تحلیل واشنگتنپست از معامله بنزین ایران و ونزوئلا
بازی واشنگتن به سود رابطه تهران - کاراکاس
شرق: مقامات کاراکاس یکی پس از دیگری به تشکر از تهران پرداختند و مقامات تهران با تکیه بر این پیروزی بر ادامه مسیر با مواضع و رویکردهای پیشین در قبال واشنگتن تأکید کردند. ونزوئلای بحرانزده، در میانه معضلات اقتصادی و چالشهای کرونا، توانست پمپبنزینهایش را دوباره فعال کند و ایرانی که با فشار تحریم سنگین مواجه است، زیر نگاه ناظران بینالمللی با پنج نفتکش، با موفقیت محمولههایش را علیرغم خواست آمریکا به آنچه «حیاط خلوت» ایالات متحده خوانده میشد، به مقصد رساند. یک پیروزی رسانهای، سیاسی و اقتصادی برای دو دشمن آمریکا. واشنگتنپست اما در سرمقالهای توضیح میدهد چطور راهبرد و تاکتیک آمریکا باعث شکلگیری چنین صحنهای شد که در آن مقامات دو کشور اینطور جشن پیروزی بگیرند. در این نوشته که به قلم شورای سردبیری این روزنامه نوشته شده است، به کارزارهای ایالات متحده علیه ایران و ونزوئلا پرداخته میشود که نتیجهای متفاوت داشته است: «در تمامی دوران شیوع جهانی کووید۱۹، دولت ترامپ بیامان کارزار «فشار حداکثری» خود را علیه ایران و ونزوئلا دنبال کرده، با اضافهکردن تحریمهای بیشتر و بیشتر، ظاهرا با این امید که یکی از این دو دولت یا هر دو، زیر بار فشار همزمان ویروس و محدودیت شدید اقتصادی کمر خم کنند. اما واضحترین نتیجه این سیاست تا اینجا کنارهمآوردن این دو بوده است، برای به صحنهآوردن نمایشی خجالتآور از ناتوانی ایالات متحده». این تحلیل، آنچه رخ داد را چنین روایت میکند: «سهشنبه گذشته، آخرین کشتی از پنج نفتکش ایرانی به ونزوئلا رسید، با گذشتن از کنار کشتیهای جنگی ایالات متحده که به دریای کارائیب اعزام شده بودند. آنها در حال تحویل محموله بنزین به ونزوئلاییهای دچار بحران سوخت بودند، محمولهای که ۶۰ میلیون گالن تخمین زده شده و در تقابل آشکار با تحریمهای ایالات متحده روی هر دو کشور تحویل شده است. مایک پمپئو، وزیر خارجه با تمسخر این محموله را «تنها بنزین کافی برای چند هفته» خواند اما این توافق بین دو کشور را دستکم میگیرد». واشنگتنپست توضیح میدهد که این تعامل فراتر از تحویل بنزین بوده است: «هواپیماهای ایران قطعات و متخصصانی هم برای تعمیر پالایشگاههای فرسوده و رو به اضمحلال ونزوئلا تحویل دادهاند و بر اساس چندین گزارش، تصور میشود دولت نیکلاس مادورو نیز بازپرداخت خود به تهران را با شمشهای طلایی به ارزش بین ۵۰۰ میلیون و ۷۰۰ میلیون دلار انجام داده است». آنچه واشنگتنپست درباره شمشهای طلا مینویسد، البته ادعایی از سوی مقامات آمریکایی است که چندین بار از سوی مقامات ایران تکذیب شده است. تحریمهای ایالات متحده البته باعث شد ایران و ونزوئلا به سوی این تعامل با یکدیگر بروند اما تحلیل واشنگتنپست توضیح میدهد چه چیز باعث شد این تعامل برجسته شده و به یک پیروزی تبلیغاتی مهم تبدیل شود. این تحلیل اشاره میکند دولت ترامپ تلاش کرد با تهدید به تحریم این نقل و انتقال را متوقف کند، اما بعد از اینکه ایران تهدید کرد در صورت اقدام نظامی مقابلهبهمثل خواهد کرد، تصمیم گرفت کشتیها را متوقف نکند، بهخصوص با توجه به تسلط ایران بر مسیر آبی انتقال نفت در خلیج فارس و نزدیکی انتخابات ریاستجمهوری آمریکا. در واقع نکتهای که واشنگتنپست به آن اشاره میکند سروصدای رسانهای و سیاسی است که ایالات متحده از چندین هفته قبل حول این تعامل بین دو کشور ایجاد کرد. بدون نقشه قطعی برای توقف این معامله، اعتراضات، هشدارها و تهدیدهای واشنگتن در چندین هفته منتهی به انتقال این محمولهها، از سویی