مسئولان نفتکش به برخي ابهامات درباره برخورد ۲ كشتي سانچي و كريستال پاسخ دادند
دعوت از خانوادههاي معترض سانچي
شرق: طرح دوباره شبهات درباره نفتکش سانچي در پي انتشار ويدئويي از زبان 10 خانواده معترض در يكي از رسانههاي ايراني خارج از كشور و شكايت آنها به دادگاه فدرال آمريكا سبب شد شركت ملي نفتکش بهعنوان يكي از ذينفعان اين سانحه، براي برطرفشدن اين شبهات وارد عمل شود. در اين راستا کاپیتان شهرام فرحبد، مدیر بازرگانی اين شركت و علیرضا نوذریامینی، رئیس امور بیمه و دعاوي، در جمع خبرنگاران تلاش كردند به اين شبهات پاسخ دهند. انتشار ويدئوها و عكسهايي از نفتکش سانچي پس از سانحه و بررسي كارشناسي آنها از جمله اقداماتي بود كه در اين نشست انجام شد. بااينحال به دو مورد از مهمترين شبهات مربوط به اين سانحه كماكان پاسخ داده نشد. دوهزارو 700 تماس مشكوك و درصد خلوص بار نفتکش سانچي از جمله مواردي بود كه اين دو مقام مسئول تلاش كردند نسبت به آن موضعي نگيرند و بررسي آن را به مسئولان مربوطه بسپارند. در اين نشست با اشاره به شكايت 10 خانواده معترض خدمه مفقودالاثر سانچي، عنوان شد كه در 11 بند شكايت آنها سخني از زندهبودن خدمه مطرح نشده است كه در اين زمينه بايد منتظر واكنش خانوادههاي شاكي نيز باشيم.
مفقودالاثر يا متوفی؟
يكي از مهمترين چالشهايي كه در اين نشست درباره آن بحث شد، مرگ يا مفقودالاثربودن خدمه سانچي بود. براساس آنچه مسئولان شركت ملي نفتکش ايران در مقابل پرسش «شرق» مطرح ميكنند، خدمه سانچي جز سه نفر كه پيكر آنها پيدا شده، مفقودالاثر هستند، اما براساس روند حقوقي و قضائي، اين شركت براي پرداخت غرامت به خانوادهها ملزم بود از خانوادههاي خدمه بخواهد تا پاي گواهي فوت را امضا کرده و ذكر كنند كه ادعاي ديگري در اين زمينه ندارند. موضوعي كه پيشتر از سوي خانوادههاي معترض بهعنوان اجبار در امضاي گواهي فوت عنوان شده بود، به اين ترتيب پاسخ داده شد؛ اما نكته تأملبرانگیز آن است كه آنچه كاپيتان فرحبد نيز آن را تأييد کرده، فرصت پنجساله پس از مفقودالاثرشدن براي تأييد مرگ است. فرصتي كه در كمتر از دو سال، به خانوادهها براي پرداخت غرامت 120هزار دلاري داده شد و در اين زمينه نيز در رايزني با قوه قضائيه، اين گواهيهاي فوت برخلاف روند حقوقي صادر شد.
پرداخت 2.5ميليون دلار غرامت به خانوادههاي خدمه سانچي
به گفته كاپيتان نوذري نيز از 3.5 ميليون دلار رقم در نظر گرفتهشده براي پرداخت غرامت به خانوادهها، تاكنون 2.5 ميليون دلار پرداخت شده و مابقي كه مربوط به 9 نفر از 10 خانواده معترض است، كماكان پرداخت نشده است. در اين زمينه كاپيتان فرحبد، با اشاره به مفقودالاثرشدن يكي از پرسنل شركت ملي نفتکش در سال 90 تأكيد كرد كه هنوز نتوانستهايم پيكر او را بيابيم و بههميندليل نيز از خانواده وي درخواست شد تا با پذيرش امضاي گواهي فوت، امكان پرداخت غرامت را از سوي شركت ملي نفتکش ايران فراهم كنند. كاپيتان نوذري نيز با اشاره به شكايت ايران در پرونده بيمه از ديگر ذينفعان اين حادثه، تأكيد كرد: «صراحتا در دادگاه هنگكنگ مطرح كرديم كه اين سانحه منجر به فوت خدمه شده است». اين گفته نيز كماكان اين سؤال را زنده نگاه ميدارد كه بالاخره مسئولان ايران فوت را قبول دارند يا مفقودالاثربودن خدمه را كه البته گزينه دوم، منطبق با قوانين جمهوري اسلامي ايران است. او همچنين با بيان اينكه حق قانوني شكايت از هيچيك از خانوادهها هرگز گرفته نشده است، تأكيد كرد كه حتي با وجود امضاي گواهي فوت و دريافت غرامت، خانوادهها امكان شكايت را خواهند
داشت.
