​السودانی یا المالکی؛ کدام یک سکان نخست‌وزیری عراق را در دست می‌گیرد؟

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

عراق در شرایطی با مجموعه‌ای از چالش‌های پیچیده داخلی و خارجی، از فشارهای سیاسی و اقتصادی گرفته تا تحولات امنیتی و معادلات منطقه‌ای روبه‌روست که فرآیند تشکیل دولت آینده را به تصمیمی حساس و سرنوشت‌ساز تبدیل کرده است.

هم‌زمان با نزدیک شدن به ضرب‌الاجل‌های قانونی، ائتلاف «چارچوب هماهنگی شیعیان» در آستانه اتخاذ تصمیم نهایی درباره معرفی نامزد نخست‌وزیری قرار دارد؛ تصمیمی که می‌تواند مسیر دولت آینده عراق را تعیین کند.

سازوکار قانونی انتخاب نخست‌وزیر عراق

انتخابات پارلمانی عراق، که ششمین دوره آن برگزار شده است، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ چرا که پارلمان جدید افزون بر انتخاب ۳۲۹ نماینده، در نخستین جلسه خود رئیس‌جمهور را انتخاب می‌کند و رئیس‌جمهور نیز موظف است نامزد نخست‌وزیری را از میان بزرگ‌ترین فراکسیون پارلمانی مامور تشکیل کابینه کند. نخست‌وزیر مکلف است پس از معرفی اعضای کابینه، برای کسب رأی اعتماد به پارلمان مراجعه کند و در صورت موافقت نمایندگان، دولت فعالیت رسمی خود را برای چهار سال آینده آغاز خواهد کرد.

 اختلاف‌ها در چارچوب هماهنگی به مرحله بحران نرسیده است

در این میان، اگرچه اختلاف‌نظرهایی در داخل چارچوب هماهنگی وجود دارد، اما این اختلافات هنوز به سطح تنش‌های عمیق نرسیده است. رهبران این ائتلاف بر ضرورت پایبندی به جدول زمانی مندرج در قانون اساسی برای معرفی نامزد فراکسیون اکثریت تاکید دارند. چارچوب هماهنگی همچنین شروطی را برای انتخاب نخست‌وزیر آینده در نظر گرفته است؛ از جمله اینکه نامزد این سمت نباید حزب جدیدی تشکیل دهد یا در انتخابات آینده از جریان سیاسی خاصی حمایت کند.

سه گزینه نهایی برای نخست‌وزیری عراق

هر چند نام حدود ۹ نفر برای تصدی پست نخست‌وزیری مطرح شده، اما بررسی‌های درون‌گروهی نشان می‌دهد گزینه‌ها عملا به سه چهره «نوری المالکی»، «محمد شیاع السودانی» و «حیدر العبادی» محدود شده‌اند. در این میان، شبکه تلویزیونی الحدث عربستان به نقل از یک منبع آگاه گزارش داده است که محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر فعلی عراق، از نامزدی نوری المالکی، رهبر ائتلاف دولت قانون، برای تصدی پست نخست‌وزیری حمایت کرده است.

 تصمیم نهایی درون چارچوب هماهنگی گرفته می‌شود

در عین حال، بخشی از اعضای چارچوب هماهنگی خواهان تداوم نخست‌وزیری السودانی هستند و گروهی دیگر، المالکی را گزینه مناسب‌تری می‌دانند. با توجه به اینکه مرجعیت دینی عراق در فرآیند انتخاب نخست‌وزیر دخالتی نمی‌کند، تصمیم نهایی صرفا از درون چارچوب هماهنگی اتخاذ خواهد شد.

پیش‌تر «عدی عبدالهادی»، از اعضای این ائتلاف، از نزدیک بودن معرفی نامزد نهایی نخست‌وزیری خبر داده و تاکید کرده بود که توافق بر سر گزینه نهایی بسیار نزدیک است و احتمال دارد در روزهای آینده یکی از این سه چهره به عنوان نامزد نهایی معرفی شود.

