|

برنامه‌های فوتبالی نوظهور تهدیدی برای صداوسیما هستند؟

امین مبینی: با تعطیلی عجیب‌وغریب برنامه «نود» که با ماجراها و کش‌وقوس‌های فراوانی همراه بود، خلأ بزرگی در برنامه‌سازی تلویزیونی در این حوزه فوتبال به‌ وجود آمد و همین مسئله رقبای صداوسیما را به تکاپو انداخت تا با ساخت برنامه‌های جدید، مخاطبان «نود» را به سمت خود بکشانند. «هت‌تریک» و «کلاسیکو» دو برنامه جدیدی هستند که در روزهای اخیر کار خود را آغاز کرده‌اند؛ اما آیا برنامه‌هایی از این دست می‌توانند به هدف خود برسند و قاپ مخاطبان برنامه‌های ورزشی تلویزیون را بدزدند؟ حواشی مهاجرت مزدک میرزایی و کنجکاوی مخاطبان برای دیدن او در هیئتی جدید و خارج از چارچوب‌های رسانه‌ای داخلی، توجهات را به این برنامه جلب کرد؛ اما تماشای این چند قسمت کاملا ثابت می‌کند که «هت‌تریک» با این فرمان نخواهد توانست رقیبی برای صداوسیما و «فوتبال برتر» آن باشد. اولین مشکلی که به چشم می‌آید، ضعف در اجراست. مزدک میرزایی به‌ جز صدا و بیان که یادگار توانایی‌اش در گزارشگری است، هیچ‌یک از ویژگی‌های یک مجری استاندارد را ندارد. چهره‌ای سرد و بی‌حالت با نگاهی که رو به دوربین یا رو به افراد داخل استودیو دو‌دو می‌زند تا نشان دهد هنوز هم اعتماد‌به‌نفس لازم برای اجرای یک برنامه تلویزیونی را ندارد؛ اما مهم‌ترین مشکلی که «هت‌تریک» را از نفس می‌اندازد، ارتباط‌نداشتن مستقیم با فوتبال ایران است. نداشتن خبرنگار در ایران برای تهیه گزارش از ورزشگاه‌ها و ادارات ورزشی و همچنین نبود امکان برقراری ارتباط با ورزشکاران، مدیران و مربیان فوتبال، باعث شده تا این برنامه هیچ محتوای خبری و رسانه‌ای دست‌اولی در اختیار نداشته باشد و مجبور شود خلاصه بازی‌ها و آیتم‌های تصویری را با پوشاندن لوگوی صداوسیما و سایت‌های داخلی پخش کند. سازندگان این برنامه با علم به این موضوع برای جذاب‌کردن برنامه روی پوشش حواشی داغ و ارتباطات فوتبال با مسائل سیاسی حساب باز کرده‌ بودند؛ اما مسئله اینجاست که اساسا خطوط قرمز ورزش و به‌ویژه فوتبال در ایران از تمام حوزه‌های دیگر کمتر است و فرهنگ رسانه‌ای داخلی نیز به‌ گونه‌ای است که مدیران و گردانندگان فوتبال در برابر انتقاد و فشارها کمترین مصونیت را دارند؛ بنابراین موارد ممنوعه زیادی (حتی در زمینه فوتبال زنان) در کار نیست که رسانه‌های داخلی به آنها نپردازند و بتواند محتوای ویژه‌ای را در اختیار چنین برنامه‌ای قرار دهد. مضاف بر اینکه مزدک میرزایی مشی محافظه‌کارانه خود را حتی در این برنامه هم ادامه داده و از بیان کوچک‌ترین حرف یا نکته تندی که رنگ و بوی جنجال داشته باشد، دوری می‌کند. داستان دامنه‌دار کنار‌ گذاشته‌شدن عادل و «نود» از تلویزیون به دستور مدیر شبکه سه و حمایت سنگین کاربران شبکه‌های اجتماعی از عادل در این ماجرا، او را به محبوب قلب‌ها تبدیل