|

آیا انتخابات مجلس رقابتی است؟!

شرق: دبیر شورای نگهبان با اشاره به تأیید بیش از هفت هزار نفر نامزد از طیف‌های گوناگون سیاسی و افراد مستقل، گفته است: با این حجم از نامزدها، انتخابات پیش‌رو مانند گذشته رقابتی خواهد بود. آیت‌الله احمد جنتی در جلسه این شورا با اشاره به پایان مرحله بررسی شکایات داوطلبان، گفت: روزهای کاری حساس و فشرده‌ای را در هفته گذشته پشت سر گذاشتیم تا به همه شکایات داوطلبان با دقت رسیدگی کنیم. نفس انتخابات با رقابت گره خورده است؛ اما سؤال مهم این است که رقابت درون‌گروهی میان اصولگرایان را می‌توان به‌عنوان رقابتی ملموس و تأثیرگذار بر آرای مردم تعبیر کرد؟ از یک سو احزاب اصلاح‌طلب با نداشتن نامزد انتخابات مواجه هستند و از سویی اصولگرایان از فزونی گزینه‌های احراز صلاحیت‌شده ناتوان از تهیه یک فهرست مشترک بوده و سخت در بین خود درگیر رقابت هستند. رد صلاحیت‌های گسترده اصلاح‌طلبان در حقیقت حذف رقیب پیش از رقابت بوده است و برخی شنیده‌ها حاکی از آن است که در بسیاری از حوزه‌های انتخابیه امکان ارائه فهرست برای اصلاح‌طلبان وجود ندارد و در برخی از حوزه‌ها حتی یک نامزد هم ندارند؛ بنابراین باید اصطلاح رقابتی‌بودن انتخابات را بازخوانی کرد؛ زیرا سؤال دیگری که مطرح است، این موضوع است که آیا رقابت یک گروه خاص با اعضا و هم‌حزبی‌های خود در نبود رقیب دیرینه برای رأی‌دهندگان هم رقابتی انتخاباتی است که آرای اصلاح‌طلبان را به سمت خود جذب کند؟ هنوز فهرست نهایی نامزدهای احراز صلاحیت‌شده در مجلس شورای اسلامی منتشر نشده است؛ اما با انتشار فهرست نامزدهای انتخابات میان‌دوره مجلس خبرگان بیش از 60 نفر از نامزدهای قم رد صلاحیت شده‌اند تا برحسب اتفاق یک رقیب بی‌نام‌و‌نشان در کنار محمد یزدی، نامزد این استان در رقابت انتخابات خبرگان رهبری شود. در استان فارس هم که فقط یک نامزد صلاحیتش احراز شده است. با توجه به موج گسترده رد صلاحیت‌ها به‌ویژه درباره یک‌سوم نمایندگان فعلی مجلس، شورای نگهبان در مقام دفاع از خود به انتقاد از هیئت نظارت بر عملکرد نمایندگان پرداخته است و در موارد متعدد مدعی شده است که دلیل این رد صلاحیت‌ها را باید در عملکرد ضعیف سازمان‌ها و نهادهای بازرسی دید. احمد جنتی هم در‌این‌باره تأکید کرده است: تمام دقت‌مان را کردیم تا داوطلبان را با شرایط قانون انتخابات مطابقت دهیم و آنها را احراز و تأیید صلاحیت کنیم؛ چرا‌که اگر بی‌دقتی در این زمینه صورت گیرد و انسانی فاقد شرایط وارد مجلس شود، دیگر نمی‌شود کاری کرد. متأسفانه سازوکار «خود‌نظارتی» مجلس با نام هیئت نظارت بر رفتار نمایندگان هم کارآمدی لازم را ندارد. جنتی با بیان اینکه در 40 سال گذشته ده‌ها انتخابات برگزار شده و امور کشور به اتکای آرای مردم اداره شده است، افزود: در همه این انتخابات‌ها مردم با اعتماد به نهادهای برگزار‌کننده انتخابات و شورای نگهبان پای صندوق‌های رأی آمده‌اند و به سلامت انتخابات ایمان داشته‌اند. نباید با اظهارات ناصحیح، اعتماد مردم به انتخابات را خدشه‌دار کرد. او خاطرنشان کرد: شورای نگهبان همواره از رأی مردم پاسداری کرده و اجازه نداده جمهوریت نظام و حق‌الناس پایمال شود. در این دوره هم این‌گونه بوده و تا آخرین مرحله انتخابات و تأیید نتایج آرا نظارت شورای نگهبان ادامه خواهد یافت. با توجه به این دیدگاه جنتی شاید باید منتظر تشکیل مجلس آینده ماند و دید قرار است تغییراتی در بحث نظارت شورای نگهبان و افزایش قدرت این نهاد در بحث انتخابات رخ دهد یا خیر؟ زیرا براساس آنچه می‌توان از شنیده‌های این‌چنینی استنباط کرد، این است که دل‌نگرانی شورا از عملکرد هیئت نظارت بر رفتار نمایندگان ممکن است به تغییر قانون انتخابات و افزایش قدرت و حیطه نظارت شورا منجر شود که هرچند مخالف قانون اساسی است؛ اما شورا خود مرجع تطبیق قوانین عادی به قانون اساسی است؛ بنابراین چنین تغییراتی دیگر دور از ذهن نیست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.