روسیه دومین بندر بزرگ سوریه را برای ۴۹ سال اجاره کرد
طرطوس؛ پاداش حمایت از دولت سوریه
مهمترین حامی بشار اسد در جنگ سوریه، دومین بندر بزرگ این کشور را به مدت 49 سال اجاره میکند. روسیه که از نظر مساحت بزرگترین کشور جهان محسوب میشود، تنها به آبهای بسته یا اقیانوس منجمد شمالی دسترسی دارد و امکان دسترسی به آبهای گرم و آزاد رؤیای رهبران اتحاد جماهیر شوروی بود و پوتین در سالهای اخیر توانسته این آرزوی بزرگ را محقق کند. توافق برای اجاره بندر طرطوس مهمترین خروجی جلسه هیئت روسی با بشار اسد، رئیسجمهور سوریه بود. یوری بوریسوف، معاون نخستوزیر روسیه که از جمله مقامهای حاضر در مذاکره با بشار اسد، رئیسجمهور سوریه، بود این توافق را پیروزی استراتژیک مهمی برای مسکو دانست و گفت: «دو طرف درباره اجاره بندر طرطوس پیشرفت قابلملاحظهای داشتند و امید است که قراردادی میان دو کشور در روزهای آینده منعقد شود و بر اساس آن روسیه بندر طرطوس را به مدت ۴۹ سال برای استفاده از آن برای کسبوکار اجاره خواهد کرد. این تصمیم درباره اجاره بندر مذکور در نشست کمیته مشترک دولتی میان دو کشور اتخاذ شد و بازتاب مثبتی در تبادل تجاری دمشق و مسکو خواهد داشت و به اقتصاد سوریه کمک خواهد کرد. روسیه آماده امضای توافقنامه اجاره بندر طرطوس به مدت ۴۹ سال با دولت سوریه است؛ توافقنامهای که به مدت ۲۵ سال به صورت خودکار قابل تمدید است، مگر اینکه یکی از طرفین پیش از پایان مدت مورد توافق لغو آن را اعلام کند. مسئله اجاره طرطوس به نوعی پیروزی استراتژیک برای مسکو محسوب میشود که همواره به دنبال دستیابی به پایگاهی طولانیمدت در آبهای گرم بوده است». بهاینترتیب میتوان دریافت که یکی از دلایل حمایت همهجانبه سیاسی و نظامی ولادیمیر پوتین از دولت بشار اسد در جنگ سوریه، دستیابی به اهداف استراتژیکی، از جمله کنترل بر دریای مدیترانه بود. در مذاکره هیئت روسی با بشار اسد علاوهبر یوری بوریسوف، الکساندر لاورنتیف، نماینده ویژه مسکو در امور سوریه، سرگئی ورشینین، معاون وزیر خارجه روسیه و تعدادی از فرماندهان نظامی روسیه حضور داشتند. روسیه و ایران مهمترین حامیان بشار اسد در جنگ سوریه محسوب میشدند و درمقابل، تعدادی از کشورهای منطقه از مخالفان اسد حمایت میکردند. با وجود آنکه ایالات متحده و دیگر قدرتهای غربی بارها خواستار توقف حمایت مسکو از دمشق و خروج کامل نظامیان دیگر کشورها از سوریه شده بودند، اما روسیه و ایران تنها دلیل حضور خود در این کشور را «درخواست دولت سوریه برای مقابله با تروریسم» عنوان کردهاند، اما با پایانیافتن جنگ سوریه میتوان دریافت که حضور این قدرتهای منطقهای در سوریه انگیزههای مهمتری هم داشت و اعمال کنترل روسیه بر طرطوس را میتوان پاداشی بر همراهی روسیه با دولت سوریه در جنگ این کشور در نظر گرفت. شورای فدرال روسیه، دسترسی این کشور به بندر طرطوس را در اواخر سال ۲۰۱۷ به تصویب رسانده بود. بر اساس این توافق که قرار است در روزهای پیشرو رسمیت پیدا کند، دسترسی به طرطوس، پایگاههای ترابری و پشتیبانیهای فنی در اختیار نیروی دریایی روسیه میگذارد و همچنین به آنها اجازه میدهد ناوگان دریایی خود را روانه آبهای سوریه و دیگر بندرهای آن کشور کنند. عملیات بازسازی، توسعه و تخریب تأسیسات مورد استفاده روسیه نیز از دیگر مجوزهایی است که در این قرارداد در اختیار روسیه قرار میگیرد. درحالحاضر تأسیسات نظامی روسیه در شمال بندر طرطوس قرار دارد. تا سال ۲۰۱۷ طرطوس بهطور رسمی بهعنوان پایگاه پشتیبانی فنی و ابزاری نیروهای روسی عمل میکرد و در هیچکدام از اسناد رسمی از آن بهعنوان «پایگاه» یاد نشده بود. بندر طرطوس در کرانه دریای مدیترانه، دومین بندر بزرگ سوریه، پس از بندر لاذقیه است و در زمان اتحاد جماهیر شوروی، نیروی دریایی این کشور از بندر طرطوس استفاده میکرد. مقامهای نظامی روسیه اعلام کردهاند که از بندر طرطوس میتوان بهعنوان پایگاهی برای ناوهای موشکانداز یا حتی هواپیمابر در آینده استفاده کرد. روسیه از زمان جنگ سرد عادت داشت که بخشهایی از دریای مدیترانه را برای خود حفظ کند، اما هیچ پایگاه نظامیای برای لنگراندازی جز بندر طرطوس نیافته است؛ بندری که به نمادی برای نفوذ روسیه در سوریه و خاورمیانه تبدیل شده است. مهمترین دلیل تمایل روسیه به دراختیارداشتن این بندر در ساحل دریای مدیترانه، رقابت این کشور با ناتو است. در صورتی که روسیه کنترل خود بر این بندر را از دست بدهد، درواقع کنترل بخش شرقی دریای مدیترانه تقریبا به طور کامل در اختیار ناتو قرار میگیرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.