اعطای اقامت ویژه به استعدادهای برتر اتباع خارجی
شرق: وضعیت مهاجران افغانستانی ساکن در ایران در چند ماه گذشته به خبرسازترین شرایط خود در یک دهه گذشته رسید و در این مدت هفتهای نبود که خبری حاشیهساز دراینباره مطرح نشود؛ اخباری که از کمتوجهی و کملطفی قوانین یا مردم نسبت به مهاجران حکایت داشت و البته در سوی دیگر هم افراد و گروههایی از شرایط مساعد این جامعه چندمیلیونی ساکن در ایران نوشتند. در یک مثال همین هفته پیش، «شهاب هروی»، فرزند «نجیب مایل هروی»، نویسنده و پژوهشگر افغان مقیم ایران، در مقابل نمایندگی وزارت خارجه ایران در مشهد دست به خودسوزی زد و دلیل این کار را هم اعتراض به رسیدگینکردن به وضعیت اقامتی پدرش اعلام کرد. نجیب مایل هروی، ۵۰ سال است که در ایران زندگی میکند و تاکنون ۱۰۲ جلد کتاب در ایران چاپ کرده، اما تا همین هفته پیش موفق به دریافت تابعیت نشده بود که البته هفته پیش و پس از این خودسوزی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام کرد تابعیت مایل هروی پذیرفته شده است. در تازهترین تحول در این زمینه هم دیروز رئیس مرکز تعاملات بینالمللی علم و فناوری معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری از اعطای اقامت ویژه به استعدادهای برتر اتباع خارجی خبر داد. این خبر
در صورت اجرای درست و دقیق میتواند مشکل بسیاری از فرهیختگان افغانستانی ساکن در ایران را حل کند که البته پیش از این هم مشکل تحصیل رایگان دانشجویان نخبه افغان تا اندازهای و به همین شكل رفع شده بود.
حل مشکلات نخبگان افغانستانی از سوی معاونت علمی ریاستجمهوری؟
حدود یک هفته پس از خودسوزی خبرساز هفته پیش فرزند یک پژوهشگر برجسته افغان در ایران، دیروز رئیس مرکز تعاملات بینالمللی علم و فناوری معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری از اعطای اقامت ویژه به استعدادهای برتر اتباع خارجی خبر داد. «مهدی قلعهنوی»، رئیس مرکز تعاملات بینالمللی علم و فناوری معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری، در گفتوگو با ایلنا درباره ارائه خدمات به استعدادهای برتر اتباع، بهویژه دانشجویان و متخصصان افغانستانی گفت: «مرکز تعاملات بینالملل درحالحاضر برنامهای را با هدف استفاده از ظرفیت متخصصان و کارآفرینان اتباع خارجی در قالب اعطای اقامت ویژه به ایشان اجرا کرده است». او درباره ارائه تسهیلات به نخبگان اتباع افغانستانی هم در توضیحاتی گفت: «علاوهبراین تلاش داریم بحث تردد متخصصان خارجی، بهویژه از کشورهای همسایه را که با حوزه علم و فناوری مرتبط هستند تسهیل کنیم. در حوزه دانشبنیانها به متخصصان اتباع خارجی که دارای تخصص و تجربه هستند، تسهیلات و حمایتهایی ارائه خواهد شد». رئیس مرکز تعاملات بینالمللی علم و فناوری معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری درباره این حمایتها ادامه داد: «در راستای حمایت از
نخبگان اتباع، یک کار دیگر را هم از سال گذشته آغاز کردیم؛ به این صورت که دانشجویان برتر اتباع خارجی در دانشگاهها را شناسایی و جوایز و حمایتهایی برایشان در نظر گرفتیم». او درخصوص جذب نخبگان افغانستان در دانشگاهها هم گفت: «در حال بررسی، شناخت و حل مشکلات نخبگان اتباع در حوزه جذب دانشگاهی هستیم و سعی میکنیم اگر که اتباع نخبه، بهویژه نخبگان افغانستانی مشکلاتی در حوزه دانشگاهی و جذب دارند را مرتفع کنیم». قلعهنوی با اشاره به حل مشکل نخبگان اتباع در کشور گفت: «ما بهشدت به ظرفیت پذیرش دانشگاهیان در حوزههای علمی و شرکتهای دانشبنیان از سوی اتباع افغانستان و همینطور سایر کشورها علاقهمندیم، ازاینرو سعی میکنیم اگر مانعی وجود دارد، یا خودمان آن را حل کنیم یا آن را با همکاری سایر سازمانها مرتفع کنیم». رئیس مرکز تعاملات بینالمللی علم و فناوری معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری البته در ادامه از برخورد بدون هرگونه تبعیض با نخبگان مهاجر ساکن در ایران هم سخن گفت: «برخورد ما با اتباع افغانستان که در قالب شرکتهای دانشبنیان و همچنین نخبگان و استعدادهای برتر دانشگاهی میگنجند، مانند نوع برخورد با ایرانیهاست و
هیچ تبعیض و تفاوتی میان این دو وجود ندارد». قلعهنوی، رئیس مرکز تعاملات بینالمللی علم و فناوری معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری ادامه داد: «همچنین پلتفرمی جهت استفاده از ظرفیت متخصصان و کارآفرینان ایرانی خارج از کشور در این مرکز اجرا میشود تا از این طریق ارتباط مؤثری میان آنها و مراکز علمی و فناوری داخلی ایجاد و پروژههای کاربردی در حوزههای مختلف علمی و فناوری تعریف شود».
