چرا ترامپ از سازمان بهداشت جهانی عصبانی است؟
صادق زیباکلام
سازمان جهانی بهداشت در سال ۱۳۲۷ بهعنوان یکی از زیرمجموعههای سازمان ملل بعد از جنگ جهانی دوم تأسیس شد. عمده کارش مربوط میشود به کمکهای بهداشتی و پزشکی ازجمله واکسیناسیون در کشورهای فقیرتر. تحقیق روی بیماریهای مسری و اپیدمیهای رایج در کشورهای جهان سوم بخش مهمی از فعالیتهای این سازمان جهانی را دربر میگیرد. بخش دیگر فعالیتهایش شامل پیشبرد امر واکسیناسیون و راهاندازی مراکز بهداشتی و درمانی در مناطق محروم است. بودجه آن ازطریق کشورهای عضو، بهویژه کشورهای پیشرفته تأمین میشود. حاجت به گفتن نیست که تکلیف کشورهای توسعهنیافته و فقیرتر روشن است. جدای از پرداختیهای کشورهای عضو برخی شرکتها و مؤسسات خصوصی که آنها هم عمدتا در کشورهای غربی، بهویژه در آمریکا هستند هم به سازمان کمک میکنند. ازجمله آنها شرکت مایکروسافت است که همهساله مبالغ زیادی برای بهبود وضعیت بهداشت و واکسیناسیون در کشورهای در حال توسعه به سازمان کمک میکند. جمع کمکهای مردمی از آمریکا، بهعلاوه سهمیه آن کشور، بیش از یکسوم بودجه سازمان را تشکیل میدهد. بنابراین خودداری آمریکا از پرداخت به سازمان، آن را با مشکلات جدی روبهرو میکند. اما علت عصبانیت ترامپ و برخی دیگر از کشورها از سازمان جهانی بهداشت از کجا نشئت میگیرد؟ سازمان چه کرده یا نکرده که اینقدر با اعتراض واشنگتن در ماجرای کرونا روبهرو شده تا حدی که تصمیم به قطع مقرری آن گرفته است؟
پاسخ کوتاه آن است که ترامپ و سایر منتقدان معتقدند که سازمان باید درباره جدی و هولناکبودن خطر کرونا پس از شیوع آن در ووهان و همچنین قابلیت انتقال سریع و گسترده آن از انسان به انسان اطلاعات و دانش بیشتری اولا خودش کسب میکرد و در مرحله بعد آن را به سایر کشورهای جهان اطلاعرسانی میکرد. به کشورها توصیه میکرد ارتباطشان را با چین قطع کنند و مسافرانی را که از چین وارد کشورشان میشدند، در همان فرودگاه، بنادر یا سایر ورودیها معاینه و عنداللزوم قرنطینه میکند. در مرحله بعدی مسافرت اتباعشان به کشور چین را باید ممنوع میکردند. خلاصه کلام اینکه جدیبودن ماجرا را به گوش سایر کشورها میرساندند. اما سازمان به اطلاعاتی که چینیها در اختیارش میگذارند، بسنده میکند و در نتیجه دنیا متوجه خطر عظیمی که از چین بهراه افتاده بود نمیشود. چینیها خودشان متوجه ابعاد هولناک اپیدمی کرونا شده بودند و ووهان را به سرعت قرنطینه کردند. در نتیجه کرونا به پکن که 700 کیلومتری ووهان بود وارد نشد اما هزاران کیلومتر دورتر در اروپا و آمریکا کشتار کرد. بیش از سازمان بهداشت جهانی، اتهام بهصدادرنیاوردن زنگ خطر متوجه پکن هم هست. نظام بسته حاکم بر چین متهم به پنهانکاری هم هست. شفاف عملکردن و اطلاعرسانی درست و بهموقع چینیها ممکن بود بتواند جلوی غافلگیری دنیا را بگیرد اما رهبران حزب کمونیست برعکس عمل کردند و حتی پزشکی که در ووهان سعی کرده بود زنگ خطر را بهصدا درآورد وادار به سکوت شد و خود نیز قربانی کرونا شد. در عین حال برخی از رهبران کشورهای غربی ازجمله آمریکا و انگلستان هم مقصرند چون برخلاف آلمان و فرانسه در ابتدا خطر کرونا را خیلی جدی نگرفتند و در نتیجه مجبور به پرداخت بهای سنگینی شدند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.