|

سوریه هم می‌توانست مثل عراق برود، بشار مردانگی کرد و قبول نکرد

صادق خرازي: به‌خاطر انتقاد از احمدي‌نژاد تهديد شدم

سفير سابق و اصلاح‌طلب فعلي است؛ مي‌گويد با همه کوچه‌پس‌کوچه‌هاي قدرت ارتباط دارد و از اين ارتباط خود براي کمک به اصلاح‌طلبان استفاده کرده و مي‌کند. رئيس هيئت مؤسس و دبيركل حزب نداي ايرانيان يا پدر معنوي اين حزب است كه در ابتداي راه‌اندازي آن، مخالفان زيادي در جبهه اصلاحات داشت. بسياري معتقد بودند در شرايطي كه ساختار، روي خوشي به اصلاح‌طلبان نشان نمي‌دهد، صادق خرازي و حزبش آمده‌‌اند تا خود را اصلاح‌طلب، از نوعي ديگر نشان دهند و ياران سابق را دور بزنند. يکي از انتقادات مطرح‌شده، تک‌روي حزب ندا و تمايل خرازي براي رسيدن به قدرت، آن‌هم جدا از جريان اصلاح‌طلبي بود. او كه اين‌روزها دل‌مشغول سياست داخلي شده است، سال‌ها ديپلمات بوده است؛ برادرزاده وزير خارجه دولت اصلاحات، نماينده اسبق ايران در سازمان ملل و سفير ايران در فرانسه. صادق خرازي به جمع‌آوري اشيا و عتيقه نیز علاقه خاصي دارد؛ اين را همه آنهايی كه او را از نزديك مي‌شناسند، مي‌دانند. او يکي از مشهورترين صاحبان کلکسيون نسخ نفيس و قديم خطي است که اتفاقا خودش نیز خط بسيار خوشي دارد. سيدصادق خرازي اوقات فراغت خود را صرف جمع‌آوري، نگهداري و خريدوفروش اين نسخه‌هاي خطي مي‌کند. دوستان و اطرافيان نزديک خرازي او را به «نظمي آميخته با وسواس» مي‌شناسند. پدرش آيت‌الله سيدمحسن خرازي، فرزند يکي از تجار معروف تهران بود و سيدصادق نوجواني خود را در حجره پدربزرگ گذراند. فرزند او داماد محمدرضا خاتمي است. از صادق خرازي به‌عنوان ترتيب‌دهنده اصلي ملاقات خاتمي- شيراک (2005) ياد مي‌کنند؛ همچنين از وي به‌عنوان مغز متفکر و طراح اصلي نامه محرمانه‌اي که گفته مي‌شود دولت ايران به‌طور رسمی در سال 2003 به آمريکا نوشت، ياد مي‌شود. از منتقدان صريح احمدي‌نژاد است و اين را در هر ديدار و گفت‌وگويي به شكلي بيان مي‌كند؛ ازجمله در همين گفت‌وگوي اخيرش با ايسنا. او درباره وقايع سال 88 به «شرق» گفته بود: «صبح روز قبل از انتخابات، من يک‌نظرسنجي ديدم. ٦٠ درصد احمدي‌نژاد بود، ٤٠ درصد موسوي. يک نظر‌سنجي ديگر، موسوي را ٤٢ و احمدي‌نژاد را ٥٨ درصد اعلام کرد. خودم به ٤٠ تا ٥٠ روستا و شهر رفتم. من معتقدم تخلف شد، اما تقلب ١٠ تا ١٢ميليوني نه. او يك مجادله اينستاگرامي با رضا رفيع، طنزپرداز، نیز داشته است. صادق خرازي در اينستاگرام با گذاشتن فيلم چندثانيه‌اي از تست يک موشک نوشته بود: «تست راکت xaero با قابليت فرود عمودي #موشک #تکنولوژي #هوافضا #موشک قدرتمند #آخرين تکنولوژي موشکي». رضا رفيع نیز در کامنتي براي او نوشت: «آقا صادق عزيز، سال‌هاست داريد شيپور رو از سر گشادش مي‌زنيد. بله، موشک لازم است، اما شما از ناحيه‌ پوشک ضربه خواهيد خورد. حالا هي موشک هوا کنيد». صادق خرازي پاسخ داد: «آقا رضا تو مراقب لنگ‌هات باش که هم موشک و پوشک براش لازمه. اگر نفس مي‌کشي و شعر و... شعر تو ‌اين مملکت مي‌سازي و مي‌بافي، به برکت همين موشک‌هاس وگرنه طوري ديگه مي‌شد. تو‌ هم پيوستي به جماعت اهل روز دست‌مريزاد». رضا رفيع هم نوشت: «از پاسخ اديبانه‌تان سپاسگزارم. طفلک جلال ما». صادق خرازي با ايسنا گفت‌وگو كرده است كه بخش‌هاي مهم آن به شرح زير است: ‌ یک خبرنگار خارجی گفت شما برای سوریه خیلی تلاش کردید، من گفتم ما برعکس فکر می‌کنیم؛ سوریه