ضرورت وجود سمنها و فعالان حقوق حيوانات
سپهر سليمي
اگرچه فعاليت مدني در زمينه حمايت از حقوق حيوانات در مقايسه با ديگر فعاليتهاي اجتماعي پيشينه زيادي ندارد اما با توجه به شرايط و تغييرات جهاني اهميت آن هر روز بيشتر ميشود. رشد صنعت دامپروري، افزايش تجارت حيات وحش، تعرض به زيستگاههاي حيوانات در کنار تنزل اخلاقيات از جمله مواردي است که اهميت اين فعاليت را آشکار ميکند. دانشگاهها نقش مؤثري در بيتوجهي به حقوق حيوانات و نگاه کالاگونه به آنها دارند. تقريبا در سرفصل درسي هيچکدام از رشتههاي مرتبط با حيوانات جايي براي حقوق حيوانات وجود ندارد. آنچه در دانشکدههاي زيستشناسي، دامپزشکي و دامپروري تدريس ميشود، نگاه تکبعدي در جهت آشنايي، درمان، پرورش و استفاده هر چه بيشتر از حيوانات در جهت منافع انسان است. سالانه بيش از 75 ميليارد حيوان در دامداريهاي صنعتي توليد و براي مصرف گوشت سلاخي ميشوند. صنعت ماهيگيري سالانه بهطور متوسط 800 تا دوهزارو 300 ميليارد ماهي از طبيعت ميگيرد. در بسياري از دانشکدههاي علوم تجربي حيوانات آزمايشگاهي قرباني آزمايشهايي ميشوند که صدها هزار بار پيش از آن انجام شده و انواع روشهاي جايگزين آن موجود است. اين آزمايشها در صنايع دارويي و بهداشتي هم ادامه دارد. استفاده از حيوانات براي سرگرمي بشر در دهههاي اخير رشد داشته است. حيوانات وحشي براي حضور در سيرکها، باغوحشها، دلفيناريومها، باغهاي پرندگان و آکواريومها از طبيعت جدا ميشوند. تجارت سياه حياتوحش چهارمين تجارت پرسود دنياست که گردش مالي برابر با 10 ميليارد دلار دارد. با پيشرفت تکنولوژي و ساخت اسلحههاي شکاري پيشرفته، شکار حيوانات نيز آسانتر شده است. آلودگيهاي محيط زيست، تجاوز به زيستگاه حيوانات، تبديل جنگلها به مزارع کشاورزي در کنار تغييرات اقليمي از ديگر مشکلاتي است که حيات حيوانات را تهديد ميکند. اخيرا سازمان ملل متحد خبر داده که يک ميليون از هشت ميليون گونه گياهي و جانوري در خطر انقراض هستند. در کنار همه موارد بيانشده، افزايش فقر و افزايش جمعيت سبب شده فشار بيشتري بر زيستبوم و حيات وحش وارد شود. گونههاي کمياب حيواني توسط مردم فقير محلي شکار و فروخته ميشوند. کشورهاي غربي با اعمال نفوذ و تعريف استانداردهايي براي توليد و نگهداري از حيوانات مردم را سرگرم رفاه حيوانات (Animal Welfare) کردهاند و سعي در پنهانکردن حقوق حيوانات (Animal Rights) دارند. تصور کنيد در چنين شرايطي که پول و منفعت مالي حرف اول را ميزند، در دنيايي که در قرن بيستويکم همچنان بخش بزرگي از انسانها درگير تبعيضهاي جنسيتي، نژادي و قومي هستند، اگر گروه و افرادي براي بيان و مطالبه حقوق حيوانات وجود نداشته باشند چه فجايعي پيش خواهد آمد. علم و تکنولوژي اگر با اخلاق و وجدان همراه نباشد، فاجعهآفرين خواهد بود. حاميان حقوق حيوانات صدايي هستند براي بيصدايان. صداي حيواناتي هستند که بيتوجهي به آنها منجر به نابودي تنوع زيستي، انقراض و در نهايت تهديد بقاي بشر در زمين خواهد شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.