وزارت نيرو نسبت به قطع برق خانگي هشدار داد
خاموشي خانهها به زمستان كشيد
ليلا مرگن: صنعت برق به عنوان صنعت پيشرويي كه همه اركان زندگي جامعه مدرن به آن گره خورده است، آرامآرام در حال ركود است. اگر تا ديروز هشدارهاي خاموشي به پيك تابستان خلاصه ميشد، اين روزها با كاهش دماي هوا وزارت نيرو هشدار ميدهد كه به دليل مشكل در تأمين سوخت نيروگاهها ممكن است ناگزير شوند كه به منازل خاموشي دهند. صنعتي كه بايد براي 50 سال آينده برنامه ميداشت، حالا بهزور نيازهاي روز كشور را تأمين ميكند؛ آن هم نه بهدلیل كمبود زيرساخت در كشور، بلكه بهدلیل نبود برنامهريزي مناسب در ايجاد تنوع براي زيرساختهاي تأمينكننده برق! عليرضا اسدي، معاون پژوهشي سنديكاي صنعت برق، در گفتوگو با «شرق» درباره دليل هشدار براي خاموشي در زمستان، عنوان ميكند: عدم تنوعبخشي به سبد انرژي در كشور چنين مشكلي را ايجاد كرده است. او ميگويد: نظام حكمراني حوزه انرژي مشكل دارد و سياستگذاري در اين حوزه هم با مشكل مواجه است. به همين دلیل دو وزارتخانه نفت و نيرو نميتوانند در زمينه رفع تعارضات و يكپارچه و بهينهكردن مصرف منابع، وارد عمل شوند. به نظر ميرسد درحالحاضر دود نگاههاي جزيرهاي، توجهنکردن به افق آتي نيازهاي كشور و نبود يك برنامه بلندمدت در صنعت برق به چشم مصرفكنندگاني ميرود كه هيچ تقصيري در اين زمینه ندارند.تابستان سال 97 را با خاموشي برنامهريزيشده پشتسر گذاشتيم؛ عقبگردي تاريخي كه براي صنعت برق -كه يكي از صنايع پيشروي ايران بود- افتي جدي به شمار ميرفت. در تابستان 98 هم هشدارهايي در زمينه خاموشي برنامهريزيشده به گوش ميرسيد. حالا كار به جايي رسيده است كه در زمستان 98 هم وزارت نيرو هشدار ميدهد كه بهراحتي با زدن يك دكمه در نيروگاهها، خاموشي را به خانهها هديه خواهد كرد. درحاليكه همواره مسئولان وزارت نيرو از خاليبودن ظرفيت نيمي از نيروگاههاي كشور در زمستان گله داشتند و مسئولان اين وزارتخانه مدعي بودند كه مصرف بالاي برق تابستان به دليل بدمصرفي مردم، كشور را ناگزير به سرمايهگذاريهاي كلان براي اين اسراف كرده است، اما حالا در زمستان كه مصرف برق مردم به دليل خاموشي وسايل سرمایشی كم است، وزارتخانه متولي صنعت برق، هشدار خاموشي ميدهد و اينبار بهانهاش عدم تأمين نيازهاي سوخت نيروگاههاي كشور است. خاموشي برق و تبعات سنگين آن براي اقتصاد همان روزهايي كه وزارت نيرو بهراحتي خاموشي برنامهريزيشده را وارد زندگي مردم در سال 97 كرد، گزارشهاي غيررسمي زيادي در فضاي مجازي دستبهدست ميشد كه اتاقهاي عمل نیز با قطع برق حین عمل مواجه شدهاند. برخي صاحبان مراكز پخش دارو در تماس با «شرق» خاموشيها را عامل ازبينرفتن داروهاي خاصي معرفي ميكردند كه به دليل ازكارافتادن سردخانهها و تغيير دماي اين محيط، ديگر به كار بيماران نميآمد. صنايع از قطع چندساعته برق به عنوان نيروي محركه چرخشان گله داشتند و وزارت نيرو همزمان با اجراي خاموشيهاي برنامهريزيشده كه يادآور دهه 70 و سالهاي پاياني جنگ بود، صرفا به صدور بيانيههايي درباره بهينه مصرفكردن بسنده ميكرد! حالا در زمستان هم دچار مشكل شدهايم. درحاليكه وزارت نيرو ادعا ميكند كه ايران قرار است به هاب انرژي منطقه تبديل شود، هشدار ميدهد كه زمستان هم به دليل عدم تأمين گاز نيروگاهها خاموشي خواهيم داشت و هيچكس به اين پرسش اصلي پاسخ نميدهد كه در شرايطي كه اين وزارتخانه حتي در زمستان هم كه مصرف برق كم است، قادر به تأمين نيازهاي كشور نيست، چگونه قرار است برق صادراتي را براي كشورهاي همسايه در تابستان تأمين كند؟ مشكل ظرفيت نصبشده نداريم چه شد كه صنعت برق به اين نقطه رسيد؟ آيا نميتوانستيم طوري برنامهريزي كنيم كه در زمستان هم دچار مشكل در تأمين برق به عنوان يك نياز استراتژيك زندگي مدرن نشويم؟ عليرضا اسدي، معاون پژوهشي سنديكاي برق، در گفتوگو با «شرق» درباره دليل بروز مشكل براي تأمين برق در زمستان عنوان ميكند: در ايام زمستان پيك مصرف گاز داريم. وزارت نيرو و وزارت نفت سر تأمين گاز به مشكل ميخورند.