علی‌ مطهری: حجاب را به رفراندوم بگذارید

شرق: «حجاب به رفراندوم گذاشته شود»؛ این بخشی از صحبت‌های علی مطهری، نماینده مجلس، در سخنرانی روز گذشته‌اش با موضوع حجاب بود که در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد. مطهری اظهار کرد: «اگر موضوع حجاب به رفراندوم گذاشته شود، اکثریت جامعه به آن رأی خواهند داد و من بر اساس شناختی که از جامعه دارم، می‌گویم همین امروز اگر برای حجاب رفراندوم برگزار کنیم، جامعه به حجاب رأی می‌دهد. البته در مسائل فکری و ایدئولوژیک، کسی نظرسنجی برگزار نمی‌کند؛ اما بخشی از همین خانم‌های بی‌حجاب و بدحجاب در رفراندوم به حجاب رأی می‌دهند؛ زیرا آثار بی‌حجابی و بدحجابی را می‌دانند. بنابراین فکر نکنید اگر نظرسنجی برگزار شود، همه به بی‌حجابی رأی خواهند داد». او افزود: درحال‌حاضر، در جامعه ما به معنی واقعی اجباری برای حجاب وجود ندارد. اگر ما شکل خاصی از حجاب را اجباری کنیم؛ مثلا بگوییم همه چادر سر کنند یا روبنده بزنند، این به معنی اجبار است؛ اما وضعیت الان به شکل حجاب اجباری نیست و اگر غیر از وجه و کفین، بقیه بدن پوشیده باشد، حجاب است. نماینده مردم تهران در مجلس با بیان اینکه درحال‌حاضر گشت ارشاد فعالیت چندانی ندارد، یادآور شد: البته ما هم سخت‌گیری را نمی‌پذیریم؛ اما الان هم درباره حجاب سخت‌گیری نمی‌شود؛ به‌هرحال موضوع حجاب صرفا جنبه فردی ندارد و رعایت‌نکردن آن به کل اجتماع ضربه می‌زند. بنابراین در اینجا الزام اشکالی ندارد. اساسا فلسفه حجاب این است که جامعه تحریک نشود. مطهری در ادامه یادآور شد: ازدواج در سیستم غربی آغاز محدودیت و ممنوعیت و در سیستم اسلامی پایان محدودیت و ممنوعیت است؛ زیرا از نظر اسلام کامیابی جنسی باید در کانون خانواده باشد و هر زن و مردی در کانون خانواده می‌تواند التذاذ جنسی داشته باشد. دلیل سست‌بودن پایه خانواده در غرب، رعایت‌نکردن این اصل است؛ درحالی‌که روش اسلام باعث استحکام خانواده می‌شود. او با بیان اینکه ریشه حجاب در اسلام توجه به خانواده است، یادآور شد: از نظر اسلام، زن و مرد حقوق متساوی و نه متشابه دارند. حتی شهید مطهری می‌گوید من ثابت می‌کنم حقوق زنان بیشتر از مردان است. او در ادامه اضافه کرد: زنان در دوره‌ای یک شیء ‌گران‌بها بودند؛ آن دوره، دوره پرده‌نشینی زنان بود و مردان به آنها دسترسی نداشتند؛ اما در آن دوران زنان شخص نبودند، بلکه شیء بودند و نقش مستقیمی در ساختن جامعه نداشتند؛ زیرا اساسا در جامعه حضور نداشتند. در دوره دیگری زن تبدیل به شخص شد. استعدادهایش شکوفا شد؛ اما کم‌ارزش شد؛ زیرا حضورش در هر کوی و برزنی آزاد بود و دسترسی مرد به او نیز آزاد بود. در این دوره، زن احترامش را از دست داد. زن در مدل غربی همین است؛ فردی که تخصص پیدا کرده و در ساختن جامعه نقش دارد؛ اما ارزش و احترامش را تا حد زیادي از دست داده است. نظر اسلام این است که زن هم شخص باشد، هم‌ گرانبها باشد و هم برای اینکه بی‌ارزش نشود تدابیری اندیشیده که یکی از آنها پوشش اسلامی است. نایب‌رئیس مجلس عدم اختلاط در فعالیت‌های اجتماعی و به‌حداقل‌رساندن