|

در ونزوئلا مادورو باز هم در انتخابات پارلمانی پیروز می‌شود

انتخابات یا همه‌پرسی علیه دولت

دوسوم کرسی‌های پارلمان ونزوئلا از آن مخالفان دولت است اما از آنجا که رهبر مخالفان انتخابات را تحریم کرده، هواداران «نیكلاس مادورو»، رئیس‌جمهوری این كشور می‌توانند بدون زحمت در انتخابات پیروز شوند و این اتفاق این کشور را در بحران سیاسی عمیق‌تری فرو خواهد برد. به گزارش دویچه‌وله، شهروندان ونزوئلا روز گذشته در انتخابات پارلمانی این كشور شركت كردند تا ۲۷۷ نماینده مجلس ملی را برای دوره‌ای پنج‌ساله انتخاب کنند. این در حالی است كه بخش بزرگی از مخالفان انتخابات را نمایش سیاسی می‌دانند و مشارکت در انتخابات را تحریم کرده‌اند و برخی دیگر از نیروهای مخالف دولت، برای مشارکت در آن نامزد اعلام کرده‌اند.
با شكست در این انتخابات مخالفان آخرین مرجعی که هنوز در اختیار دارند را از دست می‌دهند و با ازدست‌دادن اکثریت در پارلمان، مشروعیت «خوان گوایدو» که خود را رئیس‌جمهوری موقت کشور خوانده است، نیز زیر سؤال خواهد رفت. دولت نیكلاس مادورو این امید را دارد كه بخشی از اپوزیسیون تحریم‌گرا به رهبری گوایدو را بیش از پیش تضعیف و ناتوان کند. از آن سو، بخشی از اپوزیسیون با مشارکت در انتخابات قصد دارد آن را به رفراندومی برای برکناری مادورو بدل کند. در خود جبهه دولت هم شکاف افتاده و نیرویی تازه از چپ سر برآورده است. این در شرایطی است كه مادورو به‌هیچ‌وجه در برابر مخالفان حاضر به عقب‌نشینی نیست. او به‌طور عمده از سوی ارتش و دستگاه امنیتی حمایت می‌شود؛ دو نهاد مسلح کشور که از سوی سازمان ملل به نقض حقوق بشر
متهم هستند. دولت «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهوری آمریكا در آم‌سو اعلام کرده است که انتخابات پارلمانی جدید را به رسمیت نمی‌شناسد و همچنان گوایدو را به‌عنوان رهبر ونزوئلا قبول دارد. این در حالی است که در مورد ادامه تام‌و‌تمام سیاست‌های دولت ترامپ در مورد ونزوئلا در دولت «جو بایدن» رئیس‌جمهوری منتخب ایالات‌ متحده تردیدهایی وجود دارد. برخی اعضای تیم دولت بایدن گفته‌اند که هدفمندترکردن تحریم‌ها علیه دولت مادورو را دنبال خواهند کرد اما معلوم نیست که این دولت در همکاری با گوایدو و تلاش در تسریع برکناری مادورو سیاست دولت ترامپ را
ادامه می‌دهد یا خیر. انتخابات پارلمانی روز گذشته در چنین بستر و شرایطی برگزار شده است و بخشی از اپوزیسیون به رهبری گوایدو می‌خواهد هم‌زمان با انتخابات مورد حمایت دولت، در رفراندومی دیجیتالی و یک‌هفته‌ای نظر مردم را در مورد ادامه کار پارلمان کنونی یا مشروعیت انتخابات برگزارشده از سوی دولت کسب کند. اینکه حکومت به نتیجه این همه‌پرسی تا چه حد اعتنا کند با علامت سؤالی بزرگ روبه‌روست؛ چراکه بخشی از اپوزیسیون عملا در انتخابات مشارکت دارد و آن بخشی که حامی گوایدو است، در پنج سال گذشته عملا ضعیف‌تر شده است. همچنین دسترسی‌نداشتن ۴۰درصدی جامعه به امکانات رفراندوم دیجیتالی بر مشکلات این موضوع افزوده است.
انتخابات این بار البته از یک جنبه دیگر هم شاید متفاوت باشد، آن هم شکافی است که در خود نیروهای «چاویست» ایجاد شده است. بخش چپ‌گراتر این نیرو که در دوران «هوگو چاوز» رئیس‌جمهوری سابق ونزوئلا یکپارچه به نفع او به میدان می‌رفت، حالا با محوریت حزب کمونیست، با این استدلال که دولت با «ماهیت واقعی مردمی رویکردهای چاوزی» وداع کرده و با سیاست‌های اقتصادی تازه به «مسیر نئولیبرالی» در غلتیده، صف خود را جدا کرده و به‌عنوان نیرویی مستقل و مخالف با نام «آلترناتیو انقلابی مردمی» به میدان آمده است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که ۶۶ درصد از جامعه ونزوئلا نه به دولت و نه به اپوزیسیون راست و میانه آن اقبالی ندارند. اینکه دست‌کم بخش قابل‌اعتنایی از این نیرو به حمایت از چپ‌های منشعب از جبهه دولت و برنامه‌ و شعارهای رادیکال آن رو بیاورد نیز البته امر مسلمی نیست.
برای اپوزیسیون تحریم‌گرا، مشارکت اندک و پیروزی احتمالی در نظرسنجی دیجیتالی به امر مرگ و زندگی بدل شده تا بتواند موقعیت تضعیف‌شده خود را احیا کند و برکناری دولت مادورو را با قوت بیشتری پی بگیرد و دولت بایدن و متحدان غربی را هم در این راه مطمئن‌تر کند. برای اپوزیسیون راست و میانه مشارکت‌کننده در انتخابات که می‌کوشد آن را به رفراندومی برای کنارزدن مادورو بدل کند نیز موضوع محوری، مشارکت هر چه بیشتر مردم مخالف دولت و شکست جبهه حاکم به‌عنوان محملی برای زیرفشارگذاشتن مادورو جهت کناره‌گیری است. برای اپوزیسیون چپ تازه ‌شکل‌گرفته هم این انتخابات بیشتر جنبه عرض‌اندام و وزن‌کشی و احتمالا سوق دوباره دولت به رویکردهای بحث‌انگیز قبلی را دارد. اینکه آمال و اهداف هر کدام از بخش‌های اپوزیسیون تأمین شود، در وهله اول مشروط بر آن است که انتخابات سالم برگزار شود و جبهه دولت در صورت شکست، آن را بپذیرد.
به این ترتیب، مسائلی چون نبود شرایط دموکراتیک، ابهام در برگزاری سالم انتخابات یا تردید در تن‌دادن احتمالی دولت و نیز اپوزیسیون به نتیجه واقعی آن و شکل‌‌نگرفتن مناقشه‌ای که بحران کنونی را تشدید کند، هیچ‌یک، انتخابات روز گذشته را برای برون‌رفت از بحران كنونی تأثیرگذار نمی‌كند، مگر اینکه ابهامات یادشده کمتر محلی از اعراب بیابند و این انتخابات به‌راستی محمل یا آغازگر تحولی قابل‌اعتنا در وضعیت کنونی ونزوئلا شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.