|

روزهای سخت‌تر برای پرندگان مهاجر در ایران

ابراهیم احمدیان: هر‌ساله در اواخر تابستان و شروع فصل پاییز، مهاجرت پرندگان مهاجر که غالبا تحت حمایت جهانی هستند، به نقاط مختلف ایران شروع می‌شود و با نزدیک‌شدن به فصل زمستان به اوج می‌رسد. تلفات حیوانات در مهاجرت‌ها کم نیست اما تلفات سنگین و کمرشکن هنگامی رخ می‌دهد که شکارچیان غیرمجاز با روش‌های غیر‌اخلاقی و مخربی مانند کار‌گذاشتن تور و دام، به جان این پرندگان می‌افتند. کشور ما ایران در کشتار بی‌رحمانه این پرندگان و با این‌گونه روش‌ها، رکورد جهانی دارد و «سیاهچاله پرندگان مهاجر» لقب گرفته است. در این نوع شکار، به گفته فرمانده یگان حفاظت محیط زیست کشور، در واقع ما با نسل‌کشی روبه‌رو هستیم نه شکار. هر سال، معمولا خبر کشتار این حیوانات در شمال ایران داغ می‌شود، ولی شکار مهاجران تقریبا در هر منطقه‌ای که آنها به‌صورت موقت یا دائم در آن سکنی می‌گزینند، روی می‌دهد. امسال در اواخر شهریور، ویدئوهایی از سوی حامیان حیوانات در خوزستان منتشر شد که نشان می‌دهند در یکی، دو هفته گذشته، در دام‌گاه‌هایی که «محمیه» نام دارند، انواع و اقسام پرندگان به طرزی کور و فله‌ای در دام‌های توری گرفتار شده و در حال دست‌و‌پا‌زدن‌اند. محمیه، آبگیری مصنوعی و شبیه‌سازی‌شده به تالاب‌های طبیعی است که صیادان غیرمجاز در آنجا محیطی به‌ظاهر امن پدید می‌آورند و با ریختن غلات، پرندگان را فریب می‌دهند. در ویدئوها صیادان در همان‌جا و در میان آب، با چاقو سر از بدن این حیوانات پیش چشم همنوعانشان جدا می‌کنند. بسیاری از کاربران شبکه‌های مجازی با دیدن این تصاویر رقت‌انگیز خواستار دخالت سازمان حفاظت محیط زیست و برخورد با شکارچیان و برچیدن بساط محمیه‌ها شدند اما اداره کل محیط زیست خوزستان ماجرا را از کل تکذیب و اعلام کرد این تصاویر مربوط به کشور عراق است. حامیان بار دیگر ویدئوهایی منتشر کردند که فیلم‌بردار ضمن ذکر تاریخ از هورالعظیم ایران نام می‌برد. از سوی دیگر، تصاویر واضحی از فروش این پرندگان در بازارهای خوزستان از‌جمله اهواز و سوسنگرد را منتشر کردند. در برخی از تصاویر منتشر‌شده، حتی جسد حیواناتی مانند فلامینگو هم به چشم می‌خورد که گوشت آن از نظر شرعی نیز حلال نیست. انتشار این‌گونه ویدئوها و تکذیبیه ادارات حفاظت محیط زیست، داستان جدیدی نیست و در همین خوزستان سابقه‌ دارد. با‌این‌حال، فرمانده یگان حفاظت سازمان بارها از مشکلات و حتی ناتوانی محیط‌بانان در کنترل شکار و از‌جمله محمیه‌ها سخن گفته است. او دو سال پیش درباره شکار پرندگان در خوزستان و مازندران گفت: «ظرفیت محیط‌بانان، از این حجم شكار در مساحتی كه انجام می‌شود و ابزارهایی كه در اختیار دارند، برنمی‌آید» و خواستار ورود شورای تأمین استان‌ها به مسئله شد؛ خواسته‌ای که گویا هنوز برآورده نشده است. تنوع پرندگان مهاجر به خوزستان از شمال ایران بیشتر و ارزشمندتر است. در سال‌های اخیر با خشک‌شدن یا آسیب جدی دیدن بخش عراقی تالاب‌ها و کم‌شدن وسعت تالاب‌ها در بخش ایرانی به دلیل بهره‌برداری‌های نفتی و گازی، پرندگان دچار بحران شده‌اند و گزینه‌های انتخابی کمی برای اقامت دارند و همین باعث می‌شود از تالاب‎‌های مصنوعی یا محمیه‌ها استقبال کنند و آسان و با حجمی بیشتر به دام بیفتند. شکار غیرمجاز در ایران مسئله‌‌ای پیچیده و دارای عوامل متعددی است که مشکلات معیشتی جوامع محلی از عوامل مهم آن به شمار می‌آید. با بالا‌گرفتن اثرات تحریم‌های اقتصادی علیه ایران و از سوی دیگر، فقر مفرط سازمان حفاظت محیط زیست، به نظر می‌رسد پرندگان مهاجر روزهای سخت‌تری در پیش داشته باشند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.