کرده بود؛ پس طبیعی بود که انتشار ویژه‌برنامه‌ «کلاسیکو» که به مناسبت برگزاری دیدار حساس رئال مادرید- بارسلونا به تهیه‌کنندگی فردوسی‌پور آماده شده، با استقبال بالایی روبه‌رو شود و مخاطبان زیادی (بیش از یک‌میلیون‌و 820‌ هزار نفر در 24 ساعت نخست) با اشتیاق پای ویژه‌برنامه او بنشینند. هرچند احتمالا خیلی‌ از آنها که برنامه را با ذهنیت «نود» دیدند، از کیفیت و نوع طراحی آن تعجب کرده باشند. قضاوت درباره «کلاسیکو» چندان آسان نیست؛ به‌ویژه اینکه با توجه به نام و ساختارش یک ویژه‌برنامه تک‌قسمتی به‌ نظر می‌رسد؛ اما فردوسی‌پور اگر بنا دارد برنامه‌سازی خارج از صداوسیما را با این سر و شکل و به مناسبت‌های دیگر فوتبالی ادامه دهد، نباید منتظر تداوم این استقبال باشد. «کلاسیکو» برای دیده‌شدن و جذابیت به استفاده از چهره‌هایی روی آورده که به دلایل مختلف در فضای رسانه‌ای و مجازی مطرح هستند؛ اما استفاده از آنها در برنامه‌ای که درباره فوتبال خارجی است، بسیار نامناسب و بی‌ارتباط جلوه می‌کند. بی‌شک «فوتبال 120» بهترین و باکیفیت‌ترین برنامه تصویری در حال تولید درباره فوتبال خارجی است و با توجه به اینکه عادل فردوسی‌پور همچنان به‌عنوان تهیه‌کننده و سازنده این برنامه در شبکه ورزش مشغول فعالیت است، مشخص نیست که هدف از ساخت «کلاسیکو» (که عملا کلاژ دست‌چندمی از «نود»، «فوتبال 120»، «2018» و «خندوانه» است) چه بوده. هشدار جدی به مدیران صداوسیما؟ ایجاد یک موج رسانه‌ای جدید برای صاف‌کردن مسیر بازگشت «نود»؟ یا صرفا یک همکاری تجاری در مدیومی جدید؟ در‌هر‌صورت برنامه‌ای با این کیفیت نخواهد توانست در درازمدت مخاطب جدی و گسترده‌ای داشته باشد. «فوتبال برتر» محمدحسین میثاقی که در اوج ماجرای تعطیلی «نود» جایگزین آن شد، آماج حملات کاربران شبکه‌های اجتماعی قرار گرفت تا اعتبار حرفه‌ای برنامه و شخص میثاقی تا حد زیادی از دست برود. اشتباه استراتژیک میثاقی در پذیرش ساخت برنامه در آن برهه باعث شد «فوتبال برتر» برچسب بایکوت رسانه‌ای بخورد و چندان دیده نشود. با‌این‌حال با شروع فصل جدید و نبود برنامه‌‌ای برای پوشش تلویزیونی و همه‌جانبه رقابت‌های لیگ برتر، سبب شد تا «فوتبال برتر» با کیفیت استاندارد و مقبول خود آرام‌آرام بینندگان خود را بازیابد و تا حدودی مورد توجه طرفداران فوتبال قرار گیرد. اقبال عموم مخاطبان فوتبال ایران و جهان به «فوتبال برتر» و «فوتبال 120» نشان می‌دهد همچنان به‌ دلایل مختلفی مانند دست باز در مسئله حق پخش و کم‌رنگی خطوط قرمز، دیگر تلویزیون‌ها کار سختی برای رقابت با برنامه‌های صداوسیما دارند و احتمالا بهترین آلترناتیو برای برنامه‌ «نود» باز هم از درون همین رسانه خواهد بود. البته که افسوس نبود برنامه‌ای مانند «نود» همچنان سر جای خود باقی‌ است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.