|

استاني‌شدن انتخابات از منظري ديگر

هانيه گرائيلي-دبير کميسيون سياسي مجمع زنان اصلاح‌طلب

هم‌زمان با فرارسيدن چهلمين سال پيروزي انقلاب اسلامي، در سپهر سياسي- اجتماعي کشور مباحث متعدد راهبردي و کلان چه در حوزه فرهنگي و چه در حوزه سياسي- اجتماعي مطرح است که به کانون بحث افراد، گروه‌ها، احزاب، اجتماعات نخبگاني و... از خرد تا کلان و با نظرگاه‌ها و رويکردهاي مختلف تبديل شده که البته از بايسته‌هاي پاسداشت انقلاب فرهنگي‌محور سال 57 است که بحث و گفت‌وگو را جزئي جدایی‌ناپذیر از آن مي‏کند. در موازات طرح مباحث متعدد در زمينه تدوين و تصويب بودجه سال 1398 به‌واسطه شرايط حساس کشور و در نتيجه پيش‏بيني تمام گزاره‌هاي پيش‌روي ايران در آن، از چند ماه قبل بحث «استاني‌شدن انتخابات مجلس شوراي اسلامي» به‌عنوان يک بحث مهم و کانوني در محافل سياستي کشور مطرح شده؛ چنان‌که در اين چند ماه نظرگاه‌‏ها و نگاه‌‏هاي مختلف را چه در ميان نمايندگان مجلس و چه در لايه‌هاي مختلف حيات اجتماعي از گروه‌هاي نخبگاني سياسي- اجتماعي تا آحاد مردم به‌همراه داشته است. ابتدا فارغ از هرگونه طرح نظر و ديدگاه و ابراز موافقت و مخالفت با آن، بايد ايجاد چنين فضاي گفتماني‌ای براي طرح نظرگاه‌هاي مختلف در اين زمينه را به فال نيک گرفت و آن را در چهلمين سال پيروزي انقلاب اسلامي به‏‌مثابه به ‏منصه ظهور رسيدن و به‏‌عنوان يکي از ثمرات تدريجي اين انقلاب فرهنگي‌محور به ‏شمار آورد که همانا ايجاد يک فضاي گفتماني و مفاهمه‌اي برای طرح‌، انعکاس و شنيده‌شدن نظرها و نگاه‌هاي گوناگون، در جهان زيسته ايراني- اسلامي جزئي از اهداف و آرمان‏هاي رهبران، نخبگان و آحاد مردمي است که در پيروزي آن جان‌فشاني‏ها و ازخودگذشتگی‌ها کرده‌اند. پس از اشاره به پاسداشت اين فضاي گفتماني که بايد در جهت ايجاد آن در تمام زمينه‌ها و درواقع، پياده‌سازي و نهادينه‌کردن اين ثمره انقلاب اسلامي تلاش کرد، واکاوي نگاه استاني به انتخابات مجلس از بُعد تاريخي، بيان‌کننده وجود اين مکانيسم انتخاباتي به انحای مختلف در تجربه زيسته جامعه ايراني است. از سوي ديگر استاني‌شدن انتخابات مجلس، رويکرد و البته مطالبه‌اي ديرپاست که از مجلس پنجم تاکنون بارها به شکل‌های گوناگون نمايندگان دوره‌هاي مختلف مجلس بر آن تأکيد کرده‌اند که طبعا مبين وجود يک نگاه کارشناسي تدريجي و طولاني‌مدت در پس آن است. حال شايد عطف به وجود چنين تجربه‌اي در جهان زيسته ايراني و نيز طرح چندباره آن در دوره‌هاي مختلف مجلس در 20 سال اخير، وقت آن رسيده است که مدعاهاي مختلف مبني بر موافقت يا مخالفت با آن در يک فضاي گفتماني مدبرانه، کارشناسانه، علمي و به‌دور از برخي حواشي و جنجال‏هاي مختلف چه در فضاي مجازي و چه در فضاي حقيقي طرح می‌شد که البته در برخي موارد با وجود داشتن تجربه تاريخي و کارشناسي از اين نگاه عدول شد.

اين خود طبعا بدنه نخبگاني جامعه را در بازشناسي و برشماري صحيح و جامع از ضعف‏ها و قوت‏ها و فرصت‏ها و تهديدهاي آن در برخي موارد از راه صواب دور كرد. پس از طرح مختصر اين چند نکته که در بالا گذشت؛ بايد اذعان کرد با توجه به شرايط به‌وجودآمده در آخرين جلسه مجلس و مخالفت با حذف مکانيسم استاني‌شدن انتخابات با رأي نمايندگان از طرح اصلاح قانون انتخابات مجلس و بالطبع نزديک‌شدن يک گام ديگر اين راهبرد به تصويب و البته عملياتي‌شدن؛ بايد احزاب، گروه‌ها، چهره‌هاي تأثيرگذار سياسي-اجتماعي و اجتماعات نخبگاني بخش بيشتري از تلاش خود را به الزامات و ملاحظاتي برای عملياتي‌سازي و اجرائي‌شدن هر‌چه‌بهتر استاني‌شدن انتخابات معطوف کنند تا جدا از تغيير رويه انتخاب نمايندگان براي مجلس، پياده‌شدن اين رويکرد موجبات شکل‏يابي مجلسي را که هرچه‌بيشتر در طراز آرمان‏ها و اهداف انقلاب اسلامي است، فراهم كند. يکي از مهم‌ترين پيش‌نيازها، پيش‌شرط‏ها و البته ايجابات استاني‌شدن انتخابات مجلس، تقويت بيشتر نگاه «تحزب» و سازوکارهاي معطوف به آن در قاموس سياستي کشور است، ازاين‏رو بايد فارغ از جناح‏بندي‏هاي سياسي، احزاب و گروه‌هاي اصلاح‌طلب و اصولگرا تلاش کنند ليست‏هاي ارائه‌شده در هر استان تا حد امکان نماياي جامعه آن استان به‌ویژه با توجه به بافت‏هاي قوميتي، فرهنگي، مذهبي، نژادي، جنسيتي و به‏ويژه خرده‌فرهنگ‏ها باشد. اين رويکرد بيشتر در استان‏ها و مناطقي که به علت بافت‏هاي نژادي، قومي، فرهنگي و مذهبي مختلف امکان بروز و ظهور شکاف‏‌هاي متراکم و البته متقاطع وجود دارد، بايد به نحو بسيار شايسته و دقيقي در نظر گرفته شود. کاربست اين رويکرد علاوه بر ارتقای انسجام و وحدت ملي، بر وجود صدا براي تمام اقوام، مذاهب و نژادها و فرهنگ‏‌هاي ذکرشده در قانون اساسي کشور، در مجلس که همانا از تأکيدات و آرمان‏هاي انقلاب است، مجلسي متعلق و نماد کل جامعه ايران را شکل خواهد داد. در اين ميان، توجه به زنان به‌مثابه نيمي از پيکره جامعه و به‌عنوان قشري که در پيروزي انقلاب اسلامي و تمام رخدادهاي پس از آن دوشادوش و حتي گاهی پيش‌تر از مردان در تمامي صحنه‌‏ها حضور يافته‌‏اند، بسيار ضروري است که به نظر مي‌رسد در طرح استاني‌شدن انتخابات اين مهم را می‌توان اجرا کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.