|

دو قرن داستان كوتاه و هنر معاصر

شرق: «مرگ در جنگل و 25 داستان از نويسندگان ديگر» عنوان مجموعه داستاني از نويسندگان مختلف است كه سال‌ها پيش با ترجمه صفدر تقي‌زاده و محمدعلي صفريان منتشر شده بود و به تازگي در نشر نو بازچاپ شده است. اين مجموعه شامل بيست‌وشش داستان از نويسندگاني است كه در نوشتن داستان كوتاه سرآمد هستند. مترجمان اين كتاب، كوشيده‌اند با انتخاب و ترجمه اين داستان‌ها نمونه‌هايي از شكل‌هاي گوناگون داستان كوتاه در دو قرن اخير به دست دهند. آنها در پيشگفتار كتاب هدف از انتخاب و ترجمه اين داستان‌ها را اين چنين شرح داده‌اند: «شايد بتوان با مطالعه اين داستان‌ها كه در كتاب به ترتيب تاريخ زندگي‌ نويسندگانشان آمده‌اند، با سير تكاملي و پيشرفت تاريخي و فني داستان كوتاه از قرن نوزدهم تا به امروز آشنايي بهتر و بيشتري پيدا كرد. همچنين مي‌توان اميدوار بود كه مطالعه اين داستان‌ها به علت داشتن درونمايه‌اي انساني و اجتماعي، و نيز به علت ساختمان فني و ارزش و اعتبار تجربي و ارايه سبك‌هاي متنوع و امكان‌هاي گوناگون اين قالب ادبي، بتواند براي نويسندگان نوپا و بااستعداد امروز سودمند واقع شود.» مترجمان همچنين در مقدمه‌اي نسبتا مفصل مطالبي درباره تاريخچه داستان‌نويسي و ويژگي‌هاي كلي داستان كوتاه و تفاوت‌هاي اساسي آن با داستان بلند نوشته‌اند. جز اين، براي هريك از نويسندگان زندگينامه كوتاهي هم نوشته شده كه در آن هم شرح‌حالي از نويسندگان آمده و هم مروري اجمالي بر سبك و مشخصات آثار مهم آنها صورت گرفته است. در اين مجموعه از هريك از نويسندگان يك داستان كوتاه آمده و البته در اين ميان از ويليام فاكنر دو داستان انتخاب و ترجمه شده چراكه به اعتقاد مترجمان فاكنر تاثير زيادي بر بسياري از نويسندگان نسل بعد از خودش داشته است. در بخشي از مقدمه كتاب درباره داستان‌هاي كوتاه قرن بيستم مي‌خوانيم: «بسياري از بهترين داستان‌هاي كوتاه خوب امروز كه كيفيت زندگي قرن بيستم را منعكس مي‌كنند، غامض و بيش از حد باريك و ظريف‌اند و درك بسياري از آن‌ها جز با چندين بار خواندن ميسر نمي‌شود. نويسندگاني چون جيمز جويس، شروود اندرسن، ويليام فاكنر و ارنست همينگوي همانند شاعران به اصلاح و پالايش تكنيك‌ها و اسلوب‌هاي داستان كوتاه‌نويسي پرداختند و به مرحله‌اي رسيدند كه هر واژه يا عبارت به كار گرفته‌شده مي‌بايست به طريقي در كليت داستان‌هايشان سهم موثري داشته باشد. اين نويسندگان، بي‌آنكه به طور كلي به رئاليسم بي‌اعتنا باشند، در داستان‌هاي خود نماها و ابهام‌هايي را به كار گرفتند تا حقيقت واقعه و تجربه‌شان را بهتر بنماياند. با فارغ‌شدن از طرح و كاستن از حادثه و درهم‌شكستن تسلسل تاريخي زمان، نويسندگان اين قرن، كانون داستان كوتاه را از پايان به ميانه يا به لحظه‌اي پيش از پايان كشاندند.» در اين مجموعه داستان‌هايي از شروود اندرسن، فرانك اوكانر، جيمز جويس، دي.اچ.لارنس، پرل اس.