امام خمینی(ره) قضاوت رفتار و تحلیل تفکرات
صادق صدقگو. دکترای مدیریت رسانه
شهروندان بر اساس الگویی از پیش تعریفشده و اجبار و الزام مردم جامعه به پذیرش آن الگوی فکری را نیز مغایر با کرامت انسانها و ناقض حریم شخصیشان میدانستند. از این رو 20 روز پس از صدور فرمان هشتمادهاي امام خميني (ره) در تاریخ 15/10/1361 نیز در نامه دیگری به ستاد پیگیری تخلفات قضائی و اداری، ضمن انحلال هیئتهای گزینش، تجسس از احوال اشخاص را ممنوع و در امر گزینش نیز میزان را حال فعلی افراد اعلام میکنند.
ایشان در پیام خود انتشار کتب و جزوات آموزشی برای متقاضیان گزینش عمومی را «مستهجن، اسفآور و انحرافی» اعلام کرده و از این رو «برای حیثیت اسلام و جمهوری اسلامی» مضر دانستهاند. در بخشی از این پیام آمده است: «کسانی که در رژیم سابق به واسطه جو حاکم یا الزام رژیم ستمگر مرتکب بعضی نارواها شدهاند ولی فعلا به حال عادی و اخلاق صحیح برگشتهاند، تندرویهای جاهلانه در حق آنها نشود که این ظلم است و مخالف دستور اسلام و باید ممنوع اعلام شود» و «اگر افرادی، چه بهواسطه سؤالهای شرعی که دانستن آنها برای این اشخاص لزوم ندارد و چه سؤالهای ناروایی که به اسلام ارتباط ندارد، از ادارات و وزارتخانهها یا دیگر مراکز اخراج شدهاند یا به واسطه آن استخدام نشدهاند، تشخیص داده تا اگر اخراج یا عدم پذیرش به صرف این امور یا اشباه آن بوده است، آنان را به محل خود برای خدمت برگردانند که این نحوه عمل که با آنها شده است ظلم فاحش است و محرومنمودن کشور از اشخاص مفید میباشد که از همه اینها باید جلوگیری شود». 1 ایشان با نوعی آیندهنگری، ریشه مشکلات ناشی از نابسامانی داخلی در کشور را در این معضل شناسایی کرده و در دیدار نوروزی با مسئولان کشوری و لشکری با اشاره به اجرای مفاد فرمان هشتمادهای تأکید میکنند: «تعقیب بیشتر لازم است، باید با قدرت و قوه دنبال این بروند که نابسامانیهای این کشور رفع بشود».2 فارغ از اصول بیستوسوم و بیستوپنجم قانون اساسی (منع تفتیش عقاید، استراق سمع و تجسس)، استاد شهید مطهری نیز بر این باور است که «در اسلام تجسس و تفتیش عقاید به هیچ شکل جایز نیست»3 و «اساسا اسلام با تجسس و تحقیق از گناه، مطلقا مخالف است، با جاسوسیکردن برای کشف گناهان مردم مخالف است».4 ریشههای این نگاه جامع در پاسداشت حریم شهروندان جامعه را میتوان در موارد متعددی از آموزههای اسلامی مشاهده کرد: از منع تجسس5 و هرگونه تصرف در اموال دیگران6 (که بر حریم اشخاص نیز منطبق است7) یا ممنوعیت سلب آزادی افراد یا تجسس و جستوجو (حتی برای یافتن گناهان و لغزشهای دیگران).8 علاوه بر اینکه خداوند متعال در قرآن بهصراحت مؤمنان را از تجسس بازداشته9؛ در روایتی از رسول خدا(ص) هم آمده است: «من مأمور نیستم از نهان و پنهان مردم جستوجو کنم»10 یا امام صادق(ع) که فرمود: «از مرام و باورهای مردم جستوجو مکن، تا تنها و بیهمراه نمانی». 11 پینوشت: 1. صحیفه امام، جلد 17 ص 219 2. همان، ص 371 3. مرتضی مطهری، جهاد اسلامی و آزادی عقیده- صفحه 102 4. مرتضی مطهری، آشنایی با قرآن جلد 4، ص 75 5. صحیحالبخاری، ج 4 - ص 271 6. قرآن کریم، سوره نساء- آیه 29 7. جلالالدین سیوطی، الاشباه والنظائر، ج 1: ص 682ـ 782 8. مجمعالبیان، ج 5- ص 731 9. قرآن کریم، سوره حجرات- آیه 12 10. کنزالعمال، ج 3 ، ص 808- شماره 53051 11. میزانالحکمه، ج 1، ص 193.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.