یک بنگاه اقتصادی تولیدمحور، شریک مردم برای توسعه ملی

مسئولیت اجتماعی در فولاد مبارکه دیگر یک برنامه جانبی نیست؛ بلکه به راهبردی کلان برای ارتقای سلامت عمومی، تقویت زیرساخت‌های کشور و ایجاد ارزش پایدار برای جامعه و صنعت تبدیل شده است.

به گزارش شرق، در ادبیات مدیریت کلان و حکمرانی شرکتی قرن بیست و یکم، مفهوم مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها از اقدامات سنتی، موقتی و خیریه‌محور عبور کرده و به یکی از ستون‌های اصلی پایداری کسب‌وکار و ایجاد ارزش مشترک تبدیل شده است. صنایع بزرگ و مادر، به‌ویژه صنعت فولاد که نقشی اساسی در توسعه زیرساخت‌ها، اشتغال‌زایی و رشد ناخالص داخلی دارند، به دلیل حجم بالای تعاملات خود با منابع طبیعی، انرژی، نیروی کار و جوامع محلی، بیش از هر بخش دیگری تحت نظارت و پایش جامعه قرار دارند.

امروز اعتبار یک بنگاه صنعتی تراز اول، تنها با میزان سود خالص، حجم صادرات یا رکوردهای تناژ تولید سنجیده نمی‌شود؛ بلکه شاخص‌های زیست‌محیطی، اجتماعی و حاکمیتی به عنوان خط‌کش اصلی سنجش عیار مدیریت و پایداری این بنگاه‌ها شناخته می‌شوند.

جایگاه فولاد مبارکه به عنوان پیشران صنعت ایران

فولاد مبارکه به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد در خاورمیانه و شمال آفریقا و یکی از قطب‌های اصلی تولید ورق‌های فولادی در ایران، فراتر از یک واحد صنعتی ساده است. این مجتمع عظیم صنعتی با زنجیره تأمینی گسترده که هزاران بنگاه کوچک و متوسط را تغذیه می‌کند، نقشی بی‌بدیل در امنیت صنعتی، اشتغال‌زایی مستقیم و غیرمستقیم و خودکفایی کشور ایفا می‌کند.

جریان پویای این بنگاه عظیم، رابطه مستقیمی با ثبات، سلامت، رفاه و رضایت جوامع محلی و در مقیاسی بزرگ‌تر، کل جامعه ایران دارد. از این رو، تدوین و اجرای یک استراتژی منسجم در حوزه مسئولیت‌های اجتماعی برای فولاد مبارکه، نه یک اقدام تشریفاتی یا تبلیغاتی، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای حفظ مجوز اجتماعی فعالیت و تضمین تاب‌آوری ملی است.

تحلیل ابعاد مالی و ساختاری تصمیم مجمع عمومی

تصمیم مجمع عمومی سالانه و فوق‌العاده شرکت فولاد مبارکه مبنی بر تصویب افزایش یکساله بودجه مسئولیت‌های اجتماعی از ۱۱۰۰ میلیارد تومان به ۲۰۰۰ میلیارد تومان، نشان‌دهنده تغییر جهت‌گیری‌های راهبردی این شرکت به سمت توسعه سرمایه‌گذاری‌های اجتماعی است. این تخصیص بودجه در شرایطی که بنگاه‌های تولیدی با چالش‌هایی نظیر ناترازی انرژی، محدودیت‌های اعتباری و تحریم‌های بین‌المللی مواجه هستند، گویای آن است که سهام‌داران فولاد مبارکه، پایداری بلندمدت و مسئولیت‌پذیری اجتماعی را جزو اولویت های خود قرار داده‌اند.

سال گذشته بودجه مصوب مسئولیت اجتماعی فولاد مبارکه با تصمیم کمیسیون‌های تخصصی، به سه رویکرد اصلی سلامت، محرومیت‌زدایی و ترویج فرهنگ قرآنی اختصاص یافته بود و اکنون نیز سهامداران  با تصویب افزایش بودجه مسئولیت اجتماعی نشان دادند که مسئولیت اجتماعی از یک هزینه جانبی به بخشی از راهبرد پایداری فولاد مبارکه تبدیل شده است.

افزایش منابع مالی زمانی اثربخش خواهد بود که با یک سیستم اولویت‌بندی علمی و دقیق توزیع شود. در رویکرد جدید فولاد مبارکه، توزیع منابع از حالت توزیع پراکنده و پاسخ به درخواست‌های انفرادی یا منطقه‌ای کوچک، به سمت پروژه‌های پیشران و کلان‌محور حرکت کرده است. محورهای اصلی این بودجه افزایش‌یافته عبارت‌اند از پروژه‌های کلان سلامت عمومی با محوریت پیشگیری و غربالگری گسترده، مشارکت فعال در بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده از جنگ و حملات، توسعه زیرساخت‌های زیست‌محیطی و توانمندسازی اقتصادی و محرومیت‌زدایی ساختاری در مناطق پیرامونی و کم‌برخوردار.