باك، جيمز تربر، ايزاك بشويس سينگر، ويليام فاكنر، آرتور ميلر، جان استاين‌بك، آلبرت مالتز، اوژه يونسكو، دانلد بارتلمي، ادگار آلن‌پو، برنارد مالامود، نورمن مي‌لر، گابريل گارسيا ماركز، ويرجينيا وولف، آلدوس هاكسلي، آلبر كامو، ارنست همينگوي، ايوان تورگنيف، گي‌دو‌موپاسان، آنتون چخوف و اچ.اچ.مونرو آمده است. «بازارگرمي در هنر» عنوان كتابي است از گريسن پري كه به تازگي با ترجمه ستاره مينوفر در نشر نو منتشر شده است. عنوان فرعي اين كتاب كمك به درك هنر معاصر است و نويسنده در اين كتاب بديهي‌ترين مسائل دنياي هنر معاصر را از ديدگاه خاص خود مطرح كرده است و با رويكردي طنزآميز به پرسش‌هايي اساسي در اين زمينه پرداخته است. گريسن پري از هنرمندان معاصري است كه در سال 1960 متولد شد و بعد از سال‌ها تلاش در سفالگري توانست جايي براي خود در عرصه هنر دست و پا كند. آن‌طور كه مترجم توضح داده، او به تاريخ هنر علاقه‌مند است و سفالگري يونان باستان و هنر فولكلور را مرجع بسياري از آثارش قرار داده است. مترجم كتاب مهم‌ترين ويژگي آثار او را تصويرگرايي روايي و فيگوراتيو با ساختاري پيچيده و لايه بر لايه، هويت كاملا انگليسي و حس طنز بسيار قوي آنها دانسته است. در بخشي از مقدمه مترجم مي‌خوانيم: «از ديد گريسن پري دنياي هنر همچون سرزمين عجايبي‌ست كه همه، از هنرمند تا مخاطب، مي‌كوشند راه خود را در آن بيابند. كتاب حاضر سفري‌ست به سرزمين عجايب هنر معاصر به همراه گريسن پري. هنر معاصر مقوله‌اي‌ست مبهم و گيج‌كننده و سوال‌برانگيز؛ و او بديهي‌ترين مسائل دنياي هنر معاصر را، از ديدگاه خود، در اين كتاب مطرح مي‌كند؛ پرسش‌هايي بنيادين از اين قبيل كه هنر معاصر چيست و چگونه بايد با آن روبه‌رو شد. همه علاقه‌مندان هنر، از هر گروه و طبقه و پيشه، هنرمند يا هنردوست و يا هر آنكه درباره هنر معاصر كنجكاو است، مخاطب اين كتاب‌اند. كتاب از اين جهت متفاوت است كه بيانگر ديدگاه يكي از هنرمندان معاصر نسبت به دنياي هنر امروز است -هنرمندي موفق و فعال و پرطرفدار، و نه منتقد يا مورخ و يا پژوهشگر دانشگاهي. از اين‌رو قالبي آكادميك و جدي ندارد و پر است از توصيف تجربيات و ديدگاهي شخصي، اشارات طنزآميز و نكات ريشخندآميز... اما شيوه خاص گريسن پري در روبه‌روشدن با هنر معاصر، گذشته از همه اين طعنه‌هاي طنزآميز، بر پايه برانگيختن پرسش و دعوت به انديشيدن به پرسش‌هاست، به اين ترتيب فرآيند ادراك هنر آغاز مي‌شود. درك هنر معاصر كنشي‌ست خردورزانه و نيازمند شناخت و دانش؛ فرآيندي زمان‌بر كه سرآغاز آن خواست و اراده مخاطب است.» «بازارگرمي در هنر» كه در سال 2014 از سوي انتشارات پنگوئن منتشر شده حاصل درس‌گفتارهايي است كه در سال 2013 در راديو بي‌بي‌سي پخش شد. گريسن پري اين درس‌گفتارها را با هدف كمك به درك هنر معاصر، در چهار جلسه با اين عناوين ارايه كرده بود: «دموكراسي بدسليقه است»، «شلاق و مرز»، «عصيانگر عزيز، خوش آمديد!» و «و در دنياي هنر خودم را پيدا كردم». اين درس‌گفتارها با كمي بسط و گسترش در قالب اين كتاب به چاپ رسيده‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.