|

جنجال بر سر کاریکاتوری از اردوغان

شلعه‌ور‌شدن آتش اختلافات

تنش‌های میان ترکیه و فرانسه تمامی ندارد؛ رهبران دو کشور که بارها در برابر هم قرار گرفته‌اند، در روزهای گذشته روزهای پرالتهابی را سپری کرده‌اند و حوزه اختلاف پاریس و آنکارا روزبه‌روز گسترده‌تر شده است؛ از اختلاف بر سر یونان و ناتو تا فعالیت‌های اکتشافی ترکیه در میادین نفت و گاز شرق مدیترانه و منازعه قره‌باغ؛ اما اکنون این تنش وارد فاز جدیدی شده و قتل معلم تاریخ در حومه پاریس به تازه‌ترین موضوع اختلاف بین «رجب‌طیب اردوغان» و «امانوئل مکرون»، رؤسای جمهوری ترکیه و فرانسه، بدل شده است. بعد از ماجرای قتل فجیع «ساموئل پتی» توسط جوان مسلمان چچنی و سخنان امانوئل مکرون درباره لزوم ممانعت از آنچه او از آن به‌عنوان «نفوذ دیدگاه‌های افراط‌گرایانه اسلامی در فرانسه» یاد کرد، اردوغان در سخنانی تند، به‌شدت از رئیس‌جمهوری فرانسه انتقاد و به او توصیه کرد که «برای تست سنجش عقل» به پزشک مراجعه کند و پس از آن فرانسه، سفیرش را از آنکارا برای مشورت فراخواند؛ اما ماجرا چندی بعد ابعاد جهانی پیدا کرد و برخی از کشورهای عربی هم‌صدا با اردوغان چاپ کاریکاتور توهین‌آمیز علیه پیامبر اسلام (ص) را محکوم و خواستار تحریم کالاهای فرانسوی شدند. اما آنچه این آتش را روز گذشته شعله‌ورتر کرده، انتشار چند کاریکاتور از اردوغان است که باعث شد دولت ترکیه دست به شکایت علیه «خیرت ویلدرس»، رهبر حزب آزادی هلند بزند. ضدیت و دشمنی خیرت ویلدرس با گرایش‌های اسلامی در هلند پدیده جدیدی نیست. ویلدرس که سیاست‌مداری راست‌گراست، در روزهای اخیر نه‌تنها اردوغان را «تروریست» نامیده بلکه با بازنشر مطلبی از وب‌سایت «نوردیک مانیتور» سوئد، در توییتی مدعی شد رئیس‌جمهوری ترکیه با «سازمان‌های تروریستی» از جمله گروه داعش «رابطه نزدیکی» دارد. او همچنین دو کاریکاتور در ارتباط با اردوغان و ترکیه روی شبکه توییتر پست کرده است. اردوغان و دولت ترکیه این کاریکاتورها را اهانت به حکومت ترکیه دانسته‌اند و علیه آن شکایت کرده‌اند. در این کاریکاتور، اردوغان در لباس سلاطین عثمانی و با کلاهی شبیه به بمب مشاهده می‌شود که روی آن حروف (AKP)، مخفف حزب «عدالت و توسعه» نقش بسته و بالای آن نوشته شده بود: «تروریست». کاریکاتور دوم را ویلدرس روز دوشنبه منتشر کرد؛ تصویر یک کشتی در‌حال غرق‌شدن با پرچم ترکیه که زیر آن نوشته شده است: «خداحافظ اردوغان!». بر این اساس وکلای رئیس‌جمهور ترکیه شکایتی را به دادستانی آنکارا ارائه کردند. آنها می‌گویند دادگاه‌های ترکیه صلاحیت رسیدگی به این پرونده را دارند، زیرا این توهین‌ها مستقیم خطاب به دولت و رئیس‌جمهور ترکیه منتشر شده است. آنها اعلام کردند که این پیام‌های توییتری را نمی‌توان در چارچوب قوانین آزادی بیان توجیه کرد؛ زیرا این پیام‌ها عزت و اعتبار رجب‌طیب اردوغان را زیر سؤال برده‌اند. در واکنش «مارک روته» نخست‌وزیر هلند اعلام کرد که این شکایت پذیرفتنی نیست. او گفت: «من پیامی برای رئیس‌جمهور اردوغان دارم و این پیام بسیار ساده است. در هلند ما آزادی بیان را یکی از مهم‌ترین حقوق خود می‌دانیم و این آزادی شامل کاریکاتورها حتی کاریکاتورهای سیاست‌مداران نیز می‌شود». شماری از سیاست‌مداران ترکیه و از آن جمله «مولود چاووش‌اوغلو»، وزیر خارجه ترکیه نیز انتشار این کاریکاتور را به‌شدت محکوم کرده و خیرت ویلدرس را «نژادپرست شکست‌خورده» خوانده است. چاووش‌اوغلو درباره انتشار این کاریکاتورها و همچنین کاریکاتورهای علیه پیامبر اسلام (ص) گفته است که نژادپرستان ورشکسته اروپایی با این اقدام خود چهره واقعی‌شان را نشان داده‌اند. چاووش‌اوغلو در‌‌عین‌حال گفته است «آنها [نژادپرستان] برآن‌اند تا از اسلام‌هراسی و بیگانه‌ستیزی به سود خود بهره بگیرند. زمان آن فرارسیده است که ما جلوی این فاشیست‌ها، این سیاست‌مداران نازپرورده اروپا قد برافرازیم». اردوغان نیز روز یکشنبه در سخنرانی خود در جمع مسئولان و هواداران حزب عدالت و توسعه در ایالت شرقی مالاتیا، ویلدرس را فاشیست خواند و گفت در کتاب‌های ما «فاشیسم وجود ندارد. فاشیسم در کتاب‌های شماست. در کتاب‌های ما عدالت اجتماعی وجود دارد». در‌این‌میان با وجود شعله‌ورشدن اختلاف‌ها و اعلام ترکیه مبنی بر تحریم کالاهای فرانسوی اما وزیر تجارت فرانسه گفته پاریس هیچ برنامه‌ای برای تحریم محصولات ترکیه ندارد؛ «فرانک ریستر» به شبکه رادیویی آر.ت.ال گفته فرانسه در حال برنامه‌ریزی برای تحریم متقابل محصولات آنکارا نیست و گفت‌وگوها و روابط با ترکیه و رئیس‌جمهوری این کشور ادامه خواهد یافت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.