گزارش «شرق» از مراسم ضرب آهنگ پایداری موسسه افرا؛
روش‌های سنتی حمایت به‌تنهایی پاسخگوی نیازهای سازمان‌های نیکوکاری نیست
روزهایی که سازمان‌های مردم‌نهاد بیش از گذشته با محدودیت منابع مالی، دشواری تأمین هزینه‌های جاری، چالش‌های حفظ و جذب نیروی انسانی و افزایش نیازهای اجتماعی مواجه‌اند، پرسش از چگونگی تداوم فعالیت این سازمان‌ها و حفظ توان آنها برای پاسخگویی به نیازهای جامعه، اهمیتی دوچندان پیدا می‌کند.
به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،
روزهایی که سازمان‌های مردم‌نهاد بیش از گذشته با محدودیت منابع مالی، دشواری تأمین هزینه‌های جاری، چالش‌های حفظ و جذب نیروی انسانی و افزایش نیازهای اجتماعی مواجه‌اند، پرسش از چگونگی تداوم فعالیت این سازمان‌ها و حفظ توان آنها برای پاسخگویی به نیازهای جامعه، اهمیتی دوچندان پیدا می‌کند.
این دغدغه، محور سومین رویداد سالانه مؤسسه مدیریت حامیان نواندیش افرا با عنوان «ضرب‌آهنگ پایداری» بود که روز پنجشنبه ۲۳ مهرماه ۱۴۰۵، به مناسبت روز جهانی استاندارد، با حضور بیش از ۲۰۰ نفر از نمایندگان بیش از ۱۰۰ سازمان و مجموعه برگزار شد. این رویداد با موضوع «نقش استاندارد، حامیان و سرمایه انسانی در پایداری سازمان‌های نیکوکاری» و با مشارکت ۲۱ سازمان نیکوکاری و مردم‌نهاد دارای گواهی اعتماد افرا شکل گرفت؛ فرصتی برای گردهم‌آمدن مدیران سازمان‌های اجتماعی، حامیان، فعالان اجتماعی و رسانه‌ها تا در فضایی مبتنی بر گفت‌وگو و تبادل تجربه، از چالش‌هایی بگویند که پشت فعالیت‌های روزمره و خدمات ارائه‌شده به گروه‌های هدف کمتر دیده می‌شوند.
روش‌های سنتی جذب مالی دیگر جواب نمی‌دهد
سهیل یاسائی، مدیر ارتباطات مؤسسه افرا، با اشاره به تمرکز این مؤسسه بر توسعه زیرساخت‌های نیکوکاری و استانداردسازی فعالیت سازمان‌های مردم‌نهاد، در حاشیه این برنامه در گفت‌وگو با شرق توضیح می‌دهد: «مؤسسه افرا فعالیت خود را با هدف توسعه زیرساخت‌های نیکوکاری و تدوین استانداردهایی برای سازمان‌های فعال در این حوزه آغاز کرده است. این مؤسسه با طراحی استانداردی هفت‌بعدی، خدمات مختلفی را به سازمان‌های نیکوکاری ارائه می‌دهد. تفاوت اصلی رویداد امسال، تمرکز بر پایداری سازمان‌های نیکوکاری بود. با توجه به چالش‌های اجتماعی و بحران‌های متعددی که در سال‌های اخیر پشت سر گذاشته‌ایم، بر اساس دو گزارشی که مؤسسه افرا در سال گذشته تهیه کرد، به این نتیجه رسیدیم که پایداری سازمان‌های نیکوکاری با تهدید مواجه شده است».