روابط زن و مرد را از دیگر ضروریات در جامعه اسلامی عنوان کرد و گفت: اجتماع باید محیط کار و فعالیت باشد و هرگونه کامیابی جنسی منحصر در کادر خانواده باشد. این تز اسلام است و بر این اساس، ما نباید در جامعه تحریک جنسی داشته باشیم. مطهری بهداشت روانی جامعه، استحکام خانواده، استواری اجتماع و حفظ ارزش و احترام زن را از مزایای پوشش اسلامی عنوان کرد و گفت: یکی دیگر از فلسفه‌های حجاب، استحکام پیوند خانوادگی است؛ به این معنا که هر زن و مردی صرفا با همسر خود پیوند داشته باشند. ما در جمهوری اسلامی تلاشمان این بود همین روش را پیاده کنیم و افراط و تفریط نشود. نایب‌رئیس مجلس گفت: غرب دچار بیماری برهنگی است. تا 60، 70 سال پیش، چنین چیزی وجود نداشت؛ اما الان غربیان به این سمت متمایل شده‌اند. در کشور ما هم آنجا که ‌گرایش به فرهنگ غربی دارند، دچار همین آسیب‌ها هستند؛ برای مثال، آمار طلاق در شمال تهران و مناطق مرفه بیشتر است و همین نشان می‌دهد ریشه اصلی طلاق، مسائل فرهنگی است نه مسائل اقتصادی. ما باید سبک زندگی اسلامی را ترویج کنیم که رکن مهم آن اهمیت‌دادن به نهاد خانواده است. مطهری درباره تعدد زوجات در اسلام نیز گفت: خداوند این قانون را برای اداره جامعه گذاشته، البته این موضوع برای همه جایز نیست و حتی‌المقدور باید رضایت همسر اول فراهم شود. نمی‌شود گفت این حکم بدی است؛ زیرا برای حل این معضل اجتماعی پیش‌بینی شده است که اگر مردی دنبال هوسرانی برود، شرایط برای او فراهم است؛ اما کسی که زن دوم می‌گیرد، تعهداتی هم دارد. این را در کنار تز دنیای امروز بگذارید که در آن می‌گویند یک زن بگیر و چند معشوقه داشته باش. این نماینده مجلس در بخش دیگری از اظهارات خود با بیان اینکه اختلافی درباره حد حجاب وجود ندارد، افزود: آنچه اجماع بین فقهاست، این است که حجاب پوشش بدن به استثنای وجه و کفین است. مطهری در ادامه در پاسخ به سؤالی درباره ممنوعیت پوشیدن مانتوی جلوباز گفت: ممکن است این موضوع در بخش‌نامه اداره‌ای خاص آمده باشد؛ این اشکال ندارد که یک اداره پوشش خاصی را به عنوان قانون خود قرار دهد. مطهری همچنین گفت: سرکش‌ترین غریزه، غریزه جنسی است به همین دلیل است که می‌گویند به نامحرم خیره نگاه نکنید و در محیط خلوت با هم نباشید. به‌هرحال خدا زن را خودنما و مرد را چشم‌چران آفریده و برایشان این قوانین را گذاشته است. نایب‌رئیس مجلس با اشاره به وجود مصادیقی از افراط درباره حجاب گفت: اینکه ما بچه‌دبستانی را ملزم به پوشیدن چادر یا رنگی خاص کنیم افراط است ما باید کاری کنیم دختران در محیط جداگانه آزاد باشند حتی برای خانم‌ها محیط‌هایی جداگانه درست کنیم، مثل همین پارک‌های اختصاصی زنان که کار خوبی است و می‌توانند در آنجا ورزش و تفریح کنند و آفتاب بگیرند. وقتی الزام به حجاب می‌کنیم باید این امکانات را هم داشته باشیم. البته قبول دارم در مواردی افراط شده یا در گزینش‌ها چنین نگاهی وجود داشته است؛ ما نباید از اسلام جلوتر برویم. بحث راجع‌به حجاب اجباری یا اختیاری مدتی است به فضای عمومی کشانده شده است، اظهارنظر نمایندگان