در انتظار اجساد

جمعیت، در حاشیه خیابان ایستاده‌اند. برخی‌ تکیه‌داده به دیوار منتظر خبری هستند. برخی دیگر با حالتی عصبی راه می‌روند و سیگار می‌کشند. چند نفری روی یک نیمکت پیاده‌رو یا ایستگاه اتوبوس نشسته‌اند و چند نفر هم مدام با موبایل‌هایشان گفت‌وگوهایی پرتنش دارند. یکی‌، دونفری روی زمین چمباتمه زده، مات و مبهوت به روبه‌رو مانده‌اند. صفی نامتمرکز و پراکنده هم مقابل درگاه کوچک ورودی دیده می‌شود. گاهی سری می‌کشند داخل و از مسئولی که در اتاقک نشسته سوالی می‌پرسند. اغلب ناامید و برافروخته از همان نقطه برمی‌گردند. هر چند دقیقه یک‌ بار درِ بزرگ دیگری باز می‌شود. مردی‌ یا زنی یا چند نفری از اهالی یک خانواده با شانه‌های افتاده و زانوهای لرزان از آن بیرون می‌آیند. برخی شوکه‌شده، با صورتی یخ‌زده فقط قدم برمی‌دارند. برخی دیگر اما شیون سر می‌دهند؛ آرام قدم برمی‌دارند و به آغوش یکی از دیگر ‌بستگان‌شان پناه می‌برند و آنجا زار می‌زنند. ورودی پزشکی قانونی کهریزک، ۱۶ روز پس از آغاز اعتراضات حالا به نقطه تلخ خود رسیده است؛ سردخانه و بهشت زهرا.

فقط پاسخ خانواده درجه‌یک را می‌دهند

«فقط بستگان درجه‌یک خانم. اگه دوستش هستی نمی‌توانم اطلاعاتی بهت بدم»؛ این را مردی ماسک‌زده می‌گوید که در آستانه درِ شیشه‌ای پزشکی قانونی برِ جاده قدیم قم ایستاده و مشخص نیست چه مسئولیتی دارد، اما اولین و آخرین نفری است که به سیل افرادی که در جست‌وجوی عزیزان‌شان هستند، پاسخ می‌دهد. دختر جوانی که می‌گوید از پنجشنبه گذشته خبری از هم‌کلاسی دانشگاهش ندارد، پس از پرس‌و‌جو از همه بیمارستان‌ها و دادسراها و زندان‌ها، حالا به کهریزک آمده است: «پنجشنبه هفته پیش آخرین‌ بار با دوستم حرف زدم. قرار بود از خوابگاه وسیله‌هایش را بردارد و بعد از آن به خانه ما بیاید، اما از آن آخرین تماس تا به این لحظه هیچ خبری از او نداریم. همه جا را گشته‌ایم؛ بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها، دادسراها، زندان‌ها و هر جایی را که فکرش بکنید‌ اسمش را داده‌ایم، اما خبری نداشتند».

اما حالا در مقابل کهریزک هم کاری از دست‌شان برنمی‌آید؛ چرا‌ که اینجا تنها پاسخ بستگان درجه‌یک را می‌دهند: «کسی پاسخ ما را نمی‌دهد. اسمش را دادیم و گفتیم حداقل بگویید اینجا هست یا نه. اما می‌گویند فقط باید از اعضای درجه‌یک خانواده باشید، مدرک شناسایی بدهید و در آن صورت می‌توانیم پاسخ شما را بدهیم. اما دوست ما کسی را اینجا ندارد. یک دانشجوی ساده ۲۳ساله بود که از همه دنیا تنها یک مادر بیمار و پیر در اردبیل دارد».

روی بنری که روی درِ بزرگ ورودی پزشکی قانونی کهریزک نصب شده‌‌، بر همین موضوع تاکید شده است؛ بنری که ۱۰ نکته را یادآور شده است. توضیحات روی بنر با «عرض تسلیت» آغاز شده و آمده است‌: «برای تحویل جسد، فقط بستگان درجه اول (پدر، مادر، برادر، خواهر، همسر و فرزند)». در نکته هشتم هم اطلاعاتی درباره هزینه‌ها داده شده است: «پس از اتمام کار، هزینه حسابداری دریافت می‌شود و سپس برای شناسایی متوفی مقابل در پذیرش منتظر بمانند». اما بنا به گفته افراد حاضر در آنجا، گویا این روزها پولی دریافت نمی‌کنند. زنی که به‌تازگی جسد برادرش را تحویل گرفته و منتظر کارهای بهشت‌ زهراست، این را می‌گوید و ادامه می‌دهد: «انگار روزهای اول پول می‌گرفتند، اما الان انگار این‌قدر شلوغ شده که فقط می‌خواهند کارها انجام شود. از ما هم پولی نگرفتند».

زنگ زدند و گفتند برگردید

یَله داده به دیوار و دود سنگینی از سیگار را وارد ریه‌اش می‌کند: «هزار بار امیدوار شدیم که زنده باشد، ولی آخرش هم دم سردخانه ایستاده‌ایم تا جنازه‌اش را تحویل بگیریم. برادر ۲۶ساله همسرم رفته بود داروخانه خرید کند، اما تیر خورد و کشته شد. چند روز همه جا را گشتیم. دو روز پیش هم اینجا آمده بودیم، اما وقتی نامش در فهرست کشته‌شده‌ها نبود، برگشتیم. راستش خوشحال و امیدوار هم شدیم که برگشتیم. بااین‌حال، دیروز زنگ زدند و خودشان گفتند که حتما فهرست را خوب نگشته‌اید، دوباره بیایید».

همسرش که خواهر همان جوان است، در سالن کهریزک بود تا چهره برادرش را تشخیص دهد و کارهای تحویل جسد را پیش ببرد: «سنی نداشت. همه زندگی خانواده بود. پسر خوبی بود و می‌دانم که از این به بعد همسرم زندگی نخواهد داشت. دردانه خانه بود. عزای بزرگی است و نمی‌دانم ‌از پس چنین مصیبتی برمی‌آییم یا نه».

درخواست کارشناسی اسلحه دادیم

از دیگر موارد مهم نوشته‌شده روی بنر اطلاع‌رسانی کهریزک باید به موارد هفتم و دهم ‌اشاره کرد. در مورد هفتم این بنر با موضوع «کارشناسی اسلحه» نوشته شده است: «در صورت درخواست قاضی پرونده بر تشخیص هویت یا کارشناسی اسلحه باید منتظر تیم از آگاهی باشند و زمان مشخصی ندارد».

در مورد دهم نیز با موضوع «علت فوت» توضیح داده شده است: «جواب علت فوت و ارسال گزارش معاینه جسد فقط با دستور محترم قضائی (دادسرا) از طریق سیستم سمپ امکان‌پذیر است». مردی که دو روز پیش جسد برادرش را تحویل گرفته است، با اشاره به درخواست بررسی علت فوت و همچنین کارشناسی اسلحه می‌گوید: «ما درخواست داده‌ایم اطلاعات دقیق داده و علت فوت شناسایی شود. چندین نامه درخواستی مختلف هم به مراجع مختلف قضائی ارسال کرده‌ایم و منتظر نتیجه‌ایم. بااین‌حال، طوری که امروز جواب‌مان را داده‌اند، به نظر نمی‌رسد به این زودی‌ها به نتیجه‌ای برسیم».

آخرین اخبار جامعه را از طریق این لینک پیگیری کنید.