به گفته یاسائی، در همین راستا، با مشارکت ۲۱ سازمانی که گواهی اعتماد فعال مؤسسه افرا را دریافت کرده‌اند، جلسات هم‌اندیشی برگزار شد تا ابعاد مختلف این مسئله بررسی شود. «از آنجا که اعتبار گواهی اعتماد افرا باید به‌صورت سالانه تمدید شود، این جلسات فرصتی برای تبادل تجربه و بررسی چالش‌های مشترک سازمان‌ها فراهم کرد. در این گفت‌وگوها، سه محور اصلی در ارتباط با پایداری سازمان‌های نیکوکاری مورد تأکید قرار گرفت. حامیان، سرمایه انسانی و نقش استانداردسازی در حفظ و تقویت پایداری سازمان‌ها. بر همین اساس، رویداد امسال طراحی شد و در جریان آن، سازمان‌ها تجربیات خود را به اشتراک گذاشتند. همچنین، میزگردهای تخصصی فرصتی فراهم کرد تا حاضران درباره چالش‌های موجود و راهکارهای تقویت پایداری سازمان‌های نیکوکاری با یکدیگر هم‌اندیشی کنند. با این حال، می‌توان با تمرکز بر مسائل درون اکوسیستم نیکوکاری، از آسیب‌پذیری این سازمان‌ها کاست و در نهایت به کاهش آسیب‌پذیری جامعه کمک کرد. به اعتقاد من، رویداد امسال تجربه‌ای ارزشمند در مسیر شناخت و بررسی این مسائل بود.»
مدیر ارتباطات افرا در بخش دیگر صحبت‌هایش اضافه می‌کند: «همواره فاصله قابل‌توجهی میان بخش خصوصی و سازمان‌های مردم‌نهاد و نیکوکاری وجود داشته است؛ گویی این دو بخش زبان مشترکی برای تعامل نداشته‌اند. تلاش برای استانداردسازی می‌تواند به ایجاد این زبان مشترک کمک کند. امروز لازم است در رویکردهای بخش خصوصی به حمایت‌های کلان بازنگری شود. روش‌های سنتی حمایت، مانند تعریف یک پروژه مشخص و اختصاص منابع مالی به آن، دیگر به‌تنهایی پاسخگوی نیازهای سازمان‌های نیکوکاری نیست. بسیاری از این سازمان‌ها، با وجود برخورداری از شفافیت، پایداری و اثربخشی، اکنون برای پرداخت حقوق کارکنان و تأمین هزینه‌های جاری، از جمله اجاره‌بها، با مشکل مواجه‌اند. این در حالی است که نیازهای گروه‌های هدف و جامعه نیز افزایش یافته است. بخش خصوصی باید در شیوه‌های حمایت خود بازنگری کند و فراتر از الگوی متداول حمایت از پروژه‌های مشخص، به نیازهای پایدار سازمان‌های نیکوکاری توجه داشته باشد. رسانه‌ها می‌توانند با بازتاب واقعیت‌های این سازمان‌ها و روایت دقیق شرایط و چالش‌های آنها، به شکل‌گیری درک مشترک و جلب حمایت مؤثرتر کمک کنند».
پایداری مسئله اساسی مراکز مردم‌نهاد
یکی از دغدغه‌های مجموعه افرا افزایش استاندارهای مراکز مردم نهاد است که سجاد ابوالحسنی، مدیرعامل مؤسسه افرا، در بخش دیگری از این برنامه برای شرق توضیح می‌دهد: «ایده برگزاری این رویداد از سه سال پیش و با این هدف شکل گرفت که نشان دهیم در فضای سازمان‌های مردم‌نهاد ایران استانداردی وجود دارد که می‌توان برای بهبود عملکرد و توسعه پایدار سازمان‌ها به آن اتکا کرد. نخستین دوره این رویداد بر معرفی استاندارد، تبیین کاربردهای آن و آگاه‌سازی عمومی متمرکز بود. این اقدام زمینه آشنایی سازمان‌های بیشتری با استاندارد و شکل‌گیری ارتباطات گسترده‌تر با مؤسسه افرا را فراهم کرد. در سال دوم، تمرکز اصلی به ایجاد ارتباط میان حامیان مسئولیت اجتماعی شرکتی و سازمان‌های مردم‌نهاد تغییر یافت. در آن مقطع به این نتیجه رسیدیم که استاندارد می‌تواند زبان مشترکی میان حامیان و سازمان‌های مردم‌نهاد ایجاد کند. از یک سو، حامیان با این پرسش مواجه بودند که از چه سازمان‌هایی حمایت کنند و از سوی دیگر، سازمان‌های مردم‌نهاد برای جذب حامی با چالش‌هایی روبه‌رو بودند. هر یک از این دو گروه دغدغه‌های خاص خود را داشتند و ما تلاش کردیم استاندارد را به مبنایی مشترک برای تعامل میان آنها تبدیل کنیم».
