|

چرا آزادی خرمشهر برای ایران اهمیت حیاتی دارد؟

محمدعلی بهمنی‌قاجار-کارشناس‌ارشد حقوق بین‌الملل

۳۷ سال پس از آزادی خرمشهر، اهمیت این واقعه بزرگ بیش از پیش محسوس و حائز اهمیت است. اگر خرمشهر آزاد نمی‌شد، چه رخ می‌داد؟ آیا ابزارها و سازوکارهای حقوق بین‌الملل و جامعه بین‌المللی از ایران پشتیبانی کرده و بالاخره عراق را وادار به خروج و عقب‌نشینی از خرمشهر می‌کرد؟ پاسخ روشن است؛ از زمان تجاوز عراق به ایران، سازمان ملل متحد، شورای امنیت، ابرقدرت‌های غرب و شرق و قدرت‌های بین‌المللی و منطقه‌ای و حتی دولت‌های جهان‌سوم و عدم تعهد و جنبش‌های آزادی‌بخش منطقه‌ای، همگی یا با تجاوز عراق بعثی هماهنگی نشان دادند یا در بهترین حالت مهر سکوت بر لب زدند و جز چند کشور معدود مانند سوریه و لیبی که تا حدودی با ما همراه بودند، هیچ جای جهان نه کنار ما بود، نه تجاوز و اشغالگری عراق را محکوم کرده بود، اما حال بیایید فرض کنیم با ادامه جنگ و گسترش اشغالگری عراقی‌ها، بالاخره جامعه جهانی به زبان می‌آمد و در بهترین حالت شورای امنیت بر اساس فصل هفتم منشور ملل متحد قطع‌نامه لازم‌الاجرا نیز تصویب و عراق را مکلف به عقب‌نشینی از مناطق اشغالی می‌کرد، آیا باز امکان اعاده حاکمیت ایران بر خرمشهر بود؟ برای پاسخ کافی است که به رویه عملی جامعه جهانی در برابر اشغالگری‌های مشابه نگاه کنیم؛ اشغال تپه‌های جولان توسط اسرائیل، سرزمین‌های فلسطینی به وسیله اسرائیل و اخیرا اشغال آبخازیا و اوستیا و کریمه به وسیله روسیه. در همگی این موارد اشغالگران هزینه‌ای نپرداختند و با مرور زمان اشغالگری‌شان با وجود محکومیت‌های اولیه بین‌المللی، مشروعیت و رنگ واقعیت به خود گرفته و کشوری که اراضی‌اش اشغال شده نیز تن به این وضعیت خفت‌انگیز داده است. آری اگر خرمشهر آزاد نشده بود، مانند مرو، هرات، نخجوان، باکو و بحرین، از ایران منتزع می‌شد و این حداقل ماجرا بود، چه‌بسا خوزستان و جزایر ایرانی خلیج‌فارس نیز اشغال می‌شدند و دولت مرکزی فرو می‌پاشید، مزدوران صدام مانند فرقه اهریمنی رجوی بر ایران مسلط می‌شدند و مزدوران ایرانی رنگارنگ حزب بعث؛ ایران را تکه‌تکه می‌کردند و آرزوی خام طارق عزیز مبنی‌بر تجزیه ایران به پنج کشور محقق می‌شد، اما ایران و ایرانی مقاومت کرد و نگذاشت، ولی آیا از ظرفیت آزادی خرمشهر به نحو احسن استفاده شد؟ خیر، پس از آزادی خرمشهر، این رخداد باید به مثابه یک حماسه ملی و فراجناحی مورد تکریم قرار می‌گرفت، جنگ در اوج پیروزی‌های ایران و به بهترین شکل پایان می‌گرفت و خرمشهر و خوزستان چنان بازسازی می‌شدند که در توسعه و زیبایی رشک منطقه و جهان می‌شدند و با تأکید بر مشارکت همه ایرانیان از هر قوم و مذهب در حماسه آزادی خرمشهر که در تابلو تاریخی به خرمشهر خوش آمدید، جمعیت ۳۶ میلیون نفر نمود یافته بود، این حماسه به مثابه تمثیل آشکار وحدت ملی، تضمینی برای پاسداری از همبستگی ملی ایرانیان می‌شد، البته هنوز نیز دیر نشده و می‌توان برخی از ظرفیت‌های بالقوه حماسه آزادسازی خرمشهر را محقق کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.