|

بیش از یک ماه از محدودیت‌هایی کرونایی می‌گذرد و شهرداری‌ها بدون تعطیلی فعال‌اند

نه شهر تعطیل است نه خدمات شهری

شرق: شهرداری‌ها به روزهایی برگشته‌اند که مهم‌ترین اقداماتشان امور خدماتی است؛ اما برای همین یک مورد هم به کمک و همراهی نیاز دارند. در این روزها بیشتر برنامه‌های فرهنگی، هنری و اجتماعی شهرداری‌ها که با کسب درآمد نیز همراه بوده‌اند، تعطیل شده اما وظیفه اصلی آنها یعنی انجام نظافت و خدمات شهری با اولویت‌ها و الزامات کرونایی ادامه دارد. پارک‌ها و فضا‌های عمومی شهرها از شهری کوچک مانند ابهر تا پایتخت و شهرهای بزرگ تعطیل و ممنوع شده‌اند و برای بسیاری از خدمات شهری از جمله استفاده از حمل‌ونقل عمومی محدودیت‌های جدی و حتی جریمه اعمال کرده‌اند. در بیشتر کشورها اعلام عمومی قرنطینه شده و تردد در سطح شهرها و فعالیت ناوگان حمل‌ونقل عمومی متوقف شده است؛ اما در تهران و شهرهای دیگر تاکنون مسئله فاصله اجتماعی و محدودیت‌های کرونایی به‌عنوان راهکار موقت اعمال شده است و تا امروز ادامه دارد؛ اما فعلا و در این روزها در تهران و بیشتر شهرهای بزرگ که تعداد زیادی از شهروندان بدون توجه به هشدارها به مسافرت‌های نوروزی رفته‌اند، شهرداری‌ها و نیروی انتظامی می‌کوشند روند بازگشت و ورود این افراد و خانواده‌ها را کنترل کنند. ورودی‌ها و خروجی‌های شهرها و بسیاری از نقاط پرتردد شهری بررسی و نظارت می‌شوند تا همه این افراد کنترل شوند؛ هرچند به نظر نمی‌رسد توانی برای کنترل همه این هزاران خانوار وجود داشته باشد و شهرداری‌ها و نیروهای انتظامی در این مسیر محدودیت بسیار دارند. ‌کرونا افقی به خدمات شهری آنلاین در این میان برخی از شهرداری‌ها مانند شهرداری تهران که نقشی کشوری در بسیاری از اقدامات دارند در عین تعطیلی مراکز تفریحی تلاش کرده‌اند برای مردمِ در خانه نشاط و سرگرمی را ایجاد کنند. غلامحسین محمدی، رئیس مرکز ارتباطات شهرداری تهران، در حساب توییتری خود نوشت: «با یک ابتکار پنج میلیون تماشاگر آنلاین که برای مبارزه با ‫کرونا‬ به کمپین ‫در خانه بمانیم‬ پیوسته‌اند، اولین کنسرت زنده از اجراهای مطرح‌ترین خوانندگان ایرانی در برج میلاد را دیدند». ‫قطعا این تعداد بیننده فقط تهرانی‌های در خانه مانده نبوده‌اند و همه هم‌وطنان در سراسر کشور می‌توانند بیننده این کنسرت آنلاین باشند. اگرچه برای برگزاری این کنسرت هم محدودیت‌ها و موانعی وجود داشته؛ اما در نهایت برگزار شده‌اند و در این شب‌ها ادامه دارند و لحظاتی مردم را شاد می‌کنند؛ اما اقدام آنلاین دیگر شهرداری‌ها امکان خرید و سفارش‌های تلفنی و اینترنتی از فروشگاه‌های بزرگ بوده است. بیشتر شهرداری‌های کشور با وجود محدودیت‌های زیرساختی می‌کوشند این امکان را برای شهروندان خود حتی در محدوده‌هایی کوچک هم که شده ایجاد کنند. در این مورد بیشتر کلان‌شهرها از جمله شهر مشهد پیشتاز هستند و تلاش می‌کنند اقلام ضروری و مایحتاج روزانه شهروندان در خانه مانده را به‌صورت آنلاین و غیرحضوری تأمین کنند. در این میان یکی از اقدامات جالب شهرداری‌ها کنترل ترددهای شهری و برنامه‌ریزی‌ها به‌صورت آنلاین بوده است و برای این کار باید مشخص باشد بیشترین ترددها در کدام مناطق است. اگرچه بسیاری از شهرها از جمله شهر تهران از قبل در این مورد فعال بوده‌اند؛ اما این محدودیت کرونایی به فرصتی برای برخی شهرها تبدیل شده و اکنون شهر شیراز هم نقشه هوشمند تردد شهروندان را طراحی کرده است. رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری شیراز گفته است با توجه به شیوع ویروس کرونا و برای حفظ سلامتی شهروندان، یک اپلیکیشن نقشه هوشمند شهرداری شیراز برای