روابط مثبت تهران- مسقط حفظ خواهد شد
دیپلماسی ایرانی: محمدصالح صادقیان، رئیس مرکز عربی مطالعات ایران و کارشناس مسائل خاورمیانه، در گفتوگو با دیپلماسی ایرانی، ضمن تأکید بر نفوذ بالای فرهنگ محافظهکاری در کل ساختار عمان درباره آینده روابط این کشور با ایران در دوران پادشاهی جدید بر این باور است چون بنطارق در جایگاه پادشاه جدید عمان نیز جمهوری اسلامی ایران را به عنوان یکی از مهمترین قدرتهای منطقه خاورمیانه قبول دارد بنابراین بعید به نظر میرسد وی بخواهد تضاد پررنگی را با سیاستهای بنعلوی و سلطان قابوس در پیگیری تلاشهای دیپلماتیک برای حفظ و تداوم روابط با جمهوری اسلامی ایران داشته باشد. صادقیان گفت: اکنون وضعیت بحرانی در کل منطقه خاورمیانه حکمفرماست. البته همه این وضعیت بحرانی ناشی از تنش ایران و ایالات متحده آمریکا یا تخاصم تهران و ریاض نیست، بلکه بخشی از این بحران هم ناشی از شکلگیری نوعی دوقطبی میان کشورهای پیرامونی حاشیه خلیج فارس است. در این راستا، اکنون عربستان سعودی، امارات متحده عربی و بحرین در یک طرف و قطر، عمان و کویت نیز در طرف دیگر حضور دارند که شکاف جدی در شورای همکاری خلیج فارس ایجاد کرده است. همین مسئله میتواند دامنه تنشها را در این منطقه افزایش دهد. بنابراین عمان سعی خواهد کرد در این وضعیت حساس کماکان همان سیاست بیطرفی و کاهش تنش را پیش ببرد. این کارشناس مسائل خاورمیانه ادامه داد: چون بنطارق در دستگاه دیپلماسی بنعلوی و در دوران سلطان قابوس فعالیت کرده است و همچنین به اقتضای سن بالای خود (۶۵ سال) بعید به نظر میرسد بخواهد تضاد پررنگی را با سیاستهای بنعلوی و سلطان قابوس در پیگیری تلاشهای دیپلماتیک برای حفظ و تداوم روابط با جمهوری اسلامی ایران داشته باشد؛ بهویژه که بنطارق نیز جمهوری اسلامی ایران را به عنوان یکی از مهمترین قدرتهای منطقه خاورمیانه قبول دارد. پیرو همین مسئله، در سفر اخیر آقای ولایتی به عمان، دیدار میان وی نیز با آقای بنطارق شکل گرفت. همین نکته نشان میدهد پادشاه جدید عمان نیز بر حفظ روابط کنونی با جمهوری اسلامی ایران و حتی تعمیق و گسترش آن تأکید خواهد کرد. باز هم تأکید میکنم فرهنگ محافظهکاری بر کل ارکان و وجوه عمان حکمفرماست که مانع از آن خواهد شد تغییرات گسترده و شگرفی در ساختار سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، امنیتی، نظامی و دیپلماتیک این کشور روی دهد. وی افزود: واقعیت امر این است که به هر میزان تنش در روابط ایران با عربستان سعودی و همچنین تخاصم میان تهران و واشنگتن افزایش پیدا کند، به همان میزان تبعات سوء آن بر مناسبات سیاسی، اقتصادی، دیپلماتیک و امنیتی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس اثرات خود را خواهد داشت. بنابراین همه این کشورها بهویژه عمان سعی خواهند کرد کماکان تلاشهای دیپلماتیک خود را برای کاهش تخاصم در روابط ایران با ایالات متحده آمریکا و تهران و ریاض پی بگیرند. بنابراین پادشاه جدید عمان نیز تلاش خواهد کرد همان نگاه سلطان قابوس را در دستور کار قرار دهد. چون در غیر این صورت این مسئله میتواند جامعه عمان را مانند کویت و بحرین درگیر کند. همانگونه که میدانید، اکنون در جامعه کویت بخشی حامی سرسخت جمهوری اسلامی ایران و بخشی هم مخالف جمهوری اسلامی ایران و حامی عربستان سعودی هستند. همین دوگانگی تبعات منفی سیاسی و اجتماعی را برای دولت کویت شکل داده است. مشابه همین وضعیت برای بحرین وجود دارد. اکنون دوقطبیای جدی در جامعه بحرین به وجود آمده است. بنابراین عمان اگر بخواهد فقط به سیاست بیطرفی محض بسنده کند و تلاشهای دیپلماتیک میانجیگرایانه را خود کنار بگذارد، با وجود حکمفرمابودن فرهنگ محافظهکاری، قطعا جامعه این کشور نیز مانند کویت و بحرین دچار شکاف خواهد شد. رئیس مرکز عربی مطالعات ایران تصریح کرد: در سایه همان فرهنگ محافظهکاریای که به آن اشاره کردم، قطعا عمان سیاست موازنه قوای مثبت را درباره همکاری با همه بازیگرهای منطقهای و فرامنطقهای شکل خواهد داد. اگرچه ذیل نکته درست شما نفوذ انگلستان در ساختار سیاسی، اقتصادی و امنیتی عمان پیشتر از ایالات متحده آمریکا بوده است، اما این مسئله سبب نمیشود پادشاه جدید عمان بخواهد تغییری در نگاه و راهبرد خود با ایالات متحده آمریکا داشته باشد. بنابراین معتقدم بنطارق به همان اندازه که به نفوذ سنتی لندن در سیاستهای عمان اعتقاد دارد، بر پیگیری مناسباتش با ایالات متحده آمریکا نیز تأکید میکند. پس بعید به نظر میرسد بنطارق بخواهد تغییری در این روند داشته باشد. چون هر گونه تغییری در این مناسبات میتواند هزینهای را برای عمان شکل دهد که در شرایط حساس کنونی بههیچوجه مطلوب نگاه نخواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.