دخالت آمریکا در انتخاب نخست‌وزیر عراق منتفی است

عائد الهلالی، سیاستمدار مستقل عراقی، اعلام کرد که رویکرد عمل‌گرایانه چارچوب هماهنگی، آن را به سمت انتخاب شخصیتی غیرجنجالی برای نخست‌وزیری سوق می‌دهد. وی دخالت آمریکا در انتخاب نخست‌وزیر جدید عراق را منتفی دانست.

الهلالی تاکید کرد: طرف آمریکایی نمی‌تواند دخالت قابل توجهی در این انتخاب داشته باشد، به‌ویژه آنکه این موضوع به بزرگ‌ترین فراکسیون شیعی مربوط است که شرایط را به طور دقیق ارزیابی می‌کند.

وی افزود: سیاست واقع‌بینانه چارچوب هماهنگی، آن را به سمت انتخاب شخصیتی قابل قبول در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی و حل‌وفصل مسائل داخلی در این مرحله پیچیده سوق می‌دهد.

نشست سران چارچوب هماهنگی در منزل المالکی

منابع آگاه از برگزاری نشستی سرنوشت‌ساز میان رهبران ائتلاف «چارچوب هماهنگی شیعیان» عراق در منزل نوری المالکی خبر دادند؛ نشستی که به گفته این منابع قرار است مسیر انتخاب نخست‌وزیر آینده را نهایی کند.

این منابع تاکید کردند که رهبران چارچوب هماهنگی بر بستن هر چه سریع‌تر این پرونده اصرار دارند و نمی‌خواهند انتخاب نخست‌وزیر با تاخیر بیشتری مواجه شود. این نشست با هدف نهایی‌سازی روند انتخاب نامزد نخست‌وزیری پیش از نخستین جلسه مجلس نمایندگان برگزار شده است.

ابتکار سیاسی السودانی برای تسریع تشکیل دولت

محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر پیشبرد امور عراق، طرحی را برای تسریع روند تشکیل دولت آینده و تعیین سازوکاری روشن در انتخاب نخست‌وزیر ارائه کرده است. هدف این ابتکار، پایان دادن به اختلافات درون چارچوب هماهنگی عنوان شده است.

این طرح چهار معیار اصلی را مشخص می‌کند:

۱. انتخاب نامزد از درون چارچوب هماهنگی

۲. برخورداری از تجربه اجرایی

۳. داشتن برنامه حکومتی واقع‌بینانه

۴. برخورداری از مقبولیت داخلی گسترده

در این ابتکار پیشنهاد شده است در صورت عدم دستیابی به توافق سیاسی کرسی‌های جریان‌های عضو چارچوب هماهنگی به‌عنوان سازوکار جایگزین مورد استفاده قرار گیرد.

شانس کدام گزینه بیشتر است؟

در جمع‌بندی، اگرچه نوری المالکی همچنان یکی از بازیگران محوری و تأثیرگذار در معادلات درون چارچوب هماهنگی به شمار می‌رود و از پشتوانه تشکیلاتی قابل توجهی برخوردار است، اما ملاحظات مربوط به ثبات سیاسی، حساسیت‌های داخلی، شرایط اقتصادی و ضرورت تعامل متوازن با محیط منطقه‌ای و بین‌المللی، بخشی از نیروهای شیعی را به سمت گزینه‌ای کمتر جنجالی سوق داده است.

در مقابل، محمد شیاع السودانی به دلیل تجربه اجرایی، آشنایی با سازوکار دولت و برخورداری از مقبولیت نسبی در میان طیف‌های مختلف سیاسی، به‌عنوان گزینه‌ای عمل‌گرا مطرح است. با این حال، تصمیم نهایی نه بر پایه ترجیح فردی، بلکه بر اساس میزان اجماع درون چارچوب هماهنگی و توان عبور کم‌هزینه عراق از مرحله پیچیده کنونی اتخاذ خواهد شد؛ تصمیمی که همچنان به تحولات و توافقات روزهای پایانی وابسته است.

آخرین اخبار جهان را از طریق این لینک پیگیری کنید.