چگونگی حضور در نواحی پرتردد و مکان‌های شلوغ شهر طراحی شده است. ‌توجه متفاوت به کارتن‌خواب‌ها، زباله‌گردها و معتادان در روزهایی که مردم به خانه‌های خود پناه برده‌اند و دوران آرام و بی‌دغدغه دوری از کرونا را می‌گذرانند، بسیاری از افراد هم سرپناه برای دورماندن از احتمال ابتلا و تأمین مالی برای تهیه اقلام ضروری دوران در خانه ماندن را هم ندارند. اگر شرایط خاص معتادان را جدا کنیم، بسیاری از کارتن‌خواب‌ها و زباله‌گردهای بدون اعتیاد مجبور به این شرایط هستند تا لقمه نانی پیدا کنند یا جایی برای خوابیدن بیابند؛ اما در این روزها شهرداری‌های کشور از جمله شهر تهران تلاش کرده‌اند این افراد از سطح شهر جمع‌آوری کنند و آنها را در محیط‌هایی امن نگه دارند و درعین‌حال برای برخی از این افراد و خانواده‌هایشان کمک‌هایی مالی یا بسته‌هایی حمایتی تأمین کنند. نمونه هم اینکه معاون امور اجتماعی و فرهنگی شهرداری با اشاره به ممنوعیت زباله‌گردی برای جلوگیری از شیوع ویروس کرونا گفته است چهارهزارو ۵۰۰ سبد کالا را در قالب حمایت معیشتی به زباله‌گردها اختصاص داده‌اند. در این میان مراکز نگهداری و گرمخانه‌های شهرداری‌ها هم تا حد زیادی فضایی امن را برای معتادان فراهم کرده‌اند که از کرونا در امان باشند؛ اما باید توجه داشت که این افراد رفتارهای پرخطر زیادی دارند و احتمال تلاش برای بیرون‌رفتن از محدودیت‌ها برای تهیه مواد را دارند. مالک حسینی، سرپرست خدمات اجتماعی شهرداری تهران، درباره چرایی افزایش تعداد معتادان در شهر تهران گفته است: از زمانی که بحث کرونا مطرح شد، ستاد مبارزه با مواد مخدر و کمیته درمان، بنا به توصیه وزارت بهداشت، پذیرش معتادان ماده ١۶ را متوقف کرد. همچنین بنا به اطلاعات واصله، دوره نگهداری این معتادان متجاهر نیز کاهش یافته و این افراد را زودتر ترخیص می‌کنند. به عبارتی حدود ١١ هزار نفر در کمپ‌های ماده ١۶ بودند و مقرر شده بود پنج هزار نفر دیگر هم به این مراکز ارجاع شوند؛ اما این روند به‌واسطه شیوع کرونا متوقف ماند. به گفته حسینی، معتادان ماده ١۵ که خودمعرف هستند نیز بنا به اطلاعات ما، پذیرش جدید ندارند و مددجویان کمپ‌ها نیز به شکل چشمگیری تعدیل شدند که به این تعداد، زندانی‌های آزادشده‌ای که از خانواده طرد شد و بی‌سرپناه هستند نیز اضافه کنید که بار این افراد بر دوش شهرداری تهران مانده است. او با بیان اینکه درحال‌حاضر حدود دو هزار نفر در گرمخانه‌های شهرداری پذیرش می‌شوند، تصریح کرد: البته پیش‌بینی ما این است که با موجی از پذیرش‌ها مواجه هستیم، چراکه تحلیل ما این است که معتادان و زندانیان رهاشده حدود چهار هزار نفر هستند که بار آنها هم بر دوش شهرداری تهران است و همه دستگاه‌ها ما را تنها گذاشته‌اند. ‌نگرانی درباره زباله‌های بیمارستانی ادامه دارد یکی از نگرانی‌های همیشگی درباره خدمات شهری شهرداری‌ها، جمع‌آوری پسماندهای شهری (خانگی، صنعتی، بیمارستانی و عفونی) بوده است که اکنون در شرایط کرونایی این حساسیت و نگرانی چند برابر شده است و ازآنجایی‌که این ویروس نشانه‌ای ندارد، نیاز است حداقل درمورد زباله‌های بیمارستانی و مراکز درمانی و قرنطینه و سایر مراکز خدماتی پرتردد این حساسیت جدی گرفته شود. شهرداری‌های سراسر کشور از خرم‌دره در استان زنجان تا گرگان، تبریز و ... این موضوع را یکی از اولویت‌های قرار داده‌اند و ازآنجایی‌که دوران ماندن در خانه شهروندان و حساسیت درباره اقلام مختلف و افزایش میزان زباله هم‌زمان با روزهای قبل از سال نو و خانه‌تکانی بوده، میزان قابل توجهی به تولید زباله هر شهر افزوده شده است. صدرالدین علیپور، مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران، از