دعوت به برگزاري نشست با خانوادههاي معترض
كاپيتان فرحبد همچنين در اين نشست با بيان اينكه مشكل در شفافسازي در اين زمينه نداشتن تخصص برخي از معترضان و اعتمادنداشتن آنها به تخصص كارشناسان است، گفت: بارها از سوي خانوادهها امكان گروگانگيري خدمه نيز مورد پرسش قرار گرفت، اما بايد در ابتدا پرسيد كه علت اين گروگانگيري چه ميتواند باشد؟ اما تاكنون پاسخ روشني در اين زمينه داده نشده است.
او با گلايه از خانوادههاي معترض تأكيد كرد: در جلسهاي كه براي شفافسازي درباره اين حادثه برگزار شد، 10 خانواده معترض حضور نداشتند و تنها دو نفر از نمايندگان خود را به اين جلسه فرستادند. هرچند تلاش كرديم شروط آنها براي حضور در جلسه را نيز فراهم كنيم، كماكان براي حضور در شركت ملي نفتکش با هدف رفع شبهات خود امتناع ميكنند. بااينحال از آنها دعوت ميكنيم كه براي رفع شبهات خود همراه كارشناسان مورد وثوق خود به شركت ملي نفتکش ايران مراجعه كنند.
در اين جلسه كه در قالب پرسشوپاسخ بين دو مسئول شركت ملي نفتکش و خبرنگاران برگزار شده بود، كاپيتان نوذري نيز با اشاره به تماسهايي كه با خانوادههاي معترض سانچي برقرار شد، گفت: «وقتي شخصي در موقعيت حادثه قرار ميگيرد، در وهله اول با نزديكترين افراد خانواده خود تماس ميگيرد و نه فردي درجه چندم. علاوه بر آن، اين موضوع خارج از حيطه وظايف شركت ملي نفتکش است و بايد از دستگاههاي مربوطه بخواهند به اين موضوع رسيدگي كنند». بااينحال كاپيتان فرحبد بر اين موضوع تأكيد کردهاند كه اگر تمايل داشته باشند ميتوانند اين تماسها را به شركت ملي نفتکش ارجاع دهند تا اين شركت اين موضوع را از نهادهاي مربوطه پيگيري كند.
اين سخن او در واكنش به برقراري تماسها با بستگان درجه دوم خدمه مفقودشده سانچي بيان شد. بااينحال در همان زمان به اين نكته اشاره شد كه اين تماسها عمدتا با افراد درجه اول خانوادهها برقرار شده و نميتوان با اين ديد، ادعاي مطرحشده از سوي خانوادهها را زير سؤال برد.
كاپيتان نوذري يادآور شد كه اگر ابهامي درباره اين حادثه وجود داشت، هرگز سه هزار نيرويي كه در اين شركت مشغول به كار هستند، از كنار آن عبور نميكردند و مشكلاتي براي حضور پرسنل روي كشتي ايجاد ميشد.
چرا پاسخ وزارت اطلاعات، خانوادهها را قانع نكرد؟
يك روز قبل از برگزاري اين نشست نيز علي ربيعي، سخنگوي دولت و مسئول كميته رسيدگي به سانحه سانچي در زمان حضور ربيعي در وزارت كار در حاشيه هيئت دولت در واكنش به اين تماسها گفته بود: «اينكه برخي خانوادهها ميگويند با آنها تماس برقرار شده، از سوي وزارت اطلاعات بررسي شد. چرا باید جمهوری اسلامی شهروندان خود را ببرد پنهان کند؟ بیشتر حرفزدن دراینباره نمکپاشیدن روی زخم است.
ایران اینترنشنال و امثال آن وضعیتشان مشخص است. این پترو رسانهها مشخص است چرا این موضوع را پیگیری میکنند، این موضوع که سرنشینان سانچی را بردند در جزیرهای در چین، درست نیست». اين سخن در حالي از سوي اين مقام مسئول مطرح شده بود كه خانوادههاي معترض ميگويند شكايت آنها به دادستاني امور بينالملل و نامههايي كه از سوي دادستاني به وزارت اطلاعات ارسال شده، جز كليگويي چيزي را شفاف نكرده است.
