پس از ژان كلود كرير، پيتر بروك، ارن پوزنر، پري صابري و... اينبار در تالار وزارت كشور به صحنه ميآيد
اپراي هفت شهر عشق عطار نيشابوري
رضا آشفته : منطقالطير عطار نيشابوري از آن متنهاي ادبي و عارفانه است كه بارها هنرمندان را به تكاپو انداخته كه بر اساس آن نمايشي را اجرا كنند و پس از اجراي جهاني ژان كلود كرير و پيتر بروك و اجراي ملي پري صابري اينبار «هفت شهر عشق» با گروه 50 نفري حرکات فرم به سرپرستي نادر رجبپور ديماه در تالار وزارت کشور روي صحنه خواهد رفت. پس از معرفي محمدرضا فروتن، هانيه توسلي و ابوالفضل پورعرب بهعنوان بازيگران بخش نمايشي اپرا- نمايش «هفت شهر عشق»، پانتهآ بهرام، انديشه فولادوند، نسيم ادبي و محمد ساربان نيز به اين اپرا پيوستند. روزبه نعمتاللهي، سالار عقيلي و روزبه بماني پيشتر بهعنوان خوانندههاي اين اپرا - نمايش معرفي شده بودند. اسفنديار قرهباغي، ودود مؤذن، عباس عابدينزاده، هادي قضات و شاهين آرين نيز سوليستهاي «هفت شهر عشق» هستند. این اپرا - نمايش بر اساس «منطقالطير» عطار طراحي و نگارش شده و در آن از اشعار مولانا و حافظ نيز وام گرفته شده است و با ترکيبي از انواع هنرها و بهرهگيري از آموزههاي ادبي و هنري که سرشار از اشارات عرفاني است به صحنه ميرود و برانگيخته (قهرمان داستان) براي رسيدن به سرمنزل مقصود پاي در اين طريقت دشوار مينهد... با همکاري بنياد رودکي، ارکستر سمفونيک تهران به رهبري استاد شهرداد روحاني بهصورت زنده موسيقي اين اپرا را مينوازند. محمد عبديزاده نويسندگي و کارگرداني اين اثر را كه به تهيهکنندگي مرضيه مهديزاده و علي آقايينسب اجرا ميشود، برعهده دارد. منصور دانشور، خالق و آهنگساز اين مجموعه، پس از سالها تحقيق و تلاش اين اثر را طراحي و اقدام به خلق آن با الهام از اشعار مولانا، حافظ، شهريار و همچنين شاعر معاصر، صالح سجادي، کرده است. دستاندرکاران اين اثر فاخر با استفاده از تصاوير بصري همراه با موسيقي تلاش ميکنند در فضايي متفاوت به اجراي هفت وادي عشق عطار در تلاطمي از نور و صدا، صحنه و لباس، جلوههاي ويژه بصري و ميداني و طراحي حرکات موزون بپردازند و هنرمندان سرشناس کشور در تخصصهايي متفاوت اين اجرا را همراهي ميکنند. هفت وادي طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحيد، حيرت و فنا مراحلي است که سالک طريقت آنها را طي ميکند تا به اين معني برسد که هر که خود را شناخت، خدا را شناخت... اجراي بروك و كرير «منطقالطير»، اين اثر بزرگ عطار نيشابوري، به زبانهاي اروپايي هم ترجمه شده است و همچنين ژان کلود کرير، نمايشنامهنويس مشهور فرانسوي، با همکاري پيتر بروک، يکي از مشهورترين کارگردانان تئاتر بريتانيا، نمايشنامهاي بر اساس منطقالطير نوشتهاند که در چندين شهر جهان روي صحنه رفته است. پيتر بروک، نخستين اجراي صحنهاي مجمع مرغان را در سال ۱۹۷٣ و با شرکت بازيگراني از سراسر جهان در آکادمي موسيقي بروکلين نيويورک به صحنه برد. جمعي از پرندگان در يک گردهمايي براي انتخاب پادشاهشان