تأملی بر اثربخشی نوآوریها در جوامع محلی
عادل سلیمانی . پژوهشگر
بازیگران اصلی زیستبوم فناوری و نوآوری برخی از خروجیهای دانشبنیان خود را در انتهای زنجیره به جوامع محلی ارائه میدهند. دراینمیان رصد، مطالعه و واکاوی فرایند و مراحل پذیرش یا نپذیرفتن نوآوری از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ چراکه ذینفعان واکنشهای متفاوتی در مواجهه با نوآوریها نشان میدهند. نوآوران جسور، نخستین پذیرندگان معتبر و اکثریت زودپذیر دوراندیش در تقابل با اکثریت کندپذیر شکاک و دیرپذیران سنتی دو سر طیف فرجام داستان پذیرش نوآوری را تشکیل میدهند و تسهیلگران یا مأموران تغییر در این زیستبوم نوآوری کنشگریهای خود را در فرایند تصمیم نوآوری در مراحل دانش، ترغیب، تصمیم و همنوایی به صورت همگن و ناهمگن اعمال میکنند. دراینمیان سنجش اثربخشی نوآوریها در جوامع محلی مستلزم آن است که خدمت، کالا یا محصول نوآورانه در جوامع محلی در کوتاهترین زمان نشر یافته و با آهنگ پذیرش مطلوب مورد استفاده و بهرهبرداری کارآمد قرار گیرند. در واقع کندی نشر و پیگیرینکردن ماهیت، کمیت و کیفیت پذیرش نوآوری و پیامدهای آن میزان اثربخشی تلاشهای تمام عناصر و اجزای اکوسیستم نوآوری را تحتالشعاع قرار میدهد و این نبود بازخورد موجب اتلاف منابع و اختلال در چرخه و کارکرد نوآوری میشود. آسیبشناسی و چارهاندیشی برای کُندپذیران یا دیرپذیران و مقاومتکنندگان یا رهاکنندگان پذیرش نوآوریها، نیازمند دیدهبانی مشخص در زیستبوم نوآوری است تا سرنوشت زنجیره تلاشهای نوآورانه همه بازیگران، در نهایت به استفاده بهینه و اثربخش نوآوری در جوامع محلی منجر شود. رفع ابهام در این منظومه و بهویژه در ارزیابی اثربخشی و رصد آهنگ پذیرش طیف وسیع نوآوریهای احصاشده از مراکز تحقیقاتی، شرکتهای دانشبنیان، دانشگاهها، مراکز و کارخانههای نوآوری و... نیازمند تعامل و کنشگری پژوهشگران حوزه علوم ارتباطات و نشر نوآوری است که میتواند در قالب مؤسسه یا نهادی مرکزی در ساختار و بدنه زیستبوم فناوری و نوآوری با شرح وظایف شفاف، تعریف شود تا این مهم را به صورت مستمر پیگیری و پیامدسنجی کند و در نهایت اثربخشی کارکرد نوآوریها با پذیرش و استفاده واقعی از آنها در عرصه عمل مضاعف شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.