افزایش ۲۰۰ تنی پسماندهای عفونی بیمارستان‌ها در دو هفته گذشته و هم‌زمان کاهش ۴۰۰ تنی پسماند در هفته اول فروردین‌ماه خبر داد. او گفته است: «در شرایط معمول روزانه ۶۰ تا ۸۰ تن زباله بیمارستانی در تهران جمع‌آوری می‌شد که این میزان از ابتدای شیوع ویروس کرونا به حداکثر میزان خود یعنی ۸۰ تن رسید و در دو هفته گذشته این میزان به صد تن افزایش پیدا کرد»؛ اما ازآنجایی‌که بسیاری از بیمارستان‌ها و مراکز درمانی حتی در این شرایط کرونایی هم ممکن است به این موضوع بی‌توجه باشند و این رفتار درباره زباله‌های بیمارستانی سوابق نگران‌کننده‌ای دارد، لازم است در این مورد نظارت جدی‌تری وجود داشته باشد و در ادامه درباره نحوه دفن بهداشتی یا سوزاندن این زباله‌های پرخطر حساسیت وجود داشته باشد. در این مدت شهرداری‌ها کوشیده‌اند نیروهای خدماتی خود را با انواع تجهیزات از این بیماری دور نگه دارند؛ اما ازآنجایی‌که بسیاری از این خدمات از طریق پیمانکاران انجام می‌شود و سوابق بسیاری از پیمانکاران در این اقدامات درخشان نیست، لازم است شهرداری‌ها در این زمینه‌ها نظارت جدی و مستمر داشته باشند. ‌می‌خواهیم حمل‌ونقل تعطیل شود اما دست ما نیست درباره یکی از مهم‌ترین خدمات شهری شهرداری‌ها یعنی حمل‌ونقل، شهرداری‌ها از روزها قبل اعلام کرده‌اند آمادگی و تمایل برای توقف همه ناوگان‌ها به‌ویژه متروها را دارند؛ اما درعین‌حال اعلام کرده‌اند تصمیم‌گیری در این مورد با ستاد ملی مقابله با کرونا و مقامات بالاتر است و آنها نمی‌توانند در این زمینه اقدامی انجام دهند. ناگفته پیداست که تصمیم‌گیری درباره تهران به‌عنوان پایتخت در واقع تصمیم‌گیری برای کل کشور است و چنانچه تهران با این حجم از جمعیت مبتلایان، درباره ناوگان حمل‌ونقل عمومی خود تصمیم‌گیری کند، سایر شهرها هم تبعیت خواهند کرد. محسن ‌هاشمی، رئیس شورای شهر تهران، چند روز قبل در واکنش به درخواست‌های بسیاری برای تعطیلی ناوگان اتوبوس‌رانی و مترو در توییتر خود نوشت: «اگر بخواهیم کرونا را در تهران کنترل کنیم، باید حمل‌ونقل عمومی را تعطیل کرده یا ظرفیت آن را کاهش دهیم و تنها به شبکه حمل‌ونقل اضطراری اکتفا کنیم. سیستم تهویه قطار مترو متمرکز است؛ یعنی هوای داخل واگن‌ها را گردش می‌دهد و اگر یک فرد بیمار یا ناقل در قطار باشد، ویروس پخش می‌شود. البته تصمیم‌گیری درباره هر اقدامی پیرامون مدیریت کروناویروس بر عهده ستاد کرونا است و اعضای شورای شهر و حتی شهردار تهران نمی‌توانند در این زمینه تصمیم‌گیری کند، اما مجددا از مسئولان امر خواسته می‌شود در راستای کنترل شیوع کرونا، وضعیت سرویس‌دهی حمل‌ونقل عمومی را تعیین تکلیف کنند». این روشن‌ترین توضیح و موضع‌گیری درباره این بخش از خدمات شهری بود؛ اما در ادامه ستاد ملی مقابله با کرونا و مسئولان بالاسری تصمیم گرفتند مترو و اتوبوس‌رانی به شکل محدود فعالیت خود را ادامه دهد. بااین‌حال یوسف حجت، سرپرست معاونت حمل‌ونقل شهرداری تهران، اعلام کرد مترو فعال است؛ اما سرفاصله حرکت وسایل حمل‌ونقل عمومی در پی شیوع کرونا افزایش یافته است. او گفته: ستاد کرونا در تهران تصمیم بر کاهش خدمت‌رسانی وسایل حمل‌ونقل عمومی در پی شیوع کرونا گرفته است و بر همین اساس تمام خطوط وسایل حمل‌ونقل عمومی پایش شده‌اند تا میزان مسافران آنها احصا شود. در این شرایط تعداد مسافران حمل‌ونقل عمومی به‌شدت کاهش یافته و تا ٨۵ درصد کاهش داشته است و سرفاصله خط مترو تهران -کرج به یک ساعت افزایش یافت و در سایر خطوط مترو نیز سرفاصله حرکت قطارها به ١۵ دقیقه افزایش یافت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.