این اسباب بازی کودکان را راهی اتاق عمل کرد

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

بازار ایران پر از اسکویشی‌های قاچاق است؛ اسباب‌بازی ترندی که در ماه‌های اخیر آسیب‌های جدی به کودکان وارد کرده.

 اسکویشی‌ها که به اسباب‌بازی ترند امسال در شبکه‌های اجتماعی تبدیل شده‌اند، باز خبرساز شدند. در هفته‌های اخیر گزارش‌های متعددی از آسیب‌هایی منتشر شده که این اسباب‌بازی دوست‌داشتنی و بامزه به کودکان وارد کرده است. مراکز کنترل مسمومیت آمریکا اعلام کرد بیش از نیمی از 11 هزار و 500 گزارش مربوط به اسکوییشی‌ها که از سال 2024 توسط سازمان‌های عضو دریافت شده، مربوط به شش ماهه نخست سال 2026 است. 

کمیسیون ایمنی محصولات مصرفی آمریکا (CPSC) نیز امسال با جهش قابل‌توجهی در گزارش حوادث مرتبط با اسکوییشی‌ها از سوی خریداران و بیمارستان‌ها مواجه شده است. بررسی‌های بیزنس اینسایدر نشان داد که حدود 24 مصرف‌کننده شرح داده‌اند چگونه ترکیدن اسباب‌بازی - ناشی از قرار گرفتن در مایکروویو، داخل خودروهای داغ یا فشار دادن بیش از حد - امسال کودکان را سوزانده است. حدود 20 گزارش دیگر نیز مربوط به استشمام بوهای شیمیایی تند بوده است. آمارهای بیمارستانی جمع‌آوری‌شده توسط CPSC حدود 12 مورد انفجار را در سال 2025 ثبت کرده است.

یکی از والدین به CPSC گزارش داده بود که در فوریه 2024، وقتی دخترش در روز تولد 10 سالگی‌اش اسباب‌بازی را فشار داد، آن اسباب‌بازی «فقط نترکید؛ بلکه منفجر شد». در ماه اوت امسال، گزارش دیگری ثبت شد مبنی بر اینکه پسر 8 ساله‌ای به شکل کاملاً عادی اسکوییشی خود را فشار می‌داد که پوسته بیرونی ناگهان شکافت: «پوسته بیرونی بدون هیچ هشداری پاره شد و محتویات داخلی مستقیماً به سمت صورت و چشمان پسرم پاشید» و فوراً باعث «سوزش شدید و التهاب» شد.

گزارش دیگری در فوریه از بوی شدید مواد شیمیایی شکایت داشت: «بویی بسیار قوی و ماندگار شبیه به استون یا لاک‌پاک‌کن از آن ساطع می‌شد» که سردرد شدیدی برای صاحبش به همراه داشت. در استرالیا نیز گزارش‌هایی از انفجار و سپس آسیب به کودکان در حین بازی با اسکویشی‌ها منتشر شده است. 

اسباب‌بازی‌های «دامپلینگ فشاری» که در بازار عموماً با نام کلی «اسکویشی» (Squishy) شناخته می‌شوند، در ماه‌های اخیر به یکی از پرطرفدارترین ترندهای اسباب‌بازی در سراسر جهان تبدیل شده‌اند. این دسته از اسباب‌بازی‌ها که به دسته‌ای از محصولات تعبیر می‌شود، عروسک‌های بسیار نرم و انعطاف‌پذیری هستند که از موادی مانند پلی‌اورتان یا سیلیکون‌های خاص ساخته می‌شوند. طراحی «دامپلینگ» که به شکل یک خمیر بخارپز محبوب در فرهنگ شرق آسیاست، به همراه سبد بخارپز پلاستیکی کوچک‌شان، ظاهر نمادین آنها را تشکیل می‌دهد که در حین فشردن، شکلی بامزه و جذاب پیدا می‌کنند. 

این دسته از محصولات در شش ماه گذشته به یکی از ترندهای فضای مجازی تبدیل و در بازارهای جهانی و همچنین در ایران، با مخاطبان بسیاری مواجه شده است. یکی از دلایل جذابیت این اسباب‌بازی برای کاربران،‌ تحریک حس لامسه (Satisfying) عنوان شده است. فشردن این اسباب‌بازی‌ها حس بسیار لذت‌بخشی به انگشتان می‌دهد و عملکرد آنها برای مصرف‌کننده شبیه توپ‌های ضد استرس است. 

این اقبال عمومی به اسکویشی‌ها سبب شده تا نمونه‌های تقلبی بسیاری از آن در بازار توزیع شود؛ اقلامی که با کیفیت پایین تولید شده و سلامت مصرف‌کننده، به ویژه کودکان، را تهدید می‌کند. چندی پیش نیز شماری از این محصولات در برخی از کشورهای اروپایی مانند بریتانیا، هلند و یونان به دلیل وجود مقادیر بالای بنزن، سرطان‌زا شناخته و از سطح فروشگاه‌ها جمع‌آوری شدند.

حالا پس از گذشت چند ماه، دوباره اسکویشی‌ها به صدر اخبار مربوط به اسباب‌بازی بازگشتند. ای‌بی‌سی نیوز استرالیا در گزارشی نوشتع است: ترندی به راه افتاده که کودکان اسکویشی‌ها را داخل مایکروویو می‌گذارند تا نرم‌تر یا روان‌تر شوند، اما این کار به انفجار یا ترکیدن آنها منجر شده است.

در این گزارش آمده است: در بیمارستان کودکان وستمید (Westmead) سیدنی، دست‌کم 11 کودک بین 6 تا 12 سال به‌دلیل سوختگی‌های درجه متوسط تا عمیق روی صورت، گردن، سینه و دست‌ها بستری شده‌اند و کار برخی از آنها به پیوند پوست و درمان طولانی‌مدت جای زخم کشیده است.

در ایالت کوئینزلند نیز پزشکی از اورژانس کودکان گزارش داده که از ماه آوریل تاکنون دست‌کم 13 مورد سوختگی مشابه ثبت شده است.

محتویات داخلی اسکویشی‌ها اغلب ژل‌های چسبنده یا موادی شبیه شکر غلیظ (مانند مالتوز) هستند. این ژل وقتی داغ می‌شود، به پوست می‌چسبد و حرارت را به سرعت به لایه‌های زیرین پوست منتقل می‌کند. 

انتشار اخباری از این دست سبب شده تا برخی از دولت‌ها نظارت سختگیرانه‌تری نسبت به ورود اسکوییشی‌ها اعمال کنند. به عنوان نمونه، گمرک و نهاد ایمنی آمریکا (CPSC) ورود 55 محموله غیرایمن با بیش از 355 هزار عدد اسکوییشی را در مرز متوقف کرده است.

در ایران، انواع متعددی از اسکویشی‌های تقلبی در فروشگاه‌ها اعم از حضوری و مجازی به فروش می‌رسد. در اینستاگرام تب تندی دارد و گاه تا چند میلیون تومان به فروش می‌رسد. 

شناخت اقلام تقلبی از اصل و غیرتقلبی این محصولات برای مصرف‌کننده چندان راحت نیست. اما با در نظر گرفتن این نکته که عمده اسباب‌بازی وارداتی بازار ایران از راه قاچاق تامین و توزیع می‌شود و نظارتی برای سنجش سلامت روی این اقلام وجود ندارد، خانواده‌ها باید نسبت به استفاده از این محصولات حساسیت بیشتری به خرج دهند.