برای ما خیلی تلاش کرد. قبل از اینکه اینها سوریه را وارد جنگ داخلی کنند، آمريكا، فرانسه، عربستان سعودی، امارات و برخی گروه‌های تکفیری ازجمله جبهه النصره به سوریه پیغام داد کسری‌هایت را می‌دهیم و سرمایه‌گذاری خارجی را برایت تأمین می‌کنیم؛ اما فقط به ایران، حزب‌الله و مقاومت کار نداشته باش. شبیه این پیام را به عراق داده بودند؛ سوریه هم می‌توانست مثل عراق برود. بشار مردانگی کرد و قبول نکرد. کسی این زاویه را نمی‌بیند و فقط می‌گویند ایران برای کمک به سوریه رفته است. ‌فراموش نکنیم متحد استراتژیک ما در زمان جنگ، سوریه بود؛ او در کنار ما ایستاد. مگر یادمان رفته‌ است؟ ما توان پرتاب موشک نداشتیم. نظامیان ارشد لیبی و سوریه به ما آموزش حوزه موشکی دادند. تا آن زمان تمام ساختار نظامی ایران غربی بود و ما استفاده از جنگ‌افزارهای شرقی را در دستور کار نداشتیم. در این زمان مستشاران ارشد سوریه به ما کمک کردند؛ بعد ما همه کمک‌های آنان را فراموش کنیم؟ ‌ به حرف‌های روشنفکرها هم توجه نکنید. از مردمی که در خیابان‌های خاورمیانه هستند، بپرسید که درباره ایرانِ امروز چه می‌گویند. خاورمیانه را مردمی که در آن زندگی می‌کنند تشکیل داده‌اند. امروز در مناطق سنی‌نشین عربستان؛ طرفداران جمهوری اسلامی بیشتر از طرفداران سعودی هستند. تکلیف مناطق شیعه‌نشین هم که روشن است. من اخیرا در یکی از کشورهای عربی بودم، در راه فرودگاه راننده از من پول نگرفت، چون من ایرانی بودم. همین موضوع را در عراق و سوریه هم می‌بینید. ‌آقای العبادی حرفی زد و مردم مخالفت خود را با حرف او نشان دادند. حاج قاسم (قاسم سلیمانی) به من گفتند در این ماجرا من رفتم از العبادی دفاع کردم و گفتم به او کاری نداشته باشید؛ حالا یک حرفی زد. مردم بیچاره‌اش کردند، انداختند او را. آمريكایی‌ها به برهم صالح گفتند رئیس‌جمهور نشو و شد، چون ما خواستیم. گفتند عادل عبدالمهدی را به‌عنوان نخست‌وزیر معرفی نکن، او هم نخست‌وزیر شد. ‌در اربعین ببینید چه استقبالی از مردم ایران می‌کنند. سرکنسولگری ایران در بصره را چه کسی بازسازی کرد؟ تجار بصره. ایران یک ِقران پول برای بازسازی نداد، خودشان بازسازی کردند. برای تبیین این موضوع تظاهراتی را هم که مردم جلوی سرکنسولگری کردند، ببینید. ‌ من خودم منتقد دولت احمدی‌نژاد هستم و هیچ‌کس به اندازه من ادبیات ضد احمدی‌نژاد را در زمان ریاستش بر دولت مطرح نکرد. به‌خاطر این صحبت‌ها تهدیدهای جدی هم شدم. ‌وقتی دولت، دولت مقتدری نباشد همه طغیان می‌کنند. چرا در زمان جنگ و زمان آقای هاشمی اقتدار داشتیم؟ زمان آقای خاتمی هم شرایط این‌طور نبود که الان هست. قبول کنید که نظارت لازم بر حوزه‌های مثل پتروشیمی، کشاورزی و امثال آن نیست. ‌درست است که وقتی صحبت از پول و سازندگی شد، یک‌سری مبانی ارزشی جابه‌جا شد، قبول دارم در دولت‌های پیشین هم ایراداتی وجود داشته اما آن‌قدر نبود. شما می‌گويید شروع فسادها و اوضاع بد اقتصادی ریشه‌اش در سال‌های قبل‌تر است؛ این موضوع قابل بحث و مناقشه است و من هم می‌توانم مقداری از این بحث را بپذیرم. اما بیاید با مثال صحبت کنیم؛ هواپیمای اقتصادی ایران بالاخره حرکت کرده بود که در زمان احمدی‌نژاد موتورش کاملا در هوا رها شد، موتور هواپیما در‌حالی‌که اوج گرفته بود، رها شد. ‌برداشت من این است که رهبری از روز اول می‌خواست جلوی فساد گرفته شود. حاکمیت به دنبال مبارزه با فساد بود. شما