سرپرست جدید کارگروه ساماندهی مد و لباس، برنامههای خود را اعلام کند
قرار نیست مُد در انحصار بانوان باشد
ستاره جاويد
گمانهزنیهای موثق گروه مُد «شرق» را که از حدود دو ماه پیش آغاز شد، با حمید قبادی، مشاور اجرائی معاونت هنری و دبیر سابق کارگروه ساماندهی مد و لباس در میان گذاشتیم و درباره چرایی انتخاب آقای سیفجمالی و نه یک بانو، پرسیدیم. شنیدههای ما نشان میداد که اراده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای دبیری و سمت اجرائی در بنیاد مد و لباس بر این تعلق گرفته که یک بانو، با پیشینه کاری مرتبط با حوزه مد و بانوان، بر کرسی دبیری کارگروه ساماندهی مد و لباس کشور تکیه بزند. ما همان زمان (اواخر خرداد)، به دلیل در دسترس نبودن حمید قبادی و مشغله کاری زیاد و بیپاسخ گذاشتن تماسها، این شنیدهها را از ریاست دفتر بنیاد ملی مد و لباس استعلام کردیم. این استعلام از سوی رئیس دفتر حمید قبادی رد و پاسخ داده شد: «فعلا خبری از جابهجایی یا تغییر نیست». حدود 50 روز بعد درست در روز 12 مرداد، بدون هیچ تودیع معارفه شایستهای، دبیر کارگروه از سمت خود کنارهگیری و خبر انتصاب سرپرست جدید در اختیار رسانهها قرار گرفت. اینکه از تودیع معارفه شایسته سخن میگوییم، نهتنها حمایتی متعصبانه و دفاع از عملکرد دبیر سابق کارگروه ساماندهی مد و لباس نیست بلکه همه فعالان حوزه مد و لباس اتفاق نظر دارند که به دلیل اهمیت کرامت انسانی و ارج نهادن به تلاش افرادی که این عرصه پرفراز و فرود را از زمان شکلگیری نگاه قانونمند تحویل گرفته و چیزی به آن افزوده باشند یا اینکه به دلیل ضعف عملکرد، چیزی از آن کاسته باشند، دلیل محکمهپسند و متقنی برای برگزار نکردن تودیع معارفه شایسته و ارج نهادن به کرامت انسانی نیست. از سوی دیگر اگر مدعی هستیم که فقره مد در کشور، مسئلهای فاخر است و ارتباط مستقیم با مقوله فرهنگ دارد، بهویژه اینکه در سالهای اخیر هم تلاشها برای هویتبخشی به مد ایرانی و اسلامی روی این مدیوم خبرساز زوم شده و مبادی تهاجم فرهنگی را به این مقوله نسبت دادهاند، همه این موارد و ادله اقتضا میکرد که بالاترین سمت اجرائی این حوزه که همان دبیری کارگروه ساماندهی مد و لباس کشور است، با رویکردی شایسته بدرقه میشد و سرپرست جدید با احترامی بایسته و درخور، با حضور نمایندگان رسانهها سمت را تحویل میگرفت و درباره برنامهها و استراتژیهای خود سخنی میراند تا رسانهها هم به نمایندگی از افکار عمومی مطلع میشدند که سرپرست جدید با مانیفست و استراتژی اجرائی میخواهد «تحول» مورد اشاره معاونت هنری در حکم انتصاب را محقق کند. درباره این اتفاق ذکر چند نکته ضروری و مهم است: 1. 19 مرداد، حمید قبادی در پاسخ به خبرنگار «شرق» گفت کاملا شنیدههای شما صحیح بوده و قرار بود طبق تعریف سازمانی، بهجای بنده از حضور یک بانو در چارت سازمانی بنیاد مد و لباس بهره بگیریم اما این انتخاب انجام نشد و از یکماهونیم پیش که طبق چارت سازمانی، شش ماه فعالیت من، همزمان در دو سمت (دبیر کارگروه و مشاور اجرائی معاون وزیر) رو به پایان بود، هم به صلاحدید دکتر صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و هم طبق صلاحدید جناب دکتر مجتبی حسینی، معاونت هنری وزارت، قرار بر این شد که سمت مشاور اجرائی را که سمت مهم و تعیینکنندهای است، حفظ کنم و دبیر کارگروه را تحویل بدهم. به همین منظور به دلیل دوشغله بودن، سمت دبیری را تحویل دادم. اما طبق پیشبینی انجامشده در چارت سازمانی، از بانویی برای حضور در این سمت دعوت نشد و سرپرستی کارگروه به حجتالاسلام مهدی سیفجمالی سپرده شد. 2. فقره مد در ایران، مقولهای محدود به یک جنسیت یا یک صنف نیست. با انتصاب