بعد از ۱۷ سال شهروندان ترکیه شاهد مناظره تلویزیونی بودند
تلاش اردوغان براي حفظ آبروي ازدسترفته
مناظرههای انتخاباتی تلویزیونی در بسیاری از کشورهای کمتر دموکراتیک جهان هم امر معمولی است؛ ولی شهروندان ترکیه 17 سال بود که از چنین تجربهای به دور بودند و حالا بعد از نزدیک به دو دهه شاهد اولین مناظره تلویزیونی میان دو نامزد یکی از جنجالیترین انتخاباتهای ترکیه بودند: مناظرهای میان بنعلی ییلدریم، نخستوزیر سابق ترکیه و نامزد مورد حمایت دولت برای شهرداری استانبول و اکرم اماماوغلو، شهردار سابق یکی از منطقههای استانبول و نامزد حزب جمهوریخواه خلق که اکنون مورد حمایت ائتلاف احزاب مخالف است. اماماوغلو در انتخابات ماه مارس شهرداری استانبول توانست با اختلاف اندک بر نامزد مورد حمایت دولت پیروز شود؛ ولی رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه از حزب عدالت و توسعه که در این سالها نشان داده تاب و تحمل شکست را ندارد، با بهانههای اثباتنشدهای مانند تخلف انتخاباتی، شورایعالی انتخابات را واداشت که انتخابات را تکرار کند؛ تصمیمی که هم با اعتراض اپوزیسیون روبهرو شد، هم انتقاد هواداران اردوغان و همحزبیهای پیشین او مانند عبدالله گل، رئیسجمهوری پیشین ترکیه و احمد داوداوغلو، نخستوزیر پیشین این کشور را به دنبال داشت. بااینحال اردوغان که بارها بر اهمیت شهرداری استانبول تأکید کرده، میخواهد هر طور شده، کنترل این شهر مهم و پایگاه سابق حزب خود را همچنان در اختیار داشته باشد. او زمانی درباره استانبول گفته بود: «هرکسی استانبول را ببرد، کل ترکیه را میبرد». از دهه 1990 و زمانی که اردوغان شهردار استانبول بود، این شهر در دست حزب عدالت و توسعه بود و ازاینرو شکست عدالت و توسعه در این شهر برای اردوغان متصور نبود. استانبول پایگاه اردوغان و منبع عظیم ثروت و اعتبار برای حزب عدالت و توسعه است. اکنون پس از شوک و اعتراض اولیه حزب جمهوریخواه خلق، این حزب تلاش میکند که بار دیگر روی پیروزی در این انتخابات متمرکز شود. اولین مناظره تلویزیونی نامزدهای انتخابات شهرداری استانبول که پس از 17 سال از مناظره پیشین صورت میگیرد، نشان میدهد که رجب طیب اردوغان میخواهد پس از حرکت غیردموکراتیک اخیرش مبنی بر ابطال نتیجه انتخابات استانبول، کمی آبروی خدشهدارشده حزبش را بازگرداند. یکشنبهشب و همزمان با روز جهانی پدر، ییلدریم و اماماوغلو پشت یک میز سفید و روبهروی مجری مناظره قرار گرفتند و با احترام به مناسبت روز پدر به یکدیگر هدیهای دادند؛ ولی چیزی نگذشته بود که دو طرف یکدیگر را به تخلف در انتخابات پیشین استانبول متهم کردند. ییلدریم اتهامهای حزبش را تکرار کرد و گفت که رأی او دزدیده شده بود. او مدعی شد که در صورت شمارش مجدد آرا پیروزی او قطعی بود؛ ولی اپوزیسیون با این موضوع مخالفت کرده است. اماماوغلو هم ادعای ییلدریم را تهمت خواند و گفت که شورایعالی انتخابات در گزارش خود چیزی درباره آرای بهسرقترفته نگفته است. جوابدادن به سؤالاتی درباره اینکه چرا ساکنان استانبول باید بار دیگر به پای صندوقهای رأی روند، نیم ساعت اول این مناظره سهساعته را به خود اختصاص داد. فارغ از این درگیریها و این بحث، دو نامزد به سؤالهای بسیاری درباره اقتصاد، بیکاری، مناطق سبز، مهاجران سوری و زنان جواب دادند. اماماوغلو در این مناظره گفت: «درحالحاضر بزرگترین مشکل استانبول فقر است و مشکلاتی جدی در رویکردهای اقتصادی وجود دارد». به گفته اماماوغلو شهرداری کنونی استانبول میلیونها لیر را در پروژههای مختلفی هدر داده و بودجهها هم به طور مساوی میان مناطق استانبول تقسیم نشدهاند. رأی کردها در انتخابات 31 مارس شهرداریهای ترکیه، کردها که 15 درصد از جمعیت 16 میلیون نفری استانبول را تشکیل میدهند، اکثریت تحریمکنندگان انتخابات بودند و همین موضوع آنها را به یکی از گروههای تأثیرگذار در انتخابات پیشرو تبدیل کرده است. با توجه به درگیریهای مسلحانه میان نیروهای دولتی و جنگجویان کُرد از سال 1978 به این سو، موضوع کردها برای بسیاری از سیاستمداران موضوعی حساس است. ازاینرو مجری مناظره اخیر که تلاش شده بود از میان روزنامهنگاران بیطرف انتخاب شود، از دو نامزد انتخابات پرسید که کردهای استانبول باید به چه کسی رأی دهند؟ اماماوغلو در پاسخ به این سؤال گفت: «بزرگترین مشکل این کشور تعصب است... . ما برای برقراری صلح و برابری ملت آمدهایم». ییلدریم هم در پاسخ به این سؤال گفت که حزب عدالت و توسعه پیش از دادن خدمات، قومیت یا مذهب کسی را نمیپرسد: «ما به همه مردمان یکسان خدمت میکنیم، این از اصول ماست، اگر منظور از متعصب حزب ماست که من آن را رد میکنم». با توجه به درگیری کردها و دولت ترکیه، کردها در صورت شرکت در این انتخابات میتوانند شانس پیروزی اماماوغلو را بالاتر ببرند؛ ولی همین حالا اماماوغلو 49ساله در نظرسنجیهای اخیر از ییلدریم 63 ساله پیشی گرفته است. مناظره تلویزیونی یکشنبهشب اتفاق مهمی برای شهروندان ترکیه به شمار میرفت؛ چراکه آنها در سالهای اخیر و در حکومت اردوغان چیزی جز برنامههای فراگیر در حمایت از دولت از شبکههای تلویزیونی اصلی ترکیه ندیده بودند. آخرین بار در سال 2002 مناظرهای تلویزیونی برگزار شده بود و اردوغان هم برای گرفتن سمت نخستوزیری در آن مناظره شرکت کرده بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.