|

لافونتن در سفر میان ایران و فرانسه

شرق: ژان دو لافونتن از شاعران صاحب‌اندیشه قرن هفدهم فرانسه و نیز حکایت‌نویس و افسانه‌سرای مشهور فرانسوی است که گونه‌ای ویژه از حکایت‌نویسی ارائه داد و تأثیر زیادی بر نویسندگان پس از خودش داشت. لافونتن در هشتم جولای سال 1621 میلادی متولد شد و به‌خاطر حرفه پدرش، کودکی‌اش را در طبیعت گذراند. او به جانوران علاقه زیادی داشت و افسانه‌ها و آثار نویسندگان دوران کهن نظیر آثار ویرژیل و هوراس را مطالعه می‌کرد و همچنین ازوپ و فایدروس، افسانه‌سرایان یونان باستان را هم می‌شناخت. بعدها خود او افسانه‌ها و حکایت‌هایی نوشت که در چند جلد منتشر شدند؛ افسانه‌ها و حکایت‌هایی که بر‌پایه افسانه‌های یونان باستان و نیز افسانه‌هایی از جهان شرق شکل گرفتند. لافونتن با تغییراتی که در افسانه‌های باستان به وجود می‌آورد، می‌کوشید تصویری از عادات و رسوم دوران خودش را نیز ترسیم کند. به عبارت بهتر، او روحی تازه در افسانه‌های کهن می‌دمید و اثر هنری تازه‌ای خلق می‌کرد. لافونتن متعلق به دوره‌ای از شکوفایی ادبی و فلسفی فرانسه بود که در آن چهره‌هایی همچون کرنی، راسین، مولر، ولتر و مونتسکیو حضور داشتند. لافونتن مفاهیم اخلاقی و تعلیمی را در قالب گونه‌هایی از فابل و افسانه بازنمایی کرده تا اثرگذاری آموزه‌های اخلاقی را بر کودکان بیشتر کند. افسانه‌ها و حکایت‌های او روایت زندگی مردمی عادی است که با مسائلی نظیر خرافات، جهل، خفقان و... روبه‌رو هستند و او برای بازنمایی این ویژگی‌ها سراغ جانداران و ماجراهایی رفته که هریک بخشی از این مسائل و رفتارها را بازتاب می‌دهند. از قصه‌ها و افسانه‌های لافونتن ترجمه‌های زیادی در دست است که از میان آنها می‌توان به ترجمه‌های عبدالله توکل، احمد نفیسی و نیر سعیدی اشاره کرد که مجموعه‌ای از قصه‌ها را دربرگرفته‌اند. تعدادی از قصه‌های لافونتن نیز به‌صورت جداگانه توسط مترجمان مختلف منتشر شده‌اند. تقریبا می‌توان گفت از زمانی که ادبیات فرانسه در ایران شناخته شد، لافونتن نیز در ایران شناخته شد و برخی از قصه‌های او هم شهرت زیادی یافته‌اند. به‌مناسبت چهارصدمین سال تولد ژان دو لافونتن در این صفحه مطالبی درباره این شاعر فرانسوی گرد آمده است که به نسبت لافونتن و ادبیات ایران می‌پردازد؛ یادداشتی از سفیر فرانسه در ایران که به سنت هزاران‌ساله حکایت و حکایات لافونتن اشاره دارد، تأثیراتی که ادبیات ایران از لافونتن پذیرفت و مطلبی درباره موزه لافونتن، شاعری که به تعبیر فیلیپ تی‌یِبو آثارش همواره میان ایران و فرانسه در سفرند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.