امكان استفاده از قايق نجات كاملا منتفي است
كاپيتان نوذري با اشاره به اينكه فرصت دو، سه دقيقهاي براي نجات خدمه از انفجار رخداده وجود داشته، گفت: يكي از خدمه با لباس ويژه پيدا شده كه نشان ميدهد اين فرصت فراهم بوده است. بااينحال امكان استفاده از قايقهاي نجات بههيچعنوان فراهم نبوده؛ زيرا هم براساس بررسيهاي كارشناسي و هم براساس مستندات موجود (مجموع عكس و فيلم)، يكي از قايقهاي نجات كاملا ذوب شده و محل اتصال ديگري به نفتكش نيز در حالت عادي قبل از پرتاب قرار داشت؛ بنابراین امكان استفاده از قايق نجات كاملا منتفي است.
پيكر 2 خدمه روي سانچي كاملا از بين رفته است
او در اينجا به ادعاي سالمبودن ساختار بدن افراد پيداشده روي عرشه سانچي اشاره كرده و گفت: عكسها و فيلمهايي كه از لحظه پيداشدن پيكر دو خدمه روي عرشه وجود دارد، نشان ميدهد كه اين افراد كاملا از بين رفتهاند و حتي بخشي از بدن آنها را با دست جمع ميكنند؛ بنابراين عجيب نيست اگر پيكر دیگر خدمه، بهاصطلاح پودر شده و از بين رفته باشد.
رد ادعاي پيداشدن پيكر 2 نفر آخر در سانچي
كاپيتان فرحبد نيز درباره حضور دو نفر از آخرين افرادي كه ميتوانستند در نفتكش حضور داشته باشند، گفت: اجساد دو نفري كه روي عرشه سانچي پيدا شد، مربوط به افسر تداركات و افسر اول بود. فرض بر اينكه طبق پروتكل بايد افسر اول نيز به همراه فرمانده روي كشتي حضور ميداشته، اين سؤال مطرح است كه افسر تداركات چرا بايد روي عرشه بهعنوان آخرين نفر حضور داشته باشد؟ اگر قايق مهيا بود، قاعدتا اين فرد نيز بايد نفتكش را ترك ميكرد؛ اما چرا پيكر او روي كشتي پيدا شد؟ چنين قاعدهاي بههيچعنوان وجود ندارد و اين ادعا رد ميشود.
امكان ترك كريستال فراهم بود، سانچي نه
او همچنين درباره چرايي زندهبودن خدمه سيافكريستال با وجود تصادم با نفتكش سانچي گفت: وزن كشتي سانچي از كريستال سنگينتر بوده است. آنچه مشخص است، این است که زماني كه برخورد دو كشتي رخ ميدهد، سانچي تا مدت كوتاهي به مسير خود ادامه ميدهد. اين حركت رو به جلو موجب ميشود هم شعله و هم گاز به سمت عقب حركت كند و در مدتزمان كوتاهي قسمت عقب نفتكش كاملا احاطه شود. محل وجود قايق نجات كشتي كريستال در پشت آن بود و بهراحتي از كشتي جدا ميشد (FREE FALL بود)؛ بنابراين اين امكان براي خدمه كريستال فراهم بود كه پس از جداشدن كريستال از سانچي، بتوانند از زاويه ديگري از كشتي به سمت قايق نجات حركت كرده و خود را نجات دهند؛ اما اين امكان به علت جهت حركت آتش و گاز به سمت عقب كشتي سانچي براي خدمه ايراني و بنگلادشي فراهم نشد.
در اين جلسه به اظهارات ديگري نيز پاسخ داده شد كه امكان انتشار همه آن در اين فرصت فراهم نيست. بااينحال اين پرسش كماكان مطرح است كه چرا مسئولان در اين سانحه، براي شفافسازي نشستي با خانوادهها برگزار نميكنند تا با بيان ادلههاي موجود، آنها را اقناع كنند؟ البته ناگفته نماند كه پيداست در اين راستا، خانوادههاي معترض نيز بايد دعوت براي حضور در چنين نشستهايي را بپذيرند و اگر مدارك موجود كافي نبود، بر اعتراض خود پافشاري كنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.