مجلس درباره مسئله حجاب هم فقط به اظهارات علی مطهری خلاصه نمی‌شود. آبان سال جاری، پروانه سلحشوری، نماینده مجلس، در مناظره‌ای که میان او و فرشته روح افزا، عضو شورای فرهنگی اجتماعی زنان، برگزار شده بود، درباره نوع انتخاب پوشش صحبت کرد که حواشی فراوانی برای او داشت. سلحشوری در بخش‌هایی از این مناظره عنوان کرده بود: «با پوشش ولنگاری کاملا مخالفم، اما معتقدم اگر بر محتوای دین کار شود و سیاست‌گذاری‌ها براساس آن صورت گیرد، اصلا نیازی به اجبار نیست». او در ادامه از عملکرد نهاد‌های فرهنگی در جاانداختن حجاب انتقاد کرد و گفت: «سؤال این است آیا ما پس از ۴۰ سال از انقلاب توانسته‌ایم دختران و زنانمان را باورمند به حجاب کنیم؟ قطعا نهاد‌های سیاست‌گذار و مجری اشتباهاتی داشته‌اند که نه‌تنها نتوانسته‌ایم حجاب را برای اقشار جامعه نهادینه کنیم، بلکه گاهی آموزه‌های ما اثر عکس داشته است. من معتقدم که الزاما پوشیدن چادر به‌معنای حجاب کامل نیست. گاهی برخی با همین پوشش چنان آرایشی دارند که خود حجاب را زیر سؤال می‌برد. باید بگویم ما نه‌تنها باعث اعتقاد جوانانمان به حجاب نشده‌ایم بلکه باعث گریزان‌شدن آنها از خیلی از آموزه‌ها شدیم. او همچنین یادآور شد: سؤال این است چرا کشورهای خاورمیانه و به‌ویژه ایران بیشترین آمار مصرف لوازم آرایش را دارند؟ حتی زنان ایرانی ما در خارج از کشور هم به این نوع آرایش عادت کرده‌اند. ما یکی از مظاهر جامعه اسلامی را حجاب تعریف کردیم ولی نتوانستیم آن را به نسل بعد از خودمان منتقل کنیم. ما شاهد این هستیم در ترکیه با وجود فیلم‌هایی که فرهنگ منحطی را نشان می‌دهند، زنان با حجاب هر سال افزایش پیدا می‌کنند و این تغییر در ترکیه بسیار ملموس است، اما ما نتوانسته‌ایم کاری کنیم که جوان حجاب را با دلش بپذیرد. زیرا ظاهر را ترویج کرده‌ایم. مگر اخلاق دروغ‌نگفتن، ریانکردن و ده‌ها صفت دیگر جزء صفات اسلامی نیست؟ پس چرا دروغ‌گویی در کشور ما بیداد می‌کند؟ من ۱۰ سال در هند زندگی کردم. در آنجا چادر و مقنعه چانه‌دار به سر می‌کردم، اما به نظرم واقعا نیاز است نگرش جدیدی را حاکم کنیم». در همین حال، روز گذشته یک خبر دیگر مرتبط با بحث حجاب اختیاری یا اجباری هم منتشر شد؛ خبر شکایت ستاد امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر اصفهان از ناهید خداکرمی، عضو شورای شهر تهران، به دلیل توییت‌هایش درباره حجاب. این عضو شورای شهر در همین زمینه در گفت‌وگو با ایسنا، گفته است: ستاد امربه‌معروف نهی‌ازمنکر اصفهان مدعی شده است که به‌دلیل توییت‌ها و مصاحبه‌هایی که درباره حجاب داشته‌ام، مردم را تشویق به بی‌حجابی کرده‌ام، اما من هر جا که نظر داده‌ام، مبتنی بر بررسی بوده است و معتقدم که باید تجدیدنظری در قوانین فرهنگی داشته باشیم؛ چراکه قواعد کنترلی مورد تأیید نیست. او با بیان اینکه درحال‌حاضر پرونده شکایت از من در جریان است، تصریح کرد: وکیل پیگیر پرونده است، اما پیش از این پرونده من در شعبه ۵ بازپرسی اصفهان قرار داشت، اما حالا پرونده بنا به دلایلی که نمی‌دانیم چیست، به شعبه ۶ دادسرا منتقل شده است.