر خارجه ایالات متحده نیست.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
با افزایش نگرانی آمریکاییها، از جمله بسیاری از جمهوریخواهان درباره جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، یک نفر تا حد زیادی از موج انتقادات در امان مانده و آن کسی جز مارکو روبیو وزیر خارجه ایالات متحده نیست.
پولیتیکو در گزارشی نوشته: تاکنون بیشترین فشارها متوجه دونالد ترامپ، رئیسجمهور، بوده است. جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، و پیت هگست، وزیر دفاع، هم به خاطر مواضعشان بهشدت زیر ذرهبین قرار گرفتهاند.
در همین حال، ستاره سیاسی روبیو در حزب جمهوریخواه در حال درخشش است و بسیاری از دموکراتها هم نسبت به ناکامیهای او تقریبا سکوت کردهاند. این موضوع از آن نظر مورد توجه است که روبیو، علاوه بر وزارت خارجه، نزدیک به یک سال است که عملا نقش مشاور امنیت ملی ترامپ را هم ایفا میکند.
این نقش، طبق تعریف سنتی، وظیفه دارد اطمینان حاصل کند که تصمیمات امنیت ملی آمریکا کاملا بررسی شدهاند و کل دولت برای اقداماتی مثل ورود به جنگ هماهنگ و آماده است. این میتواند شامل بررسی تعامل نهادهای مختلف آمریکا با پایتختهای دیگر یا بخش خصوصی، مثلا شرکتهای نفتی باشد.
اما از همان آغاز عملیات علیه ایران در ۲۸ فوریه، مشخص بود که چنین برنامهریزی و هماهنگیای تقریبا وجود نداشته است. آمریکا در برابر مسائلی مانند افزایش قیمت نفت یا حملات پهپادی به سفارتهایش غافلگیر شده است. حتی به نظر میرسد مقامات ارشد دولت ترامپ هم پیامهای هماهنگی ندارند؛ برای مثال، هگست مرتب از ارجاعات مذهبی استفاده میکند، در حالی که مقامات اطلاعاتی ارشد نمیتوانند پاسخ روشنی بدهند که آیا ایران تهدید فوری برای آمریکا بوده یا نه.
روبیو به خاطر اینکه گفته بود اسرائیل آمریکا را به این جنگ کشانده، کمی مورد انتقاد قرار گرفت، اما بعدا حرفش را پس گرفت. تنها انتقاد جدی دیگر از او مربوط به عملکردش به عنوان وزیر خارجه بوده و شامل تاخیر در خارج کردن دیپلماتهای آمریکایی و تخلیه شهروندان از کشورهای درگیر جنگ میشده است.
کرت میلز، مدیر اجرایی مجله امریکن کانسروتیو که طرفدار سیاست خارجی محتاطانهتر است، میگوید روبیو باید بیشتر مورد انتقاد قرار میگرفت. اما او اضافه میکند که بهخصوص در میان جمهوریخواهان نوعی هاله حمایتی دور روبیو وجود دارد و مد نیست که به او حمله شود.
وقتی از چند قانونگذار، مقام دولتی و تحلیلگر پرسیدم چرا روبیو اینقدر از انتقاد مصون مانده، پاسخهای زیر را شنیدم:
اول اینکه ترامپ هدف آسانتر و مهمتری است. جدا از اظهارات جنجالیاش، او رئیسجمهور است و مسئولیت نهایی با اوست.
عامل دیگر این است که جامعه سیاست خارجی بیشتر روبیو را وزیر خارجه میداند تا مشاور امنیت ملی. بنابراین، منتقدان سریع او را بابت کندی تعطیلی سفارتخانهها سرزنش میکنند، اما فراموش میکنند او را بابت کل ساختار امنیت ملی پاسخگو بدانند.
شاید مهمتر از همه این باشد که حتی دموکراتهایی که از وضعیت ایران خشمگیناند، روبیو را یکی از کارآمدترین افراد تیم ترامپ میدانند.
یک سناتور دموکرات گفته او نسبت به دیگر مردان ترامپ کمتر دیوانه است. اگر اخراج شود، ترامپ کسی خیلی بدتر را جایگزینش میکند.
بسیاری در واشنگتن همچنین متوجه نیستند که روبیو بیشتر روی نقش مشاور امنیت ملی تمرکز دارد تا وزارت خارجه.
