|

راستي‌آزمايي درباره اعتراضات مدني

عمادالدين باقي

در جريان اعتراضات آبان و آذر 98 مسئولان مي‌گفتند ما با اعتراض مخالف نيستيم، با آشوب مخالفيم. اما مشکل اينجاست که فرصت اعتراض آزادانه و مدني فراهم نمي‌شود و فقط وقتي وضعيت چالشي مي‌شود، اين مباحث مطرح مي‌شود. نوع مواجهه با معلمان و کارگران در تجمعات آرام جلوي مجلس مثال زنده آن است.

همچنين در جريان اعتراضات آبان‌ماه و اوايل آذر، چندين نشست کوچک تخصصي در دانشگاه‌هاي مختلف، از جمله دانشکده علوم اجتماعي لغو شدند که نه سياسي بود، نه در خيابان و نه جنبه اعتراضي داشت و فقط تجمع علمي بود. از طرفي وضعيت بخشي از بازداشتي‌ها نيز دليل ديگري بر عدم تفکيک ميان اعتراض و آشوب است. درباره بررسي دلايل رفتار آنان که متهم به تخريب هستند در جاي ديگري سخن خواهم گفت، اما بسياري از بازداشتي‌هاي حوادث اخير حتي فاقد چنين اتهامي هستند. فقط به‌عنوان‌نمونه روزنامه‌نگاراني مانند فرشته چراغي، روزنامه‌نگار ساکن ‎سرپل‌ذهاب و محسن راوي، روزنامه‌نگار جيرفت کرمان را مي‌توان ذکر کرد. اگر چراغي را نمي‌شناسم اما راوري، مديرمسئول نشريه قانوني و مجاز «فراتر از چپ» در کرمان را از طريق نشريه‌اش مي‌شناسم که مواضعي اصلاح‌طلبانه دارد. نه‌تنها هيچ دليل و مدرکي دال بر نقش‌داشتن او در تخريب وجود ندارد، بلکه پيش از بازداشت، چت‌هايي در نقد اين شيوه داشته است. از طرفي همان‌طور که يک پزشک وظيفه دارد به وضع بيماران در مطب و بيمارستان و حتي بيماران اورژانسي در خيابان رسيدگي کند، يک روزنامه‌نگار از لحاظ حرفه‌اي وظيفه دارد در حوادث و رخدادها حضور داشته باشد؛ چه بتواند گزارش آن را منتشر کند و چه نتواند و نبايد او را به اتهام حضور در اين حوادث بازداشت کرد. اکنون بيش از دو هفته است راوري در بازداشت به‌سر مي‌برد، درحالي‌که نيازي به بازداشت او يا خانم چراغي و بسياري ديگر از معترضان نبوده و نيست و هروقت نياز بود مي‌توانستند آنها را براي اداي توضيحات احضار کنند. در فرانسه جليقه‌زردها وقتي دست به تخريب زدند، با واکنش پليس مواجه شدند، اما با سلاح سرد آشوبگران را مهار و بازداشت و پس از چند روز آزاد کردند. درواقع اين شيوه رفتار است که ميان اعتراض و آشوب تمايز مي‌گذارد. تا زماني که تجمعات اعتراضي به رسميت شناخته نشود، احتمال تکرار حوادث مشابه وجود دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.