طرح ملی غربالگری سرطان

یکی از پیشروترین اقدامات سلامت‌محور در تاریخ صنعت کشور، طراحی و پشتیبانی مالی فولاد مبارکه از طرح غربالگری سرطان‌های شایع، به‌ویژه سرطان پستان و سرطان روده بزرگ است.

این طرح با همکاری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، جمعیتی بالغ بر ۱.۷ میلیون نفر از شهروندان استان اصفهان را تحت پوشش پایش، غربالگری و تشخیص زودهنگام قرار می‌دهد. این سطح از پوشش در میان طرح‌های مسئولیت اجتماعی صنایع کشور بی‌سابقه است.

هزینه‌های درمان سرطان در مراحل پیشرفته، شامل جراحی‌های سنگین، دوره‌های طولانی شیمی‌درمانی، رادیوتراپی و تأمین داروهای تخصصی وارداتی، سالانه بار مالی سنگینی را بر سبد هزینه خانوارها و نظام سلامت کشور تحمیل می‌کند. سرمایه‌گذاری فولاد مبارکه در این طرح، به واسطه شناسایی بیماری در مراحل اولیه و پیش‌سرطانی، هزینه‌های درمانی را به شدت کاهش می‌دهد. برآوردهای بهداشتی نشان می‌دهند که پیشگیری و تشخیص به‌موقع در این ابعاد، می‌تواند از تحمیل هزینه‌های سنگین درمانی به سیستم سلامت کشور جلوگیری کند و این اقدام را به یکی از کارآمدترین مداخلات بهداشت عمومی تبدیل سازد.

این طرح به گونه‌ای طراحی شده است که همه مردم استان اصفهان اعم از ساکنان مناطق روستایی، حاشیه‌نشین و محروم استان اصفهان که به طور معمول به دلیل هزینه‌ها یا دوری از مراکز درمانی امکان پایش‌های دوره‌ای را ندارند، بتوانند به صورت رایگان و سیستماتیک از این خدمات بهره‌مند شوند. این امر گام مؤثری در راستای تحقق عدالت در توزیع منابع سلامت به شمار می‌رود.

مشارکت در بازسازی خسارات و تقویت تاب‌آوری ملی

بخش دیگری از افزایش بودجه مسئولیت‌های اجتماعی فولاد مبارکه، به مشارکت در بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده از حملات اختصاص یافته است. این اقدام پیامدهای مثبتی برای کشور به همراه دارد. از یک سو، ورود فولاد مبارکه با ظرفیت‌های مالی و لجستیکی خود به پروژه‌های بازسازی، به اجرای سریع‌تر عملیات عمرانی و کاهش بوروکراسی اداری کمک می‌کند. از سوی دیگر، بازسازی فیزیکی مدارس، بیمارستان‌ها، راه‌ها و تأسیسات خدماتی در مناطق آسیب‌دیده، زمینه را برای بازگشت سریع‌تر خانواده‌ها به زندگی عادی و احیای مشاغل محلی فراهم می‌سازد. همچنین، پشتیبانی از بازسازی زیرساخت‌های حیاتی کشور در زمان بحران، یکی از پایه‌های اصلی پدافند غیرعامل است که امنیت عمومی و پایداری ملی را ارتقا می‌دهد.

پروژه مدیریت آب و انتقال پساب‌های شهری

نمی‌توان از مسئولیت اجتماعی فولاد مبارکه سخن گفت و به ابرپروژه زیست‌محیطی این شرکت در حوزه آب اشاره نکرد. فولاد مبارکه با سرمایه‌گذاری کلان در طرح انتقال آب دریا و همچین پروژه جمع‌آوری، تصفیه و انتقال پساب‌های شهری شهرهای همجوار مانند مبارکه، زرین‌شهر و لنجان، مصرف آب خام خود از رودخانه زاینده‌رود را به حداقل ممکن رسانده است. این اقدام که با سرمایه‌گذاری هزاران میلیارد تومانی انجام شده، نمونه‌ای برجسته از مسئولیت اجتماعی زیست‌محیطی است؛ زیرا علاوه بر رفع نیازهای تولیدی کارخانه، به حفظ منابع آب زیرزمینی، ارتقای بهداشت عمومی شهرها از طریق ایجاد شبکه فاضلاب و حفظ جریان زیست‌محیطی منطقه کمک شایانی کرده است.

انطباق با الگوهای موفق بین‌المللی در صنعت فولاد

مطالعه رفتار بنگاه‌های تراز اول فولادسازی در جهان نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری‌های اجتماعی فولاد مبارکه، کاملاً منطبق بر الگوهای نوین جهانی و استانداردهای تعیین‌شده توسط انجمن جهانی فولاد است.