به گفته چند نفر، مایک نیدهام دستیار روبیو، در عمل امور روزمره وزارت خارجه را اداره میکند، در حالی که خود روبیو بیشتر وقتش را در کاخ سفید میگذراند.
این موضوع چندان هم عجیب نیست. انجام کامل هر دو نقش تقریبا غیرممکن است و نزدیک بودن به ترامپ هم از نظر سیاسی هوشمندانه است، چون افراد زیادی سعی میکنند روی او تأثیر بگذارند؛ حتی با تماس مستقیم.
در نقش مشاور امنیت ملی، روبیو کارکنان شورای امنیت ملی را کاهش داده و توان آنها برای هماهنگی بین نهادهای دولتی را محدود کرده است. در عوض، تصمیمات حساس در حلقهای کوچک در کاخ سفید گرفته شده و بعد به دستگاهها ابلاغ میشود و اغلب نسبت به عواقب آنها بیتوجهی صورت میگیرد. این یعنی بسیاری از افرادی که میتوانستند خطرات یا چالشهای مربوط به ایران، مثل تهدید برای بازار انرژی یا نیاز به هماهنگی با متحدان را پیشبینی کنند، کنار گذاشته شدهاند. و بعد از پاکسازیهای سال گذشته، کمتر کسی جرأت دارد بدون دستور مستقیم اقدامی انجام دهد.
کاخ سفید اعلام کرده روبیو کاملا هماهنگ با ترامپ عمل میکند.
روبیو از جمهوری اسلامی ایران دل خوشی ندارد، اما ظاهرا از اصلیترین حامیان حمله گسترده نبوده. با این حال، او با این ایده مخالفتی هم نکرده و معتقد بوده زمان حمله مناسب است. بنابراین انتظار میرفت که او روند برنامهریزی و هماهنگی را جدیتر پیش ببرد.
البته قرار نیست همه جزئیات هر عملیات به همه گفته شود؛ مثلا در عملیات علیه نیکولاس مادورو تعداد کمی از افراد خبردار شدند و آن هم با نظارت روبیو انجام شد.
اما ایران موضوع متفاوتی است. سالهاست ارتش آمریکا سناریوهای جنگ با ایران را بررسی کرده و از جمله بستن تنگه هرمز را مورد توجه قرار داده بود. نتیجه اغلب این تمرینها، خسارتهای گسترده بوده است. روبیو اینها را میدانست.
با این حال، او همچنان مدافعان زیادی دارد. برخی میگویند کاهش نقش شورای امنیت ملی به خواست ترامپ بوده که به بوروکراسی اعتماد ندارد.
یکی از دیپلماتهای سابق ناتو گفت: نبود فرآیند دقیق، دقیقا همان چیزی است که ترامپ میخواهد و روبیو هم همان را فراهم میکند.
برخی مقامات هم میگویند مشارکت افراد زیاد باعث نشت اطلاعات میشود و میتواند عملیات را به خطر بیندازد.
یکی از آنها گفت محدود کردن اطلاعات باعث شد آمریکا و اسرائیل بتوانند در روزهای اول ضربه سنگینی وارد کنند.
در عین حال، برخی میگویند حتی اگر هماهنگی بیشتری هم وجود داشت، باز هم مقداری آشفتگی اجتنابناپذیر بود و روبیو با توجه به شخصیت غیرقابل پیشبینی ترامپ عملکرد قابل قبولی داشته است.
در جلسات خصوصی با قانونگذاران، روبیو خودش را فردی خوشبین نشان میدهد. سناتور کریس مورفی میگوید او اغلب به استدلالهای ساده اخلاقی متوسل میشود. مورفی معتقد است روبیو به تغییر حکومتها باور دارد و شاید همین باعث شده از ایجاد یک فرآیند بررسی دقیق ریسکها اجتناب کند.
او میگوید: اگر بررسی دقیق باعث میشد عملیات پرریسکتر به نظر برسد، چرا باید چنین فرآیندی را اجرا کند؟
در عین حال، روبیو برای اهداف دیگری هم نیاز دارد در نزد ترامپ جایگاهش را حفظ کند. این اهداف شامل موردی چون تغییرات سیاسی در کوبا هم میشود.
در هر صورت، بعید است به این زودیها درخواست جدی برای استعفای روبیو مطرح شود. به گفته یکی از دموکراتهای مجلس نمایندگان: یک حس عمومی وجود دارد که او عاقلترینِ آنهاست.