توجه رسانهها را به سمت این معامله جلب کرد و از سویی این تصویر را ترسیم کرد که ایالات متحده با قدرت به دنبال ممانعت از آن است. این در حالی بود که در واقعیت، اقداماتی که میتوانست به طور جدی مانع انجام این معامله شود، هزینهای بیش از آن داشت که آمریکا آماده پرداخت آن باشد. اقدام برای متوقفکردن کشتیهای ایران با ابزار نظامی در آبهای بینالمللی، چالش تازهای را رقم میزد که ابعاد احتمالی آن نیز به طور کامل قابل پیشبینی نبود و واشنگتن نیز در آستانه انتخابات ریاستجمهوری، آماده چنین ریسکی نبود. در عین حال، فریادهای مخالفت و اعتراض مقامات آمریکایی باعث شد تهران به هر حال تحت «فشار حداکثری» ریسک پایین این تعامل را بپذیرد. شاخوشانهکشیدن ایالات متحده بدون وجود برنامهای برای اقدام باعث شد جنبههای سیاسی و رسانهای این نقل و انتقال چندین برابر برجستهتر شود و مقامات تهران و کاراکاس را خوشحالتر کند. واشنگتنپست نیز اشاره میکند که نتیجه این اقدامات یک «پیروزی تبلیغاتی» برای دولتهای دو کشور بود که هیچ نشانهای از تسلیم در مقابل مشکلات خارجی و داخلی نشان نمیدهد و به نظر هم میرسد «همکاری های بیشتری بین این دو کشور در راه هستند: مادورو گفته بهزودی به تهران سفر خواهد کرد و اخیرا نیز طارق العیسمی، از متحدان کلیدی ایران را به سمت وزیر نفت منصوب کرده است». این تحلیل ادامه میدهد که یک فرمانده نظامی آمریکا ماه گذشته مدعی شده است تماسهای ایران با ونزوئلا شامل تماسها بین نیروهای نظامی دو کشور برای همکاری در این زمینهها نیز شده است. این فرمانده مدعی است ایران میخواهد در منطقه آمریکا جای پا و مزیت موقعیتی پیدا کند، به شکلی که برخلاف خواستها و منافع آمریکاست. گزارش واشنگتنپست اینطور به پایان میرسد که مقامات ایالات متحده میگویند تأمین نظاممند بنزین برای ونزوئلا از سوی ایران را تحمل نمیکنند و مشخص هم نیست که ایران هم در حالی که قرنطینههای کرونایی برداشته میشود و مردم با ماشینهایشان به خیابانها باز میگردند، بنزین بفروشد. «اما اتحاد در حال تقویت بین این دو دولت روی منفی سیاستهای ترامپ را نشان میدهد، سیاستهایی که تغییر رژیم را هدف میگیرند، اما نمیتوانند به آن برسند یا حتی پیامدهای منفی آن را مدیریت و کنترل کنند». شاید به عنوان شاهدی از این تحلیل، رئیسجمهور ونزوئلا بار دیگر به تمجید و تقدیر از ایران پرداخت. نیکلاس مادورو، در یک سخنرانی از کمکهای بشردوستانه کشورهای مختلف از جمله ایران قدردانی کرد. به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری تاس، مادورو در یک سخنرانی تلویزیونی درباره کمکهای بشردوستانه کشورهای مختلف از جمله ایران به ونزوئلا بیان کرد: «کشورهای چین، روسیه، ایران و کوبا کمکهای بشردوستانه ارائه میدهند. آنها دوستان واقعی [ونزوئلا] هستند». مادورو خاطرنشان کرد: «آمریکا پیشنهاد کمک ۲۰ میلیوندلاری میداد اما حتی یک دلار هم از آنها نرسید». البته ذکر این نکته ضروری به نظر میرسد که رابطه مثبت ایران و ونزوئلا، اخیرا و در سایه تحریمهای ترامپ شکل نگرفته است. تهران و کاراکاس از زمان دولت سیدمحمد خاتمی تعاملات و همکاریهای خود را افزایش دادند و پس از آن در دوران دولت محمود احمدینژاد جایگاه ونزوئلا در میان دوستان ایران جهشی جدی داشت. در دوران ریاستجمهوری حسن روحانی و با تمرکز دولت او بر تعاملات دیگر در حوزه دیپلماسی شامل برجام، جایگاه این رابطه کمی پایین رفته بود اما اکنون سرنوشت مشترک تحریمهای همهجانبه ایالات متحده، بار دیگر به نزدیکترشدن دو کشور منجر شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.