جای جوش چرا ماندگار میشود؟ راهنمای انتخاب روش مناسب برای درمان اسکار آکنه
جوش صورت برای بسیاری از افراد یک مشکل موقتی است، اما آنچه گاهی مدتها پس از برطرف شدن آکنه باقی میماند، جای جوش و اسکارهای پوستی است. فرورفتگیهای کوچک و بزرگ روی گونه، تغییر رنگ پوست، لکههای قرمز یا قهوهای و در بعضی موارد اسکارهای برجسته میتوانند باعث شوند پوست حتی پس از کنترل کامل آکنه همچنان ناهموار به نظر برسد.
نکته مهم این است که تمام جای جوشها یکسان نیستند و به همین دلیل نمیتوان برای همه آنها یک روش درمان ثابت تجویز کرد. انتخاب روش اصلاح جای جوش و آکنه به نوع اسکار، عمق آن، وضعیت پوست، سن اسکار و شرایط هر فرد بستگی دارد.
برای مثال، در بعضی اسکارهای فرورفته ممکن است پس از ارزیابی پزشک، استفاده از روشهای ترکیبی و حتی تزریق ژل برای اصلاح فرورفتگیهای صورت در کنار سایر درمانها مطرح شود؛ در حالی که این روش الزاماً برای همه انواع اسکار مناسب نیست.
از طرف دیگر، بعضی افراد علاوه بر جای جوش از کدر شدن، کمآبی یا کاهش کیفیت ظاهری پوست شکایت دارند. در چنین شرایطی ممکن است پزشک پس از بررسی پوست درباره روشهای جوانسازی مانند تزریق مزوژل نیز توضیح دهد. بنابراین اولین قدم، تشخیص دقیق مشکل است؛ نه انتخاب یک درمان صرفاً بر اساس تبلیغات یا تجربه دیگران.
چرا بعضی جوشها بدون اثر از بین میروند اما بعضی جای زخم ایجاد میکنند؟
شدت التهاب یکی از عوامل مهم در ایجاد اسکار آکنه است. هرچه التهاب در لایههای عمیقتر پوست ایجاد شود، احتمال آسیب به ساختار طبیعی بافت و باقی ماندن اثر بیشتر خواهد بود.
نتیجه میتواند به شکل فرورفتگی یا در مواردی برجستگی ظاهر شود.
عوامل مختلف دیگری نیز میتوانند احتمال ایجاد جای جوش را افزایش دهند:
- آکنههای التهابی شدید
- جوشهای عمیق و کیستی
- دستکاری و فشار دادن مکرر جوشها
- تأخیر در درمان آکنه فعال
- استعداد فرد برای ایجاد اسکار
- شدت التهاب پوست
- ویژگیهای ژنتیکی
- ایجاد زخم در محل جوش
به همین دلیل یکی از مهمترین اقدامها برای جلوگیری از جای جوش، کنترل خود آکنه و پرهیز از دستکاری ضایعات است.
آیا هر لکهای که بعد از جوش باقی میماند اسکار است؟
خیر. این یکی از مهمترین تفاوتهایی است که قبل از انتخاب درمان باید بدانیم.
به طور کلی اثرات باقیمانده از آکنه را میتوان از نظر ظاهری به چند گروه تقسیم کرد:
لکههای بعد از جوش
در این حالت رنگ پوست تغییر میکند اما فرورفتگی یا برجستگی محسوسی وجود ندارد.
اسکارهای فرورفته
در این نوع، بخشی از سطح پوست پایینتر از قسمتهای اطراف دیده میشود.
اسکارهای برجسته
در بعضی افراد بدن هنگام ترمیم بافت بیش از حد تولید میکند و اسکار حالت برجسته پیدا میکند.
تشخیص نوع ضایعه اهمیت زیادی دارد؛ زیرا روش مناسب برای یک لکه رنگی الزاماً روش مناسبی برای یک اسکار عمیق فرورفته نیست.
انواع اسکار فرورفته جای جوش
حتی اسکارهای فرورفته نیز شکل یکسانی ندارند.
اسکار Ice Pick
این اسکارها معمولاً باریک اما نسبتاً عمیق هستند و ممکن است ظاهری شبیه سوراخ کوچک روی سطح پوست ایجاد کنند.
اسکار Boxcar
این گروه معمولاً فرورفتگیهایی با لبههای مشخصتر هستند و میتوانند عمق متفاوتی داشته باشند.