او ادامه ميدهد: اولويت وزارت نفت تأمين گاز براي شبكه خانگي است و اين وزارتخانه مصارف صنعتي را كنترل ميكند. به همين دليل به نيروگاهها گاز كمتري تحويل ميدهد. يك پروتكلي وجود دارد كه بايد نيروگاهها را بهينهسازي كنند، اما يكسري نيروگاهها بهينهسازي نشده است و راندمان آن پايين است. مشكل ظرفيت نصبشده نيروگاهها نيست، بلكه مشكل در تبديل گاز به برق است.اسدي ميگويد: در عرضه انرژي و سبد انرژي كشور مشكل وجود دارد. سرمايش گير تأمين برق و گرمايش گير تأمين گاز است. وقتي مصرف يكي از اين حاملهاي انرژي به اوج ميرسد، روي عرضه انرژي ديگر هم اثر منفي ميگذارد.او تأكيد ميكند: مشكل در حجم كل عرضه انرژي كشور است. اين عرضه مناسب نياز مصرف نيست. اگر همه را تبديل به انرژي اوليه يا همان گاز كنيم، آنجا كمبود داريم.به گفته معاون پژوهشي سنديكاي برق وقتي در زمستان به نيروگاهها گاز تحويل نميشود و از سوخت ديگري استفاده ميشود، ظرفيت نيروگاه پايين ميآيد و توليد نيروگاه به سطح مورد نياز تقاضا نميرسد.او اضافه ميكند: همه نيروگاهها نميتوانند مازوت مصرف كنند. نيروگاههاي بخاري ميتوانند از اين سوخت مصرف كنند اما علاوه بر افت راندمان، هوا را هم آلوده ميكنند. راهحل چيست اسدي برنامهريزي درست را راهي براي حل اين مشكلات معرفي ميكند. به اعتقاد او درحالحاضر وزارت نيرو براي افزايش بازدهي نيروگاهها كاري انجام نميدهد. به پروژههايي كه بخش خصوصي و شركتهاي فناور به اين وزارتخانه دادهاند، توجهي نميشود اما اگر اين برنامهها اجرا شود، با همين ظرفيت نيروگاهي نصبشده از مسير افزايش راندمان ميتوان نياز انرژي كشور را برطرف كرد. اين در حالي است كه وزارت نيرو همواره با اين عذر كه مشكل مالي داريم، از اجراي اين برنامهها سر باز زده است.معاون پژوهشي سنديكاي برق ميگويد: درحالحاضر پروژههاي افزايش راندمان، بهينهسازي مصرف و مدلهاي بهينهسازي مصرف اجرائي نشده است. وزارت نيرو تلاشي هم براي اصلاح نظام مالي خود نكرده است كه بتواند ظرفيتهاي بخش خصوصي و سرمايهگذار داخلي را حل كند كه وارد اين صنعت بشوند. مثل داستان مرغ و تخممرغ شده است. پول ندارند، راندمان اصلاح نميشود. راندمان را اصلاح نميكنند و توليد نميشود. بهاينترتيب اين چرخه منفي مجددا بازتوليد ميشود.او ادامه ميدهد: مسئله ديگر اين است كه با وزارت نفت هم مسائلشان را حل نميكنند. اين مسئله حاصل يك دعواي بينبخشي است. مصرفكننده نهايي نميفهمد كه اين دو وزارتخانه كه در چرخه برق و گاز تضاد منافع دارند، چه اقداماتي انجام ميدهند. اين دو وزارتخانه بايد مشكلاتشان را حل كنند كه نميتوانند.اسدي تأكيد ميكند: نظام حكمراني حوزه انرژي مشكل اساسي دارد. هم از نظر سياستگذاري مشكل دارد و هم در رفع تعارضات، يكپارچهكردن و بهينهكردن منابع نميتواند اقدامي انجام دهد. با اينكه منابع ما قاعدتا براي رفع نياز موجود كافي است ولي همچنان مشكل تأمين نيازها باقي است. گازوئيل به نيروگاهها تحويل داده نشد پرويز غیاثالدین، دبير سنديكاي توليدكنندگان برق نيز مانند معاون پژوهشي سنديكاي برق در گفتوگو با «شرق»، دليل هشدار براي خاموشي در زمستان را مشكل سوخت عنوان ميكند.او ميگويد: وزارت نفت سوخت مايع به نيروگاهها تحويل نداده است. وقتي محدوديت تأمين گاز وجود دارد، نيروگاهها بايد با سوخت مايع برق توليد كنند يا اينكه خاموشي بدهند.غياثالدين ادامه ميدهد: خدا را شكر تا امروز خاموشي نداشتهايم اما رزرو شبكه خيلي پايين است. بخشي از گازوئيل در ايران توليد ميشود كه سعي ميكنند به دليل نياز پول و ارز آن را صادر كنند. در تأمين گاز نيروگاهها هم كلا مشكل دارند و نميتوانند آن را تأمين كند. در روزهاي سرد ترجيح وزارت نفت اين است كه خانهها سرد نشود و گاز صنايع و نيروگاهها كه بيشترين مصرف را دارند، قطع شود.او راهحل مشكل را صرفهجويي در مصرف گاز و برق عنوان ميكند. به گفته دبير سنديكاي توليدكنندگان برق راهكار ديگر حل مشكل افزايش مصرف گاز است كه وزارت نفت بايد در اين زمینه پاسخ دهد. اگر گاز تأمين شود، ظرفيت مازاد براي توليد برق زياد داريم. درحالحاضر خيلي سربهسر و با رزرو كم برق توليد ميشود كه اين مسئله خطرناك است. اگر يك نيروگاهي با مشكل ناخواسته از مدار خارج شود، بايد رزروي وجود داشته باشد تا جايگزين كنيم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.