بورسیهشدن افغانستانیها با رتبه برتر کنکور
خبر اعطای تابعیت به نخبگان افغانستانی ساکن در ایران در حالی مطرح میشود که حدود دو سال پیش هم موضوعی مشابه خبرساز شد؛ در آن سال چندین دانشجوی افغان در کنکور تحصیلات تکمیلی ایران رتبههای برتر را کسب کردند، اما از آنجا که باید در دانشگاه شهریه پرداخت میکردند، تصمیم به ترک تحصیل گرفتند. انتشار این خبر با تغییراتی در مصوبات وزارت علوم و همچنین ایجاد راهکاری تازه همراه شد. در آن سال مدیرکل امور دانشجویان غیرایرانی از بورسیه دانشجویان مهاجر دارای رتبههای تکرقمی و دورقمی کنکور توسط وزارت علوم در ایران در همه مقاطع و رشتهها، خبر داد. «عبدالحمید علیزاده»، مدیرکل امور دانشجویان غیرایرانی در وزارت علوم ایران، دراینباره گفته بود: «با بررسیها و تدابیر صورتگرفته توسط ریاست امور دانشجویان، مصوبهای را تصویب کردیم که از این پس دانشجویان نخبه و استعدادهای درخشان مهاجر را که در ایران کنکور میدهند و دارای رتبههای تکرقمی و دورقمی هستند و سازمان سنجش رسما به ما اعلام میکند، بورس کامل خواهیم کرد. خوشبختانه شرایط حمایت از نخبگان خارجی در کنار حمایت از نخبگان داخلی، فراهم شده و در دستور کار قرار گرفته است». او از
بورسیه این دانشجویان و حمایتهای دیگر هم گفته بود: «تقاضاهای دانشجویان نخبه مهاجر در کارگروه بورس مطرح میشود و پس از بررسی بورسیهها به نخبگان، اعطا خواهد شد».
طرح بورسیه همچنان برقرار است؟
همین چند ماه پیش البته ماجرای بورسیه نخبگان افغان در ایران با پرسشهایی روبهرو شد و حتی نزدیک به 40 دانشجوی افغان در نامهای به وزارت علوم از قطع بورسیه تحصیلی رتبههای برتر کنکور گلایه کردهاند. این دانشجویان که در کنکور کارشناسیارشد، رتبههای یک و دورقمی کسب کرده بودند، از انصراف خود به دلیل ناتوانی در پرداخت شهریه خبر داده بودند. این نامه و اعتراض بار دیگر موضوع حقوق مهاجران افغانستانی ساکن در ایران را به صدر اخبار رساند که البته ماجرای بورسیه مهاجران نخبه را که پیش از این وزارت علوم آن را اعلام کرده بود هم زیر سؤال میبرد. این موضوع البته با واکنش و توضیح مدیرکل امور دانشجویان غیرایرانی سازمان امور دانشجویان هم همراه شد که در توضیح گفت: «از این موضوع سوءبرداشت شده است، به این دلیل که ما طرح حمایت از نخبگان اتباع خارجی را همچنان در دستور کاری خود داریم و به دانشگاهها نیز ابلاغ کردهایم». او دراینباره گفته بود: «متقاضیان خارجی که در کنکور سراسری کارشناسی، رتبه یک تا ۱۰۰ را کسب کنند، به صورت خودکار در دانشگاههایی که پذیرش شدهاند، تحت حمایت بورسیه تحصیلی وزارت علوم قرار میگیرند. البته در مقاطع
بالاتر شرایطی وجود دارد که این افراد از آن غافل هستند. دانشجو ممکن است رتبه یک تا ۱۰۰ را در آن مقطع کسب کند، اما باید مشخص شود که وی در کدام دانشگاه، در بین چه تعداد شرکتکننده و در چه ظرفیتی این رتبه را کسب کرده است». حالا و با اعلام اخبار تازه از شرایط مهاجران افغانستانی ساکن در ایران، به نظر میآید افراد نخبه و پژوهشگر مشکلی برای تحصیل رایگان در دانشگاه و همچنین کسب تابعیت نخواهند داشت، هرچند که اجرائیشدن این مصوبات هم نیاز به عزم و اراده جدیتری دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.