اسکار Rolling
این نوع اسکار حالت موجدار و نسبتاً گستردهتری در سطح پوست ایجاد میکند و ممکن است ناشی از اتصالات فیبروتیک زیر پوست باشد.
این تفاوتها یکی از دلایلی هستند که یک روش درمانی نمیتواند برای همه بیماران نتیجه مشابهی ایجاد کند.
آیا کرم میتواند جای جوش عمیق را از بین ببرد؟
محصولات مراقبت از پوست میتوانند در کنترل بعضی مشکلات سطحی، رنگ پوست و کیفیت کلی آن مفید باشند، اما نباید انتظار داشت یک کرم به تنهایی یک اسکار عمیق فرورفته را کاملاً همسطح پوست کند.
اسکار عمیق یک تغییر ساختاری در پوست است.
سابسیژن چگونه به درمان بعضی اسکارها کمک میکند؟
سابسیژن یکی از روشهایی است که برای برخی اسکارهای فرورفته مورد استفاده قرار میگیرد.
در بعضی اسکارها، رشتههای فیبروتیک زیر پوست باعث میشوند سطح پوست به سمت پایین کشیده شود.
نقش فیلر در درمان فرورفتگی جای جوش چیست؟
نام فیلر بیشتر با فرمدهی لب، گونه، چانه و کانتورینگ صورت شناخته میشود، اما در بعضی موارد کاربردهای دیگری نیز دارد.
برای برخی اسکارهای فرورفته، پزشک ممکن است پس از آزادسازی مناسب بافت یا بر اساس شرایط اسکار، استفاده از مقدار کنترلشدهای فیلر را برای بهبود فرورفتگی بررسی کند.
هدف در چنین شرایطی ایجاد حجم زیاد نیست؛ بلکه کاهش اختلاف سطح پوست است.
این درمان نیز برای همه اسکارها مناسب نیست و باید پس از ارزیابی انجام شود.
چرا درمان ترکیبی گاهی نتیجه بهتری دارد؟
بسیاری از افرادی که جای جوش دارند فقط یک نوع اسکار ندارند.
ممکن است یک بیمار همزمان دارای چند اسکار عمیق، تعدادی فرورفتگی سطحی و همچنین لکههای پس از آکنه باشد.
در چنین شرایطی منطقی نیست که انتظار داشته باشیم یک روش تمام مشکلات را به یک اندازه اصلاح کند.
پزشک ممکن است درمان را مرحلهبندی کند؛ برای مثال ابتدا روی اسکارهای عمیق تمرکز شود و سپس کیفیت کلی سطح پوست مورد توجه قرار گیرد.
روشهای ترکیبی بسته به شرایط فرد میتوانند شامل گزینههایی مانند:
- سابسیژن
- میکرونیدلینگ
- برخی انواع لیزر
- پیلینگ پزشکی
- تزریق فیلر در موارد منتخب
- روشهای جوانسازی پوست
باشند.
اما ترکیب بیشتر درمانها الزاماً به معنی نتیجه بهتر نیست. برنامه باید بر اساس نیاز واقعی پوست تعیین شود.
انتخاب روش درمان جای جوش بر چه اساسی انجام میشود؟
یک برنامه درمانی مناسب باید پس از بررسی چند عامل طراحی شود:
- نوع اسکار
- عمق اسکار
- محل اسکارها
- رنگ و جنس پوست
- وجود یا عدم وجود آکنه فعال
- سابقه درمانهای قبلی
- احتمال ایجاد لک یا اسکار غیرطبیعی
- انتظار فرد از درمان
جمعبندی
جای جوش یک مشکل واحد نیست و ممکن است به شکل لک، اسکار فرورفته، بافت ناهموار یا اسکار برجسته ظاهر شود. به همین دلیل روشی که برای یک فرد نتیجه مناسبی ایجاد کرده است الزاماً بهترین گزینه برای فرد دیگری نیست.
سابسیژن، میکرونیدلینگ، برخی تکنیکهای لیزری، پیلینگ و در موارد منتخب استفاده از فیلر از جمله روشهایی هستند که ممکن است در برنامه درمانی اسکار آکنه قرار گیرند. گاهی نیز ترکیب چند روش و انجام درمان به شکل مرحلهای منطقیتر است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
