از راهحل ساده شورا برای کاهش آلودگی چه خبر؟
شرق: حدود سه سال پیش یک عضو شورای شهر تهران از راهحل سریع برای کاهش آلودگی هوای تهران در صحن علنی سخن گفت اما با گذشت سه سال همچنان این مشکل به قوت خود پابرجاست. پیشنهاد کمیته حملونقل شورا نصب فیلتر دوده روی اتوبوسها بود، اما این اقدام عملی نشد. در جلسه سیویکم شورای پنجم شهر تهران، شهربانو امانی، رئیس کمیته ایمنی حملونقل شورای اسلامی شهر تهران، در قالب تذکرات پیش از دستور گفته بود: «کمتر از چهار ماه از عمر شورای پنجم میگذرد. در این مدت اندک، یکی از مأموریتهای کمیته ایمنی حملونقل، بررسی نقش وسایل نقلیه در آلودگی هوای شهر بود. جلسات مختلف، بازدیدهای مختلف و مطالعات متعددی انجام شد تا بدانیم آیا بهعنوان یک کمیته در شورا، میتوانیم سهمی هرچند اندک در گرهگشایی از این معضل داشته باشیم». بخش جالب این نطق، راهحل عضو شورای شهر بود: «هرچه پیش رفتیم، بیشتر شگفتزده شدیم! زیرا خود را آماده رویارویی با یک معضل بسیار پیچیده و چندوجهی کرده بودیم و شنیده بودیم نهادهای متعددی باید دست به دست هم دهند تا بتوان معضل آلودگی را حل کرد، ولی هرچه بیشتر با مسئله درگیر میشدیم و پیش میرفتیم، مسئله را بسیار سادهتر از آنچه بود میيافتیم و تعجب میکردیم که چطور مسئله به این آسانی، اینقدر دستاویز و بهانه خبر، مصاحبه، جلسه، همایش، کنفرانس و... شده است. بارها تردید کردیم که شاید مسیر را اشتباه میرویم! مگر میشود مسئلهای که مانند سرطان، نفس شهر را بریده و سالانه باعث مرگ بیش از چهارهزارو 500 نفر میشود و سالهاست دوام دارد، پاسخی به این سادگی داشته باشد». اما آن پاسخ از نظر عضو شورا چه بود؟ امانی دراینباره گفته بود: «اگر مبنا را مطالعات شرکت کنترل کیفیت هوای تهران بگذاریم و طبق اعلام سازمان سلامت جهان (WHO)، ذرات معلق را خطرناکترین آلایندهای بدانیم که عامل اصلی مرگومیر افراد است، ناچاریم بر اساس سیاهه انتشار شرکت کنترل کیفیت، بپذیریم که سهم اتوبوسها در آلودهسازی هوا در حدود 30.8 درصد، کامیون 22.4 درصد، موتورسیکلت 10.5 درصد، مینیبوس 4.2 درصد، وانت و سواری 2.1 درصد و منابع ساکن نیز مانند کارخانهها، کارگاهها و منازل در مجموع 30 درصد است. از این فهرست، اتوبوسها که تقریبا 31 درصد در تولید ذرات معلق نقش دارند، اکثرشان در اختیار یا تحت مدیریت شهرداری هستند. درست است که این اتوبوسها فرسوده هستند، اما راهحل آن نصب فیلترهای جذب دوده است که دانش و آزمایش فنی آن از سوی دو شرکت کنترل کیفیت هوای شهر تهران و شرکت واحد اتوبوسرانی کسب شده است. کل اعتبار لازم برای تجهیز همه اتوبوسها به این سیستم، در بالاترین حالت ممکن کمتر از صد میلیارد تومان است». بهطور خلاصه، این عضو شورا معتقد بود با مبلغی که کمتر از حقوق یک ماه کارکنان شهرداری است، میتوان مشکل آلودگی هوای تهران را حل کرد؛ اما سه سال میگذرد و این مشکل نهتنها حل نشده، بلکه بدتر هم شده است. چرا این اتفاق رخ نداد و آیا نصب فیلتر دوده واقعا راهحل مفیدی است؟ جالب است بدانیم شورای شهر تهران سال ۹۷ به خرید فیلتر دوده از محل اوراق مشارکت رأی نداد؛ البته با تشدید آلودگی هوای پایتخت در روزهای اخیر، برخی از اعضای شورا بر ضرورت نصب فیلتر دوده تأکید کردهاند. یک کارشناس آلودگی هوا نیز معتقد است: تردیدی درباره تأثیر نصب فیلتر جاذب دوده بر کاهش آلایندگی ناشی از خودروهای دیزلی وجود ندارد، اما لازم است دستگاهها این طرح را بهدرستی اجرا کنند. از دلایل مخالفت با نصب فیلتر جاذب دوده برای اتوبوسها میتوان به اظهارات محمد علیخانی، رئیس کمیسیون حملونقل شورای شهر تهران، اشاره کرد که نداشتن کارایی لازم فیلتر دوده و بازشدن فیلترها از اتوبوسهایی را که بر آنها نصب شده بودند، از جمله این دلایل خواند و گفت بهتر است بهجای فیلتر دوده، اتوبوس نو بخریم. درحالیکه بر اساس گزارش شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، روزی ۱۱ مرگ زودرس به دلیل آلودگی هوا در تهران اتفاق میافتد. این روزها برخی اعضای شورای شهر دوباره بر ضرورت نصب فیلتر دوده روی اتوبوسها تأکید کردهاند، ولی هیچ اشارهای به نقش شورای شهر در این زمینه نمیشود. سیدآرش حسینیمیلانی، رئیس کمیته محیط زیست شورای شهر تهران، ضمن تأکید بر نقش اتوبوسها و مینیبوسها در انتشار ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون گفته است که قانون هوای پاک، نصب فیلتر دوده بر اتوبوسها را الزامی کرده و مطالعات شرکت کنترل کیفیت هوای تهران نیز نصب فیلتر دوده را راهکاری برشمرده که بیشترین بازدهی را نسبت به هزینهها دارد. یوسف رشیدی، کارشناس آلودگی هوا، در گفتوگو با ایسنا، ضمن تأکید بر تأثیر فیلتر دوده بر خودروهای دیزلی ازجمله اتوبوسها در کاهش انتشار آلایندهها گفت: «علم و فناوری در دنیا نشان داده است که رتروفیت (retrofit) یا اصلاح و ارتقای سیستمهای قدیمی با استفاده از ابزار و فناوری جدید در زمینه خودروها روشی مؤثر است؛ همانطور که تأثیر و نتیجه آن را در نصب فیلتر جاذب دوده بر خودروهایی با استاندارد یورور ۲ شاهد بودیم». به گفته او، اگر بخواهیم بهترین گزینه را برای کاهش آلایندگی ناشی از خودروهای دیزلی بهویژه اتوبوسها در نظر بگیریم، باید خودروی دیزل یورو ۶ وارد کشور کنیم که این اقدام به دلایل مشکلات اقتصادی و سایر عوامل امکانپذیر نیست؛ بنابراین بهترین راهحل، اصلاح ناوگان حملونقلی است که اکنون در حال فعالیت و تردد است. این کارشناس آلودگی هوا ضمن تأکید بر نقش فیلتر جاذب دوده در کاهش آلایندگی ناشی از خودروهای دیزلی گفت: یکی از بهترین گزینهها و راهکارها برای کاهش آلودگی هوا، استفاده از فیلتر جاذب دوده در اتوبوسهایی است که در سطح شهر تردد میکنند و این استدلال که فیلتر جاذب دوده کارایی لازم را ندارد، بههیچعنوان قابل قبول نیست. رشیدی در پایان گفت: مسائلی از قبیل وجود دلالان در بازار خرید و فروش فیلتر دوده، به مکانیسم داخلی قراردادهای شهرداری مربوط است تا دست دلالان را کوتاه کنند و بازشدن فیلترهای جاذب دوده توسط رانندگان اتوبوس نیاز به نظارت بیشتر دستگاههای متولی دارد. قطعا اگر نصب فیلترهای جاذب دوده بر اتوبوسها بهدرستی انجام شود، میتواند بر کاهش آلایندهها تأثیرگذار باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.