|

نفت از اسب افتاده ؛ نه از اصل

سعيد ساويز . كارشناس نفت

قصه بادمجان و مذاق ناصري ضرب‎المثل معروفي در ادبيات ماست که چگونه با هوس همايوني دربار زبان به تمجيد از بادمجان گشود و البته با شکوه شاهانه چگونه بادمجان در دربار لعن شد. حالا نقل نفت و کارکنانش شده است نقل بادمجان؛ بگذاريد با چند مثال داستان را اندکي ساده‌تر کنم.اپيزود اول: وقتي انقلاب به پيروزي رسيد، صنعت حفاري وجود نداشت و اين شرکت‌هاي آمريکايي بودند که در قامت پيمانکار حفاري، احتياجات شرکت ملي نفت ايران را برطرف مي‌کردند. اما انقلاب و اختلاف با آمريکا باعث شد که دست صنعت نفت از خدمات حفاري خالي بماند، اين‌گونه بود که ملي -حفاري با تجميع ابزار باقي‌مانده و به‌کارگيري تخصص و دانش پرسنل ايراني تشکيل شد و سال‌ها برطرف‌کننده نيازهاي صنعت نفت در دست خدمات حفاري بود، اما امروز با افزايش شرکت‌هاي خدمات‌دهنده صنعت حفاري خصوصا در بخش خصوصي و همچنين انتصاب مديران رانتي کم‌دانش براي مدت طولاني در ملي- حفاري کار به جايي رسيده است که خرجش از برجش بيشتر است. از سويي کارفرما يعني همان ساير بخش‌هاي دولتي دريافتي پروپيماني ندارند تا معوقات ملي- حفاري را بدهند و کار به جايي رسيده که انبوهي از بدهي و همچنين مبالغ زيادي حقوق و مزاياي پرداخت‌نشده به پرسنل روي دست حفاري مانده است؛ در واقع حفاري امروز کودکي ناخواسته است چون نه ديگر آن نياز وجود دارد و نه اين همت که دستي براي روبه‌راه‌شدن حفاري بالا کند. اپيزود دوم: قطر سال‎ها بهره‌برداري از گنبد شمالي را آغاز کرده بود و با افزايش اهميت توليد گاز در سبد مصرف انرژي بشر و همچنين امکان استفاده از گاز در تأمين سوخت خانگي فشار روي نفت براي توسعه پارس جنوبي افزايش يافت؛ توسعه پارس جنوبي ابتدا توسط شرکت‌هاي بين‌المللي و در ادامه توسط شرکت‌هاي ايراني در دوره سه رئيس‌جمهور صورت گرفت و امروز علاوه بر تأمين مصرف خانگي بسياري از واحدهاي پتروشيمي نيز از سوخت آن استفاده مي‎کنند. متولي توسعه و توليد از پارس جنوبي شرکت نفت و گاز پارس است که روزگاري چشم و چراغ نفت براي افزايش توليد گاز بود و قوي‌ترين مديران، مديرعامل آن مي‌شدند، اما امروز ديگر آن نياز مرتفع شده و آرام‌آرام زمزمه پس‌دادن سکوها به شرکت گاز و حتي محدودکردن آن شنيده مي‌شود. اپيزود سوم: زماني که قرار بود ايران سهم خود را در اوپک باز‌پس گيرد، به جز فيلدهاي در حال توليد مناطق نفت‌خيز، نياز بود تا طرح توسعه لايه‌هاي نفتي به توليد برسد و همچنين توليد از ميادين غرب کارون توسط مهندسي و توسعه نفت افزايش يابد، اما امکانات چنداني موجود نبود و از سويي عربستان تبليغ مي‌کرد که ايران در اين مدت کوتاه نمي‌تواند توليد خود را افزايش دهد، اما هر دو جبهه روسفيد شدند و در زمان معين به توليد رسيدند، اما امروز که ديگر آن نياز احساس نمي‌شود، سکه لايه نفتي از بازار افتاده و زمزمه‌ها براي متن نيز شروع شده است. جا داشت به جز اين سه اپيزود، اپيزود اروندان را هم مي‌افزودم که براي اجتناب از پرگويي به همين اشاره تيتروار بسنده مي‌کنم. ما صنعت نفت و کارکنانش هستيم. پرغرور و باافتخار، ما همان‌هايي هستيم که همواره آنها را قهرمان مي‌دانستيد، ما هنوز همان قهرمانيم. اگر ديگر کشور کمبود گاز ندارد يا نفت فروش نمي‌رود يا فروش مي‌رود و پول آن نمي‌رسد، حتي اگر پول آن مي‌رسد و به جاي اينکه هزينه کشور شود خرج سد گتوند، حمايت از خودروهاي بي‌کيفيت يا اختلاس شبکه‌اي مي‌شود، ما مسئول آن نيستيم. چرا بايد نگاه به نفت و کارکنان نفت نگاه مصرفي باشد. آن‌گاه که نياز است در صف اول باشند و آن‌گاه که نياز نيست يا سياست عوض شده باشد، در راستاي تخريبشان قدم برداشت. بلايي که عينا بر سر دانشکده نفت هم آمد. در رسانه‌ها برخورد مردم با نفت آن‌گونه است که انگار کارکنان نفت افرادي متمول‌اند که احتمالا اختلاس‌هاي نفت و گم‌شدن دکل‌ها کار آنهاست، ديگر نمي‌دانند که کم نيستند آنهايي که بعدازظهر خود را با استارت‌آپ‌هاي حمل‌ونقل سپري مي‌کنند تا خرجشان با دخلشان بخواند. ماده 10 ترميم حقوق و دستمزد از سوي نفت مطرح شد و براي دريافت مجوزهاي لازم، در هزارتوي دولت‌ها پيچيد و تا به امروز هيچ خبري از آن نيست. آقايان ما بادمجان نيستيم که در نياز لب به تحسينمان بگشاييد و در بي‌نيازي لعنمان کنيد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.