فرجام اسپانیا بعد از انتخابات آوريل
ماریو بارگاس یوسا.برگردان: منوچهر یزدانی
از آنجایی که حزب پوپولار (حزب مردم) اسپانیا بیم داشت به سبب گرایش رأیدهندگانش به حزب راست افراطی بوکس آرای زیادی را از دست بدهد، تا میتوانست به راست گرایید. در نتیجه در انتخابات 28 آوریل تقریبا تمام آرای میانه راست که از آن پشتیبانی میکردند، جذب چپها شد و اینگونه با ازدستدادن بیش از سهمیلیون و 600 هزار رأی بدترین نتیجه انتخاباتی تاریخ خود را کسب کرد.کسی نمیداند بوکس برای چهکسی کار میکند؛ توسط چپها به گرگ درندهخوی این انتخابات تبدیل شده و در حملات خود به راستها و خواندن آنها با نام «راست بزدل» موجب شد تا حزب پوپولار به آستانه فاجعه کشانده شود. بوکس با 24 نماینده وارد مجلس شد، شاید تنها برای اینکه سوسیالیستها، جداییخواهان و کمونیستها، فرسایش و عدم سازش ناسیونالیستها را هشداری برای فرایند تشکلهای «فاشیستی» آینده میدانند. در حقیقت جامعه اسپانیای کنونی شرایط دموکراتیک کافی برای حراست از خود در مقابل حرکتهای واقعا فاشیستی برآمده از خانوادههای محافظهکار با جامعه مدرن اسپانیا و گروههای نوستالژیکِ فرانکوئیسم را دارد. محتمل است که بوکس به حداکثر میزان پذیرش خود (10 درصد کل آرا) در این انتخابات رسیده باشد؛ ولی آشوبهای بسیاری را سبب شد که البته بعدا خواهیم دید. سیودادانوس یا «حزب شهروندان»، حزب آلبرت ریوِرا، حزبی که به آن رأی دادم، یکی دیگر از برندگان این انتخابات و ناامید از پیروزی کوبنده حزب سوسیالیست است که امکان ائتلاف با حزب پودِموس، حزب چپ افراطی را دارد. بسیاری از کارآفرینان و صاحبان شرکتها، راهبران مدنی، گروههای متوسط و بالای جامعه معتقدند که اگر ائتلافی بین سوسیالیستها و سیودادانوس برقرار شود، اسپانیا را از جبهه عوامفریب (منظور پودِموس م.) و دو حزب جداییخواه باسک یا کاتالان که خواستهایشان توهماتی غیرممکن است، رها میکند.حزب سیودادانوس و ریورا با این ائتلاف چه به دست خواهند آورد؟ با تأکید شدیدی که رهبر سیودادانوس در تمام طول فعالیتهای انتخاباتیاش مبنیبر نفی قاطع همپیمانی با سوسیالیستها برای تشکیل دولت داشت، جز بیاعتباری مطلق هیچ نتیجهای برایش به بار نمیآورد. آلبر ریورا در پی بهدستآوردن رهبری مخالفان دولت سوسیالیستها و نهایتا خود دولت بود. به همین سبب در طول مبارزات انتخاباتیاش در پی یک شگفتی بود که چنان سخت به حزب پوپولار میتاخت. چیزی هم نمانده بود که به آن دست یابد. با شناخت و رصد دائم روند سیاسی او، فکر نمیکنم آلبر ریورا با قبول یک وزارت خودکشی سیاسی کند. بهجای رؤیایی ناممکن، بهتر است واقعیت خالص و تلخ را قبول کرد. به این معنا تقریبا محرز است دولتی که اسپانیا را در طول چهار سال آینده هدایت خواهد کرد دولتی است بر اساس ائتلاف میان سوسیالیستها و پودِموسیها و چون با هم به حدنصاب اکثریت مطلق برای تشکیل دولت نمیرسند، احتمالا متحد دیگری مثل جداییخواهان باسک یا کاتالانها را با خود همراه خواهند کرد.پیروزی سوسیالیستها، از زاویه دموکراسی بیعیبونقص و بیانگر نکات ظریف و بسیار مهمی است. سوسیالیسم کنونی، سوسیالدموکراسی فلیپ گونزالس (نخستوزیر سوسیالیست دوره 80 و نیمه 90) نیست، بلکه بسیار نزدیک به سوسیالیسم رادیکال رودریگز زاپاتِرو، نخستوزیر سوسیالیست سالهای 2004 تا 2011 است که افزایش بیثمر مالیاتها در آن قابل پیشبینی است. اگرچه، پابلو ایگلِسیاس، رهبر حزب پودموس، در این مبارزات انتخاباتی بسیار تغییر کرد تا جایی که رفتار خوب و متعادل را بدون نفی انقلاب اجتماعی به رقبایش آموزش میداد، در ائتلاف خود با حزب سوسیالیست قطعا برنامه افزايش حقوقها و درخواست پرداخت از صاحبان شرکتها و دارندگان ثروتهای بزرگ را مدنظر خواهد داشت؛ آنچه را که در کوتاه یا بلندمدت، سبب توقف یا تأخیر در سرمایهگذاریها میشود. ولی مهمتر از همه موضوع استقلال کاتالونیاست که میتواند بازنگری غیرمنتظرهای را سبب شود. قبل از انتخابات گفتوگوهایی بین نخستوزیر سانچز و خواکیم تورا، رئيس کاتالونیا، انجام گرفته بود و گویا امتیازاتی هم به استقلالطلبی داده شده بود و نیز گفتوگوهایی در مورد رفراندوم، خواست اصلی استقلالطلبان، کرده بودند. البته در قانون اساسی اسپانیا حق رأی پیشبینی شده و اگر موضوع جدایی یک قلمرو مشترک باشد، حق رأی برای تمام اسپانیاییهاست. بدیهی است که اگر دولت اسپانیا حق تصمیمگیری مردم کاتالونیا را به رسمیت بشناسد، دیگر با چه استدلالی میتواند حق باسکها، گالیسیاییها، والنسیاییها و ... را انکار کند؟عملا هیچیک از اینها رخ نخواهد داد، ولی میتواند رخ دهد و اگر اینطور باشد، بیم آن دارم که در بلندمدت به تجزیه اسپانیا منجر شود. برای ممانعت از وقوع چنین امری، نظارت و مراقبت مستمر آندسته از رأیدهندگان که پیروزی بزرگی را به پِسو اِ اعطا کردهاند ضروری است. تجزیه اسپانیای کهن ثمری نخواهد داشت؛ اما آسیب فراوان چرا. بیتردید به تمام اسپانیاییها و ابتدا به همان استقلالطلبان سرسخت و با گذشت زمان به خود اسپانیا. تعهداتی هم که در مقابل اتحادیه اروپا دارد، با کوهی از دشواری مواجه خواهد شد. نتیجه فقر بیشتر، کمبود، بدهی و بیکاری برای کسانی خواهد بود که در رؤیای داروی معجزهآسای خودمختاری بهسر میبرند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.