شرکت تاتا استیل در هندوستان

تاتا استیل به عنوان یکی از پیشگامان مسئولیت اجتماعی در دنیا، اقدامات متعددی را به عنوان نمادی از همزیستی صنعت و جامعه پایه‌گذاری کرد. این شرکت سالانه بخش قابل توجهی از بودجه خود را به ارائه خدمات بهداشتی رایگان، تأسیس مدارس و دانشگاه‌ها، تأمین آب آشامیدنی روستاها و توانمندسازی جوامع محلی اختصاص می‌دهد. رویکرد فولاد مبارکه در طرح غربالگری سرطان، شباهت ساختاری زیادی به برنامه‌های بهداشتی تاتا استیل در ایالت‌های محروم هند دارد.

شرکت آرسلورمیتال در مقیاس جهانی

این غول فولادسازی جهان، مسئولیت اجتماعی خود را بر پایه‌های کاهش انتشار کربن، ایمنی و بهداشت کارکنان و جوامع همجوار و پایداری زنجیره تأمین استوار کرده است. آرسلورمیتال با انتشار گزارش‌های پایداری سالانه، اثرات زیست‌محیطی و اجتماعی خود را پایش می‌کند. اقدامات فولاد مبارکه در کاهش مصرف آب و بازچرخانی پساب‌ها، گامی در جهت انطباق با استانداردهای زیست‌محیطی بین‌المللی نظیر آرسلورمیتال است.

شرکت پوسکو در کره جنوبی

پوسکو با شعار ساختن آینده بهتر با یکدیگر، سیستم مدیریت محیط‌زیست، جامعه و حکمرانی را به صورت یکپارچه پیاده‌سازی کرده است. پوسکو پروژه‌های مسئولیت اجتماعی خود را از طریق بنیادهای تخصصی و با نظارت دانشگاه‌ها اجرا می‌کند تا از اثربخشی سرمایه‌گذاری‌ها اطمینان حاصل کند. الگوبرداری فولاد مبارکه از نهادهای تخصصی مانند دانشگاه علوم پزشکی برای اجرای طرح‌های سلامت، در راستای همین مدل‌های ساختاریافته جهانی است.

برکات مادی و معنوی اقدامات برای جامعه و شرکت

دسترسی رایگان شهروندان کم‌برخوردار به خدمات تخصصی غربالگری سرطان، به کاهش نابرابری در توزیع منابع بهداشتی کمک می‌کند. همچنین، مشارکت فولاد مبارکه در بازسازی خسارات، بخشی از بار مالی و اجرایی را از دوش نهادهای دولتی برداشته و فرآیند خدمات‌رسانی به آسیب‌دیدگان را شتاب می‌دهد. در نهایت، سرمایه‌گذاری در آموزش، سلامت و زیرساخت‌های مناطق محروم توسط فولاد مبارکه، به طور مستقیم شاخص‌های توسعه انسانی استان اصفهان و مناطق هدف را ارتقا می‌دهد.

همراهی و رضایت جامعه محلی، ریسک‌های عملیاتی شرکت را کاهش داده و امنیت پایدار تولید را تضمین می‌کند که به عنوان مجوز اجتماعی فعالیت شناخته می‌شود. افزون بر این، تصویر ذهنی مثبت جامعه از فولاد مبارکه به عنوان شرکتی خدمتگزار و متعهد، جایگاه برند آن را ارتقا می‌دهد. در نهایت، کارکنانی که می‌دانند در مجموعه‌ای متعهد و خیرخواه فعالیت دارند، با تعهد و انگیزه بیشتری کار می‌کنند که این امر مستقیماً بر بهره‌وری کل مجموعه اثرگذار است.

از غربالگری سرطان تا بازسازی؛ مسئولیت اجتماعی فولاد مبارکه در مسیر توسعه پایدار

افزایش چشمگیر بودجه مسئولیت‌های اجتماعی فولاد مبارکه به ۲۰۰۰ میلیارد تومان در مجمع عمومی، نمونه‌ای از رویکرد پیشرو در مدیریت صنعتی کشور است. این تصمیم استراتژیک نشان داد که فولاد مبارکه فراتر از یک بنگاه اقتصادی تولیدمحور، به عنوان یک شریک توسعه ملی عمل می‌کند.

اقداماتی همچون اجرای طرح غربالگری سرطان، مشارکت در بازسازی آسیب‌های ناشی از جنگ، توسعه فعالیت‌های قرانی، ساخت مدرسه و... گویای آن است که مسئولیت اجتماعی در این شرکت به سمت برنامه‌های پیشگیرانه و ساختاری هدایت می‌شود. این رویکرد، ضمن بهبود کیفیت زندگی مردم، ارتقای سلامت عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی کشور، جایگاه برند و پایداری بلندمدت فعالیت‌های خود شرکت را نیز مستحکم‌تر خواهد ساخت.

همگامی این اقدامات با الگوهای جهانی نظیر تاتا استیل، آرسلورمیتال و پوسکو نشان می‌دهد که فولاد مبارکه مسیر صحیحی را در پیش گرفته است؛ مسیری که در آن آهن و فولاد در خدمت سلامت، امنیت و لبخند جامعه قرار می‌گیرند.