|

حلقه اتصال روشنفکران و کنشگران

حافظ موسوی

رضا فرحمند درگذشت. رضا فرحمند، روشنفکر مردمی و آزادی‌خواه، عصر روز یکشنبه بیست‌و‌ششم اردیبهشت، پس از یک دوره بیماری جانکاه در شهر زادگاهش رشت درگذشت. رضا متولد 1333 بود. هنوز نوجوان بود که به فعالیت‌های فرهنگی و هنری روی آورد. در 16سالگی به‌خاطر طراحی کاریکاتوری با مضمون ضد دیکتاتوری، بازداشت و هفت ماه زندانی شد. پس از آزادی از زندان به فعالیت‌های فرهنگی و هنری ادامه داد. نوآوری‌های او در تئاتر آوانگارد گیلان در دهه 50 را هنوز بسیاری از اهالی فرهنگ گیلان به یاد دارند. رضا فرحمند بار دیگر در سال 1353 به خاطر فعالیت‌های فرهنگی و سیاسی بازداشت و پس از هفت ماه بازجویی و شکنجه به شش سال زندان محکوم شد. هنوز دوره شش‌ساله زندان او تمام نشده بود که در آبان 1357 در آستانه انقلاب همراه با گروهی از زندانیان سیاسی آزاد شد و با تجربه‌هایی که از زندان آموخته بود، به‌عنوان یک فعال سیاسی سرشناس چپ‌گرا به انقلاب مردم پیوست. در دهه 60 برای بار سوم بازداشت شد و مدتی را در زندان گذراند. این بار نیز پس از آزادی از زندان همچنان براساس آرمان عدالت و آزادی همراه با نسل جوان در فعالیت‌های فرهنگی، اجتماعی و مدنی شهر رشت مشارکت کرد. رضا فرحمند در تأسیس خانه فرهنگ گیلان نقش بسزایی داشت و مدتی عضو هیئت امنای این نهاد فرهنگی مستقل بود. آشنایی و رفاقت من با رضا فرحمند به سالیانی دور برمی‌گردد. در تمام این سال‌ها از او جز شرافت، صداقت، مردم‌دوستی و پایبندی بی‌چون‌و‌چرا به آرمان عدالت و آزادی ندیدم. رضا از دل توده مردم برخاسته بود. خود، درد کشیده بود و درد مردم را با تمام وجود حس می‌کرد. زبان مردم را می‌فهمید. ازاین‌رو مورد احترام و اعتماد بخش وسیعی از مردم رشت بود. سالنِ مملو از جمعیت در مراسم بزرگداشتش که در بهمن 98 به همت خانه فرهنگ گیلان برگزار شد، نشان داد که او تا چه حد در بین مردم و جامعه فرهنگی گیلان محبوب است. او حلقه اتصال دو، سه نسل از روشنفکران و کنشگران سیاسی و اجتماعی و فرهنگی گیلان بود. تا بود، بخش عمده‌ای از بار جامعه فرهنگی گیلان بر دوش او بود. خانه و دفتر کارش خانه امید ما بود. رضا با آن همه سختی و رنج و مرارت که در زندگی کوتاهش تحمل کرد، هیچ‌گاه از پا درنیامد. همواره سرشار از امید بود. چشم به افق‌های روشن آینده‌ای داشت که 50 سال برای آن مبارزه کرده بود. رفتنش نابهنگام و زود بود. درگذشت رضا فرحمند را به همسر گرامی‌اش ناهید خانم، به دختر هنرمندش نیلوفر، به رفقای او، به خانه فرهنگ گیلان، به اهالی فرهنگ و مردم گیلان تسلیت می‌گویم. یادش گرامی.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.