ببینید قانون با احمدی‌نژاد و مشایی چگونه برخورد کرده است. ‌نمی‌شود طرف بگوید تا روزی که من بودم همه چیز خوب بوده و بعد از من خراب شده است. در دادگاه جرم آقای بقایی اثبات شده است. در دادگاه جرم آقای مشایی به هر دلیلی اثبات شده است. کشور قانون دارد. اگر بگوییم قانون را قبول نداریم، سنگ روی سنگ بند نمی‌شود. اجرای قانون بد بهتر از بی‌قانونی است. همه وزیران آقای احمدی‌نژاد فاسد نبودند حتی خود ایشان را شرعا و اخلاقا نمی‌توانم بگویم فساد داشته است. من روی مدیریت و منش ایشان صحبت دارم که کشور را به اینجا رساند. هیچ حرف مستدلی درباره فساد او نشنیدم؛ من از خدا می‌ترسم نمی‌توانم بگویم احمدی‌نژاد فاسد است. مدیریت او مشکل دارد. ‌من نمی‌خواهم شأن قوه قضائیه را زیر سؤال ببرم. راجع به این قوه حرف منفی نمی‌زنم. قضات جوانمرد باشرفی در این قوه وجود دارند که مردانه در سمت قضاوت خود ایستاده‌اند. اما هر سیستمی که با مردم و پول مردم ارتباط داشته باشد، قدرت فسادش بالا می‌رود. باور من این است که دولت می‌توانست و هنوز می‌تواند با مکانیسم همکاری سه قوه، سپاه، صداوسیما و رسانه‌ها که قدرت چهارم کشور هستند، با فساد مبارزه کند. دولت باید بتواند با اختیاراتی که با مجلس برای خود ایجاد می‌کند، در یک سلسله موضوعات ملی، گام‌های تأثیرگذاری بردارد. ‌«ندا» که آمد، اختلافات شروع شد. اعتقاد من بر این بود و هست که ندا مظهر و نماد وحدت می‌تواند باشد. ندا حلقه همه تفکرها می‌تواند باشد. ندا نسل جوان است و سیاست‌مداران و ژنرال‌ها در آن عضو نیستند. به ما ایراد می‌گیرند که دانه‌درشت ندارید، ما می‌گويیم دانه‌درشت‌ها را چه کسی ایجاد کرده است؟ ‌حزب ندا هم یک پدیده بود. ندا در دوران مهجوری اصلاحات روی کار آمد. ندایی‌ها جوان‌هایی بودند که آسیب خورده بودند و به اصالت انقلاب و نظام باور داشتند. ‌روزی که ندا شکل گرفت، همه‌جور توهینی به ما کردند. ما چند حرف داشتیم یک، اصلاحات پوست‌اندازی شود، حالا همه آنهایی که به ما بد و بیراه می‌گفتند هم همین حرف را می‌زنند. مگر ما در آغاز تأسیس ندا همین را نگفتیم؟ همه کسانی که می‌گفتند ادبیات اصلاحات باید اصلاح شود به ما بد و بیراه می‌گفتند. تصورشان این بود که ما مأموریتی داشته‌ایم در حالی که ما الهام‌گرفته از تفکرات جوانان بودیم. در مسیر کار نشان دادیم اهل دورزدن و چشم‌بستن به روی اتفاقات نیستیم. در هر واقعه اجتماعی و سیاسی بیش از هر حزبی حساسیت نشان دادیم. ‌برای ما مشکلات اساسی ایجاد کردند؛ بدگویی، هتاکی و ناجونمردی‌ها را از کسانی دیدیم که خود پر از ایراد بودند. ایرادهای ما را فریاد زدند در حالی که اگر قرار بود ایراد خودشان گفته شود، سنگ روی سنگ بند نمی‌شد. ‌جوانان ما به من، به خودشان و جامعه نقد دارند اما کنار هم می‌نشینند و فعال هستند. حزب ندا می‌خواست یک حزب مدرن و سازنده برای امروز ایران و آینده باشد. حزب ندا حزب فردا بود. خیلی اذیتش کردند. اگر تفکر مدارا با حزب ندا بود، امروز شرایط اصلاحات جور دیگری بود. یاد بگیریم برای اینکه خودمان را نشان دهیم، دیگران را پایین نکشیم. هنوز ما با چارچوب‌های دموکراتیک آمیخته و آموخته نشدیم. هنوز دموکراسی گویا در روزهای اول تولدش است. دموکراسی هنوز قدرت تساهل را در ما مدعیان اصلاح‌طلبی ندارد. خیلی از کسانی که سنتی‌تر هستند، قدرت گفت‌وگویشان بیشتر است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.