طالبان برنده انتخابات در افغانستان
ابراهيم رحيمپور- معاون سابق وزير امور خارجه در حوزه آسيا
روز گذشته در تاريخ افغانستان و از طرف ديگر در تاريخ تحولات سياسي دنيا اتفاق نادري رخ داد؛ دو مراسم تحليف رياستجمهوري در کابل، پايتخت افغانستان برگزار شد. اگر به سابقه اختلاف بين دو رئيسجمهور روز گذشته افغانستان بپردازيم، بايد بگويم که از 13 سال پيش آقاي عبدالله در سه انتخابات شرکت کرده و در هر سهبار مدعي پيروزي بوده است. بار اول در رقابت با حامد کرزي بود که خود ما آقاي عبدالله را متقاعد کرديم که اين ادعا را دنبال نکند و ايشان به آقاي کرزي تبريک گفت.در دوره بعدي بعد از 13 سال حکومت کرزي، اشرف غني برنده انتخابات شد، ولي آقاي عبدالله مدعي برندهشدن در انتخابات بود. در آن دوره هم آمريكاييها و ما از ايران، از عبدالله خواستيم که در دولت سهم بگيرد و از ادعاي خود بگذرد، آقاي اشرف غني هم رئيسجمهور شد، اما وعدههايي که آقاي اشرف غني دادند، انجام نشد. نظير اينکه تغييراتي در قانون اساسي ايجاد شود؛ مثلا پست نخستوزيري يا بهعنوان معاون اجرائي رئيسجمهور ايجاد شود، اما نشد. در دوره نزديک به پنجسالي که اشرف غني بر سر کار بود، اگرچه با هم کار ميکردند، اما مشخص بود که چون به قولوقرارهاي ابتدايي عمل نشد، دلخوري وجود داشت. در انتخابات سوم که چند ماه پيش برگزار شد، دولت قبل بهجاي چهار سال، پنج سال سر کار ماند و مشخص بود که آمريكاييها نقشههايي در سر دارند و تمهيداتي براي برگزاري انتخابات شفاف، آزاد و همهجانبه ايجاد نميکنند. انتخابات با تأخير انجام شد و 10 درصد مشارکت کردند و از اين تعداد مشارکت، آرا تقسيم شد. با ادعاهايي که ميشود، اگر آرا را به طور مساوي هم تصور کنيم، دو رئيسجمهور با پنج درصد آرا به رياست دولت ميرسند. با توجه به نقشههاي آمريكايي و برنامههاي آنها ميتوان متوجه شد که چه اتفاقاتي رخ داده و چه چيزي در پيش است.
اگرچه طراحي آمريكاييها براي ما مبهم است، اما از نظر ماهيت آمريكا حتما طراحي جديدی براي خروج نيروها نه به اين شکل که کلا از افغانستان بروند، بلکه کاهش نيروها و کاهش تلفات و ايجاد مزاحمت براي ايران در نظرشان است. اين طراحي آمريكاست؛ چه با داعش، چه با کسان جديدي که در افغانستان روي کار خواهند آمد، اما براي پاسخ دقيقتر در اين مورد که اين وضعيت چه مشکلاتي براي ايران ايجاد خواهد کرد، بايد کمي صبر کرد. يک طيف اصلي در افغانستان، طالبان است و مشخص است که آمريكاييها بازي جديدي دارند و خروج نيروهاي آمريكايي با يک زمانبندي و... همه داستان نيست و اين خروج با توجه به زمان و اتفاقاتي که در دنيا و منطقه رخ ميدهد نميتواند در مهار آمريكاييها باشد. همه اينها در حالي است که طالبان قرار است با يک دولت پنجدرصدي مذاکره کند و شايد اين حتي جزء طراحي آمريكاييها باشد. وضعيت فعلي يک حکومت ضعيف در افغانستان است و آمريكا ميخواهد با استفاده از اين وضعيت از آنجا نجات پيدا کند. طالبان که از مدتها پيش انتخابات را تحريم کرده، اما آراي اين گروه حتما بيشتر از دو دولتي است که ديروز در افغانستان تحليف برگزار کردهاند. علائمي که وجود دارد نشان ميدهد که دو دولت کابل قاعدتا آينده خوبي ندارند و حتي نميتوانند مراسم تحليف را با امنيت برگزار کنند و از برگزاري تحليف آن دولت دومي که معتقد است غيرقانوني است ممانعت به عمل آورند. براي کشوري که در کنار مرزهاي ما 40 سال با زجر زندگي کرده، امروز و اين شرايط هم خوب و مناسب نيست. اينکه ايران در مورد رويکارآمدن طالبان چه نگاهي دارد بحث مفصل ديگري است. افغانستان هنوز هم دچار بلاتکليفي است و آمدن آمريكاييها نهتنها وضعيت آنها را بهتر نکرده، بلکه بدتر کرده و مراسم امروز نااميدکننده است. طالبان در حال مهياشدن براي مذاکره با دولت افغانستان است. با شرايط فعلي که دو دولت و گروههاي متعددي در افغانستان هستند، دست طالبان هم براي صحبتکردن با هرکدام از آنها بازتر است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.