|

برآوردهای دولت از منابع حاصل از افزایش قیمت سوخت واقعی است؟

اختلاف محاسباتی بین ارقام رسمی و غیررسمی

شرق: دولت هفته پیش تصمیم به سهمیه‌بندی و گرانی بنزین گرفت تا منابع حاصل از درآمد آن صرف «ایجاد اشتغال» و «پرداخت یارانه نقدی» شود. سازمان برنامه‌وبودجه برآورد کرده است از این محل سالانه 14 هزار میلیارد تومان درآمد حاصل شود. نکته جالب‌توجه اینکه به نظر می‌رسد، درآمد یا کاهش هزینه‌های دولت از محل کاهش مصرف بنزین بسیار بیشتر از رقم اعلام‌شده است. رقم‌های برآوردی کارشناسان نزدیک به 10 برابر رقم اعلامی معاون وزیر اقتصاد است.‌به گزارش «شرق»، چند روز قبل معاون اقتصادی وزیر اقتصاد جزئیاتی جدید از برآوردهای انجام‌شده با اعمال سهمیه‌بندی بنزین را اعلام کرد. محمدعلی دهقان‌دهنوی، معاون امور اقتصادی وزیر اقتصاد، گفته است: به‌طور متوسط روزانه 100 میلیون لیتر بنزین در کشور تولید می‌شود. اگر بتوانیم بنا بر اتفاق 10 میلیون لیتر از میزان مصرف سوخت بکاهیم و با نرخ پنج هزار تومان در خلیج‌فارس بفروشیم، با درنظرگرفتن تفاوت با نرخ داخل کشور روزانه حدود چهار میلیارد تومان و در 10 روز 40 میلیارد تومان و سالانه 14 هزار میلیارد ریال درآمد حاصل می‌شود. گفتنی است درآمد یا کاهش هزینه‌های دولت از محل کاهش مصرف بنزین بسیار بیشتر از رقم اعلام‌شده است. در صورت صحت ادعای کاهش مصرف 10 میلیون‌لیتری در روز، می‌توان انتظار داشت در طول یک سال سه میلیارد و 650 میلیون لیتر بنزین کمتر مصرف شود. دولت بنزین را از پالایشگاه‌های داخلی به نرخ فوب خلیج‌فارس؛ یعنی رقمی نزدیک به پنج هزار تومان می‌خرد. در صورت کاهش مصرف این میزان بنزین به نظر می‌رسد رقمی نزدیک به چهار هزار تومان به ازای هر لیتر بنزین کمتر یارانه پرداخت شود. به‌این‌ترتیب برای 3.65 میلیارد لیتر بنزین مورد اشاره با احتساب مابه‌التفاوت چهار هزارتومانی رقمی نزدیک به 14 هزار میلیارد تومان صرفه‌جویی (پرداخت یارانه کمتر) انجام خواهد شد. در صورت صحت این محاسبات، رقم برآوردی نزدیک به 10 برابر رقم اعلامی معاون وزیر اقتصاد است.‌محمود جامساز درباره میزان درآمد حاصل از افزایش قیمت بنزین به «شرق» توضیح داد: بنزين کالاي مصرفي گسترده است و روزي 105 ميليون ليتر مصرف بنزين داريم. حالا براي بعضي که صاحب کارت هستند، بنزين 500 تومان گران‌تر است و بدون کارت‌ها 300 درصد افزايش قيمت پيدا کرده‌اند. بنزين سوپر هم بيش از 300 درصد افزايش پيدا کرده است. اگر معدل اين افزايش را دو هزار تومان براي دولت در نظر بگيريم، حدود 210 ميليارد تومان در روز در‌آمد براي دولت است؛ درواقع ماهانه شش‌هزار‌و 300 ميليارد تومان؛ بنابراين دولت مي‌خواهد کمبود درآمد خود را از مردم بگيرد.‌محمدباقر نوبخت، رئیس سازمان برنامه‌وبودجه، درآمدهای دولت از محل سهمیه‌بندی و افزایش قیمت بنزین را حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان برآورد کرده است. وی گفته که این درآمدها، «طبق محاسبات ما به بیش از ۶۰ میلیون نفر و در قالب ۱۸ تا ۱۹ میلیون خانوار پرداخت می‌شود». اما آیا برآورد دولت در مورد درآمد ۳۰ هزار میلیاردتومانی از محل افزایش قیمت بنزین دقیق است؟ مبنای این برآورد دولت چیست؟‌نوبخت در مورد مبنای برآورد دولت گفته است: «طبق محاسباتی که ما انجام دادیم، حدود ۶۳ تا ۶۴ میلیون لیتر بنزین با قیمت هزار و ۵۰۰ تومان در روز توزیع می‌شود و ۲۰ تا ۳۰ میلیون لیتر بنزین سوپر و آزاد مصرف خواهد شد. بنابراین مجموع درآمد حدود ۲۹ تا ۳۰ هزار میلیاردتومانی از این محل (در سال) به دست خواهد آمد».‌درواقع طبق برآورد دولت، یک‌سوم مصرف بنزین توسط مردم از محل بنزین آزاد و دوسوم آن از محل بنزین یارانه‌ای خواهد بود. مصرف بنزین در روز نیز حدود ۹۰ میلیون لیتر برآورد شده است. تفاوت قیمت بنزین سهمیه با قیمت‌ قبلی بنزین ۵۰۰ تومان و تفاوت قیمت بنزین آزاد با قیمت قبلی ۲۰۰۰ تومان است. اگر با این فرضیات بخواهیم حساب کنیم، محاسبات دولت صحیح است و از این تفاوت‌ها، حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان درآمد در سال ایجاد می‌شود، اما تضمینی وجود ندارد که الگوی مصرف مالکان خودروها به‌ صورت میانگین این باشد که دوسوم مصرف آنها بنزین سهمیه‌ای و یک‌سوم مصرف آنها بنزین آزاد باشد. مصطفی محمودی، رئیس اتحادیه جایگاه‌داران سوخت، به ایرنا گفته است: «سهم بنزین سهمیه‌ای با قیمت هزار و ۵۰۰ تومان ۴۰ درصد و بنزین آزاد با قیمت سه هزار تومان ۶۰ درصد از فروش بنزین است و به نظر می‌رسد این تناسب حفظ شود». وی با استفاده از جریان سوخت‌گیری ‌ این برآورد را ارائه کرده و گفته است که «درحال‌حاضر ۳۸ درصد از سوخت‌گیری‌ها با کارت سوخت شخصی انجام می‌شود».‌اگر برآورد رئیس اتحادیه جایگاه‌داران سوخت نزدیک به واقعیت باشد، درآمد دولت از محل افزایش قیمت بنزین و سهمیه‌بندی آن افزایش خواهد یافت، چراکه در این ‌صورت سهم فروش آزاد بنزین از کل فروش این فراورده نفتی افزایش خواهد یافت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.