یک بانو در رأس بخش اجرائی این کارگروه، این شائبه به وجود میآید که مد مقولهای زنانه و مختص صنف محترم نسوان است. هرچند مد، طراحی و هنرصنعت مد، رشتهای مرتبط با فرهنگ و هنر است و روانشناسی مردان و زنان با هم متفاوت است و طبق توانمندیهای فیزیولوژیک، گفته میشود که بانوان نیمکره راست فعالتر دارند و در امور هنری و دیزاین و آقایان نیمکره چپ فعالتر دارند و در امور فنی و تکنیکی موفقترند؛ بااینحال ما معتقدیم که باوجود برخورداری ژنتیکی بانوان، مد هم مانند هر امر کلان و جهانشمول دیگری، نباید در انحصار یک جنسیت خاص قرار گیرد و از پشت توانمندی جنسیتی به آن نگریسته شود. دلیل این نقد، سخنانی است که در اختتامیه هشتمین جشنواره بینالمللی مد و لباس، در پشت تریبون عنوان و تأکید شد که مد ایرانی و اسلامی در کشور ما در اختیار بانوان قرار گرفته و علت انتخاب مجری بانو برای اختتامیه این مراسم را به این دلیل نسبت دادند. 3. داشتن نگاه تکجنسیتی به مقوله مد همان اندازه آسیبزا و غیرتکاملی است که بخواهیم انحصار گواهینامه رانندگی خودرو یا موتورسیکلت را حق انحصاری صنف محترم رجال بشماریم و نتیجهای که حاصل میشود، مانند جامعه عربستان پیش از اعتراضات مدنی بانوان برای حق رانندگی، جامعهای جنسیتگرا خواهد بود. مد هم از این منظر، تافته جدابافتهای نیست و برای تعالی و تکامل خود بهویژه در ایران دهه معاصر، به انرژی و توان ذهنی و هنری رجال هم به همان اندازه بانوان خوشذوق و مبتکر نیازمند است؛ چراکه در غیر این صورت نیمی از جمعیت عظیم کشور ناچار است طبق سلیقه بانوان دست به انتخاب ملحقات مد و لباس بزند و قطعا صنف محترم رجال در کشور نیازمندیها و نقطهنظراتی دارد که منطقا و طبیعتا از سوی همجنس او که نیاز را درک کرده در فرم بهتر و محتوای کاربردیتری قابل تولید و ارائه است. همینطور برای بانوان؛ یک بانو درک صحیحتری از نیازمندی یک بانو دارد و بهتر میتواند در پاسخ به نیاز او محصولی را تولید و عرضه کند. 4. تمنای حرفهای این است که سرپرست جدید کارگروه ساماندهی مد و لباس کشور که بنا بر اقتضای زمان و نیازمندیهای فقره مد، بر کرسی این مسئولیت تکیه زده است، برنامههای راهبردی و استراتژیهای پیشنهادی خود را به جامعه مد و بهویژه رسانهها اعلام کند. پیشنهاد میشود در یک نشست خبری با حضور رسانههای جمعی و مسئولان گذشته، حال و آینده کارگروه ساماندهی مد و لباس کشور به شبههها و سؤالات خبرنگاران پاسخ داده و افکار عمومی را از «تحولاتی» که در دستور کار قرار گرفته است، باخبر کنند. این پیگیریها برای رسیدن به پاسخ شبههها و سؤالات، به دلیل وسعت عملکرد حوزه مد در ایران و خط قرمزهای این مقوله است. 5. حق حرفهای و حق صنفی رسانههای فعال در این حوزه و فعالان جامعه مد است که بدانند سرپرست جدید کارگروه ساماندهی مد و لباس کشور که تاکنون حضور پررنگی در رسانهها و نشستهای خبری و مجامع مربوط به مد و لباس نداشته، چه منویات و استراتژیهای متفاوتی را برای تحقق اهداف فاخر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و تحول فرهنگ پوشش در جامعه در دستور کار قرار داده است و چه ایدههایی دارد؟ 6. نکته آخر اینکه چرا در عزل و نصبها و انتصابها، جامعه فعال مد ایران که در تمام رویدادها از سوی بنیاد ملی مد و لباس به مشارکت معنوی و مادی (بیشتر مادی و اقتصادی) دعوت میشود و در تمام ریسکهای اجتماعی، فرهنگی و حتی فنی مرتبط با امر مد، حضور پررنگ دارد، از حق رأی و حق ارائه نظر برای انتخاب بالاترین مقام اجرائی در فقره مد محروم است و هیچگونه دخل و تصرفی در انتخاب مسئولان حوزه تحت امر خود ندارد؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.