عملکرد دولت و اعتبار اصلاحطلبان
علی نظری. سردبیر روزنامه مستقل
روحانی در ایام تبلیغات انتخاباتی دوازدهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری در قواره یک چهره «اولترا اصلاحطلب» ظاهر شد. از رفع برخی محدودیتها سخن گفت و بر ضرورت جامعهای متکثر تأکید کرد. شعارهایی را سر داد که اصلاحطلبان آرمان خویش را در آنها جستوجو میکردند. اما پس از انتخابات رئیسجمهور به توصیه اقتصاددانان کمتوجهی کرد، تورم در جامعه روند رو به تزاید گرفت و نرخ دلار هم بالا رفت. شاید اگر رئیسجمهور بهموقع ترمیم کابینه را انجام میداد، اوضاع اقتصادی کشور اکنون بهگونهای دیگر بود. وزرای کارآمدی مانند زنگنه اگر در وزارتخانههای مهمی مانند اقتصاد، صمت، تعاون و کار، بانک مرکزی و سازمان برنامه به کار گرفته میشدند، قطعا مردم در مواجهه با گرانیها اینگونه آسیب نمیدیدند. اکنون این نابسامانی به حساب اصلاحطلبان نوشته شده است. تشکلها، احزاب و گروههای اصلاحطلب هم دریافتهاند که بدهکار مردم هستند. عملکرد نهچندان مطلوب تیم اقتصادی دولت، مانند باتلاقی است که اصلاحطلبان در آن گرفتار آمدهاند. حدود ۱۵ ماه به انتخابات دوره آینده مجلس باقی مانده است و گرایشها و طیفهای مختلف اصلاحطلب به فکر چارهجویی برای پیروزی در انتخابات زمستان آینده هستند. درحالحاضر پنج دیدگاه در اردوگاه اصلاحات درباره نحوه تعامل با روحانی و همچنین چگونگی ورود به انتخابات ۱۴۰۰ وجود دارد. یک نگاه متعلق به بهزاد نبوی است که اعتقاد دارد از اشتباه سال ۸۴ اجتناب شود و حتی اگر لازم شد همه طیفهای اعتدالی و اصلاحطلب از یک کاندیدای معتدل اصولگرا حمایت کنند تا قوه مجریه دست تندروها نیفتد. نگاه دوم مربوط به سعید حجاریان است که معتقد است اصلاحطلبان دیگر مانند ۹۲ و ۹۶ بیگدار به آب نزنند و سرمایه اجتماعی خویش را به پای فردی بیرون از جریان اصلاحات نریزند. دسته سوم، ملی و مذهبیها تلاش خویش را به جامعه مدنی معطوف داشته و از طریق تحکیم بنیادهای جامعه مدنی به جای «انتخاباتمحوری به جامعه مدنی محوری» نظر دارند. چهارم، نگرش احزاب «اتحاد و کارگزاران» در درون جبهه اصلاحات چنین است که در سال ۱۴۰۰ مصمم هستند کاندیدای اصلاحطلب معرفی کنند. دسته پنجم احزاب و چهرههایی هستند که اعتقاد دارند در موقعیت کنونی نباید دولت را تنها گذاشت و جدایی اصلاحطلبان از دولت را برنمیتابند. نگارنده بهعنوان یک کنشگر سیاسی اعتقاد دارد که سرمایه اجتماعی اصلاحطلبان نباید مصروف غیراصلاحطلبان شود. بعد از انتخابات ۹۶ دیدیم که رئیسجمهور و مسئول دفترش حتی اصلاحطلبان را شریک انتخاباتی خویش نمیدانند و معتقدند که روحانی در دو انتخابات قبلی وامدار هیچکس نیست! درحالحاضر به وضوح میبینیم لایههای مختلف جامعه، اصلاحطلبان را مسبب معضلات اقتصادی امروز میدانند و بر این عقیدهاند که رابط سبد آرای رئیسجمهور فعلی با مردم «خاتمی و یارانش» بودهاند. برای اطرافیان رئیسجمهور هم مهم نیست که چه بر سر سرمایه اجتماعی اصلاحات آمده است. اولا آنها اعتقادی به مانیفست اصلاحطلبی ندارند؛ هرچند در ایام انتخابات به بهترین وجه از این سرمایه اجتماعی بهرهبرداری شد. ثانیا آقای روحانی تمایلی به اینکه به سرنوشت خاتمی و رؤسای جمهور سابق گرفتار آید، ندارد. تجربه ائتلاف با روحانی به اصلاحطلبان گوشزد میکند در ۱۴۰۰ سرمایه اجتماعی این جریان به عنصر غیراصلاحطلب واگذار نشود. هرچند بازسازی اعتماد مردم به اصلاحطلبان مشکل به نظر میرسد؛ اما تنها چاره کار این است که اصلاحطلبان به تجدیدنظر جدی در رویه خویش اقدام کرده و با شهامت به نقد اصولی عملکرد خود و دولت بپردازند و بابت کاستیها از مردم عذرخواهی کنند تا شاید دوباره اعتماد مردم را به این نحله فکری و سیاسی شاهد باشیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.