به توافق ميرسند، سيمرغ را نامزد ميکنند و براي يافتن سيمرغ به راه ميافتند. در راه بسياري از مرغان به دلايلي جان ميبازند. تنها سی مرغ به سيمرغ ميرسند و آنجا درمييابند که طالب و مطلوب يکي است. مجمع مرغان در واشنگتن تئاتر فولجر برگزارکننده نمايش مجمع مرغان اقتباسي از منطقالطير فريدالدين عطار، شاعر و عارف بزرگ ايران، در واشنگتن بود كه در آبان 91 اجرايش كردند. شماري از اعضاي کنگره آمريکا و نمايندگان رسانهها تماشاگران نخستين اجراي نمايش مجمع مرغان بودند؛ تئاتري که رسانهها آن را دپيلماسي نمايش ناميدهاند. 40 سال پس از آن اجرا، فولجر تئاتر از زيرمجموعههاي کتابخانه کنگره ايالات متحده آمريکا صحن مجمع مرغان جهان شده تا سفر هزاران مرغ به رهبري هدهد را براي ديدار سيمرغ به تصوير بکشد. هزاران مرغي که در نيمههاي راه ميمانند و تنها سي مرغ از هفت مرحله دشوار گذر کرده و به کوه اسطورهاي قاف کنام سيمرغ دست مييابند. «ارن پوزنر»، کارگردان برجسته تئاتر آمريکا، متن پيتر بروک و ژان كلود كرير از مجمع مرغان را به صحنه برد تا سي مرغ رسيده به کوه قاف آينهاي شوند براي مخاطبان آمريکايي كه با نگريستن به آينه جادويي کوه قاف سيمرغ افسانهاي ايرانزمين را بنگرند. هفت شهر عشق صابري هفت شهر عشق از نمايشهاي موفق پري صابري بود که بر پايه هفت شهر عشق عطارنيشابوري در تابستان ۱۳۷۴ در تالار روباز کاخ سعدآباد (ايوان عطار) اجرا شد. او که چند سال پيش نمايش «هفت شهر عشق» را براساس منطقالطير عطار روي صحنه برد، درباره جاذبههاي نمايشي اين اثر گفت: «براي من قصه منطقالطير و پرندههايي که به سوي کمال ميروند، انگيزهاي نيرومند ايجاد کرد. اين پرندگان ميتوانند تمثيل انسانها باشند که براي رسيدن به رفعت از مسائل دنيوي ميگذرند. اين مسئله براي من جالب بود؛ اما بههرحال قصه آن گفته شده بود و من فقط سعي کردم ديد و روايت خود را از آن قصه به صورت نمايش ارائه دهم». الماس و شهر تارا نمايش الماس و شهر تارا در فروردين 93 در تالار سنگلج اجرا شد كه براساس هفت شهر عشق عطار و با بهرهگيري از هفت شيوه نمايش ايراني بود. در اين نمايش، فضاي عارفانه حاکم بر هفت شهر عشق در مقابل فضاي حاکم بر نمايشهاي ايراني قرار ميگرفت كه اين مسئله کار را بسيار مشکل ميکرد؛ اما در بررسيها و تمرينهايي که آنها انجام دادند و صحنه به صحنه جلو رفتند، متوجه رابطههايي ميان تم فصلهاي کتاب عطار و نمايشهاي ايراني شدند. به طور مثال موسيقي تراژيکشان براساس موسيقي فولکلوريک مراسم زار به عزاداري نزديک بود. همچنين براساس موسيقي آذربايجان، مير نوروزي را انتخاب کردند يا در صحنه هفتم، معرکهگيري را بر مبناي موسيقي مطربي کار کردند. نمايش «الماس و شهر تارا» داستان الماس است که در خواب، عاشق پريرويي به نام تارا شده و با راهنمايي همزادش به هفت وادي سفر ميکند. الماس، هفت ماجراي متفاوت را تجربه ميکند که براساس سير و سلوک عرفاني در هفت شهر عشق تنظيم شدهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.