ضرورت بازنگری در رشته روزنامهنگاری
شفقنا: یک استاد دانشگاه و پژوهشگر ژورنالیسم میگوید در شرایط امروز تمام رشتههایی که جنبه تئوریک و عملی دارند، هر پنج سال یک بار بازنگری میشوند تا آموزههایی که از نظر عملی در آن رشته مورد نظر وجود دارد، مرتب بهروز شوند؛ در واقع بهخاطر نیازها و ضرورتهای جدید، باید خود را بهروز کنند. مجید رضاییان با اشاره به استانداردهای بینالمللی درباره رشتههایی که جنبه عملی و تئوری دارند، تصریح کرد: در شرایط امروز و در همه جای دنیا تمام رشتههایی که جنبه تئوریک و عملی دارند، هر پنج سال یک بار بازنگری میشوند. دلیل این اتفاق آموزههایی است که از نظر عملی در آن رشته وجود دارد و باید مرتب بهروز شوند. در واقع بهخاطر نیازها و ضرورتهای جدید، باید خود را بهروز کنند. مثلا رشته معماری یا گرافیک نمیتواند بدون ارتباط با نیازهای بیرون، فقط به بحثهای تئوریک و آکادمیک متکی باشد. به همین خاطر باید مدام به فکر طراحی سرفصلهای جدید بود و از طرفی دیگر نظام آموزشی هم باید خود را با نیازهای بیرون همراه کند. رضاییان با بیان اینکه با دو سطح رشته و سرفصلهای رشته روزنامهنگاری روبهرو هستیم، افزود: وقتی میگوییم رشته ارتباطات باید تفکیک شود یا وقتی میگوییم سرفصلهای مطالعات روزنامهنگاری یا مطالعات رسانه باید از هم تفکیک شود، منظور این است که اگر سرفصلهای رشته مطالعات رسانه، ارتباطات و روزنامهنگاری را با هم ببینیم، کاملا اشتباه است. او با اشاره به تغییر رویکرد در بسیاری از دانشگاههای دنیا، افزود: در بسیاری از دانشگاههای روزنامهنگاری دنیا، تلفیق هنر روزنامهنگاری پا گرفته است؛ به این معنا که یک روزنامهنگار یا خبرنگار بهخاطر غلبه تصویر بر متن باید بتواند از یک رویداد و واقعه تصویربرداری و عکاسی کند. در واقع نیاز روز باعث شکلگیری این مباحث در دانشگاهها شده است. بالاخره با گذشت زمان ما شاهد غلبه تصویر بر متن هستیم و این نیاز خود را در روزنامهنگاری هم نشان داده است، پس نظام آموزشی هم باید این موضوع را در نظر بگیرد. دانشگاه امآیتی آمریکا این سرفصل را دارد. بنابراین باید ببینیم نظام آموزشی را چگونه طراحی کنیم؟ این استاد دانشگاه میگوید لازم نیست که رشته روزنامهنگاری را زیرمجموعه ارتباطات ببینیم و در ادامه میافزاید: روزنامهنگاری رشتهای مجزاست و اگر این رشته را بهصورت مستقل نبینیم، افراد مختلف درباره روزنامهنگاری اظهارنظر میکنند؛ درحالیکه رشته و تخصص آنها چیز دیگری است. ارتباطات رشتهای است که بیشتر جنبه تئوریک دارد و کمتر جنبه عملیاتی بر آن غالب است اما روزنامهنگاری عملی است؛ وقتی اینها را جدا در نظر بگیریم، سرفصلها و انتشار کتاب برای آن هم مطرح میشود. رضاییان با اشاره به اسپانسرهای عملی که هریک از دانشگاهها در دنیا دارند، افزود: مثلا یک دانشگاه اسپانسرش، روزنامه واشنگتنپست است و بعد دانشجویان این دانشگاه دوره کارآموزی خود را در آن روزنامه طی میکنند. این قرارداد نانوشته زمانی اتفاق میافتد که آن دانشگاه رشته روزنامهنگاری بهصورت مستقل داشته باشد. الان کدام دانشگاه ما بهصورت مستقل این رشته را دارد؟ به همین خاطر طبیعی است که روزنامهنگار آنطورکه باید تربیت شود، نمیشود و وقتی این بحث حل شد، میتوان ارتباط آن را با رسانهها مطرح کرد که رسانهها بهعنوان آزمایشگاه این رشتههای دانشگاهی در نظر گرفته شوند. نمونه این مسئله، دانشگاه علوم پزشکی است که دقیقا این وضعیت را دارد. کسی که در این دانشگاه آموزش میبیند در بیمارستانی که اسپانسر این دانشگاه است، دوره کارآموزی خود را طی میکند و بعد تبدیل به یک پزشک میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.