ابولحسنی با اشاره به تغییر محور رویداد امسال اضافه می‌کند: «در یک سال گذشته، گزارش‌های متعددی درباره وضعیت سازمان‌های مردم‌نهاد تهیه و منتشر کردیم. بررسی این گزارش‌ها نشان داد که پایداری به یکی از مسائل اساسی این سازمان‌ها تبدیل شده است؛ مسئله‌ای که پیامدهای آن مستقیما بر جامعه و گروه‌های هدف این سازمان‌ها تأثیر می‌گذارد. به همین دلیل تصمیم گرفتیم پایداری سازمان‌های مردم‌نهاد را محور اصلی رویداد امسال قرار دهیم. برای تحقق این هدف، سازمان‌هایی را به مشارکت دعوت کردیم که با فعالیت آنها آشنایی داشتیم و گواهی اعتماد افرا را دریافت کرده بودند. در این فرایند، حدود ۲۵ جلسه با حضور این سازمان‌ها و در قالب کارگروه‌های مختلف برگزار شد. این جلسات از اواخر شهریور آغاز شد و تا روز برگزاری رویداد ادامه داشت. در نهایت، بخش‌های مختلف برنامه، موضوع نشست‌ها و پنل‌ها و نقش هر یک از مشارکت‌کنندگان، در جریان همین گفت‌وگوها شکل گرفت. دو کارگروه تخصصی با محورهای حامیان و منابع مالی و منابع انسانی تشکیل شد. موضوعات اصلی رویداد و محتوای نشست‌ها از دل همین جلسات بیرون آمد. در این فرایند تلاش کردیم تجربه زیسته سازمان‌ها را در کانون بحث‌ها قرار دهیم تا مسائل و چالش‌ها از منظر کسانی بررسی شود که مستقیما با آنها مواجه‌اند».
او در بخش دیگری از این گفت‌و گو به استانداردهای هفت‌بعدی اشاره می‌کند: «وقتی درباره استاندارد افرا صحبت می‌کنیم، منظورمان یک استاندارد مدیریتی هفت‌بعدی است. برای تحقق آن، صرفا آموزش کافی نیست و باید ابزارهایی در اختیار سازمان‌ها قرار گیرد تا بتوانند وضعیت خود را ارزیابی کنند، میزان انطباق عملکردشان با استاندارد را بسنجند و مسیر بهبود را بشناسند. ممیزی صرفا به بررسی اسناد و مدارکی که سازمان‌ها ارائه می‌کنند محدود نیست. در این مرحله، اجرای واقعی الزامات و میزان پیاده‌سازی آنها در فرایندهای سازمان بررسی می‌شود. بنابراین، هدف این نیست که استاندارد فقط در اسناد و دستورالعمل‌ها باقی بماند، بلکه باید در عملکرد روزمره سازمان نمود پیدا کند. سازمان‌های دارای گواهی اعتماد افرا این مسیر را طی می‌کنند، اما بسیاری از سازمان‌های مردم‌نهاد هنوز وارد این فرایند نشده‌اند و برای آغاز آن به آمادگی اولیه نیاز دارند. بنابراین معیار نهایی حضور و فعالیت سازمان‌های مردم‌نهاد، اثری است که در جامعه ایجاد می‌کنند. وجود این سازمان‌ها برای جامعه ضروری است، اما به نظر می‌رسد بخش قابل‌توجهی از مردم و حامیان هنوز شناخت کافی از این حوزه ندارند و نگاهشان به فعالیت‌های مردم‌نهاد، عمدتا خیریه‌محور است».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
