نگاهی به برنامه «باغ رمضان» راه خودش را میرود
رستاخیز «تاکشو»های ایرانی در دوره تازه احتمالا با «کولهپشتی» فرزاد حسنی شروع شد، عاقب آن برنامه، البته خوش نبود! بعدتر «خندوانه» و «دورهمی» هم شکلهایی کارنشده از «تاکشو» را به تلویزیون ایران عرضه کردند، هر کدام البته با تفاوتهایی. یک برنامه اما در این میان جایگاهی خاص پیدا کرد، به چند دلیل؛ یکی اینکه از رقیقترین احساسات مخاطب بهره میبرد و دو اینکه این بهرهبرداری را در تقاطع با یک مناسبت مذهبی، عرضه میکرد. «ماه عسل» با همین روش سالها جولان داد و در کمال شگفتی بر برنامههای ماه رمضانی بعدِ خودش هم تأثیر زیادی گذاشت. برنامههای امسال تلویزیون را ببینید، گُل سرسبدش همین «دعوت»، شکلِ دستکاریشدهای از همان «ماه عسل» است؛ برنامهای که از تجربیات شخصیِ میهمانانش نَفَس میگیرد و اوج چنین رویکردی، مشخص است. آنجا که میهمان، رفتاری خارج از قاعده انجام دهد و ابهت دوربین را بشکند، «دعوت» موفق میشود و ویدئوهایش در اینستاگرام دیده خواهد شد. این دقیقا همان روشی است که «ماه عسل» را به اوج رساند. «دعوت»، جنس اصل نیست، پس نهایت قلهاش کمی قبل از «ماه عسل» خواهد بود. هدف تخطئه «دعوت» و دیگر برنامههای مشابه تلویزیون نیست، اما قضاوت در قیاس ممکن میشود. خارج از ساختار تلویزیون اما در همین شبها برنامهای عرضه میشود که در ارائه محتوا چیدمان دارد؛ یعنی موزیک، معنویت و گفتوگو را در قالب یک پَک به مخاطبش میدهد. «باغ رمضان» محصول مهندسی افکار عمومی است؛ برنامهای که در موسیقی تیتراژ از صدای درست و قدرنادیده «حامی» استفاده میکند. اگر مجریِ روحانی دارد، «زائری» است. همو که دائما حضوری پرقدرت در شبکههای اجتماعی داشته و به قولی یک روحانی چندکاره است و قمار روی او، قمار برنده است. مضاف بر اینکه نبض اجتماع را بهواسطه همین حضور پرقدرت در شبکههای اجتماعی میشناسد و اگر قرار است نماد آپدیتبودنِ روحانیت باشد، نماد به اندازهای است، یعنی حضورش در این جایگاه باسمهای و فرمایشی به نظر نمیرسد. به همین دلیل وقتی او با ویدئوکال، رامبد جوان را میهمان برنامه میکند، باورپذیر به نظر میرسد. او را دائم در توییتر دیدهایم و نسبتش با ویدئوکال و با سلبریتی چون رامبد جوان یک نسبت عینی است و جالب اینجاست که آنقدر حضور زائری چفت بوده که نوع اجرای پرتعارف و تکلف حسینیان، توی ذوق میزند؛ درواقع بسیاری از گفتوگوهای برنامه از سمت حسینیان لَنگ میزند، او که اساسا میانهای با گفتوگوی چالشی ندارد و ایجاد نوعی از تفاهم و صمیمیت بیخطر با میهمان برنامه را به ایجاد چالش و راهانداختن یک موج رسانهای ترجیح میدهد، شاید انتخاب کسی مثل شهیدیفر هم به کلیت این برنامه میآمد و هم «باغ رمضان» را بهتر از کیفیت فعلی میکرد. این تأکید روی کیفیت کار مجریان، منطبق با ذات «تاکشو»هاست و در همهجای دنیا، «تاکشو» و مجری وابسته هم هستند و در برنامهای که عامدانه دکوری خلوت و آکسسواری کمینه دارد، نیاز به اجرای خوب بیشتر از پیش به نظر میرسد. خصوصا اینکه گنجاندن موزیک و پاساژهایی اینچنینی، غالبا برای استراحت ذهنی مخاطب و دادن ضرباهنگ به برنامه و اصل همان گفتوگو است. وقتی برنامهای میهمانانی چون ضرغامی یا آصفی دارد، کلی سوژههای خبرساز میتواند خلق کند که درباره آصفی، کم و درباره ضرغامی هم نه در حد توقع، این اتفاق نیفتاد. اینکه قهر روحانی و ضرغامی از خلال آن مصاحبه، خبرساز شد، فقط گوشهای از سالها صدرنشینی ضرغامی را فاش میکرد. تصور کنید مقابل او مثلا فرزاد حسنی یا شهیدیفر نشسته بود، خب! نتیجه فرق میکرد. با همه اینها «باغ رمضان»، «تاکشو»ی موفق رمضان امسال است، چون بسیاری از راههای موفقیت را در مرحله پیشتولید و در اتاق فکرش طی کرده و مثلا میداند در شب حادثه «کُنارک»، بازیگر «جنگ نفتکشها» را بهعنوان میهمان داشته باشد. میداند ارائه ترکیب متناسبی از معنویت و جذابیت نیاز به یک ریاضیِ دقیق دارد و به قولی این ترکیب را فرمولیزه کرده است. «باغ رمضان» مرعوب دکور و کلوزآپ و دکوپاژهای سانتیمانتال نمیشود و از همه مهمتر راه خودش را میرود، راهی سهل و ممتنع؛ چگونه هم اسپانسر را راضیکردن و هم مخاطب را، دو نگاه از دو زاویه متفاوت را بهتفاهمرساندن و به دامان هیچکدام نیفتادن.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.