«کاناپه» به نمايش عمومي درنیامد
فراموششدن نقش مهم مسئولان به چه قيمت
فرانک آرتا
بالاخره پرونده اکران فيلم «کاناپه» مختومه و بر اساس خبر رسمي سازمان سينمايي غيرقابلنمايش تشخيص داده شد! هرچند اين تصميمگيري عجيب و دور از ذهن نبود و از زمان آمادهشدن فيلم بهراحتي قابلپيشبيني بود که فرجام آن چيزي جز «توقيف» نخواهد بود، اما بااينحال اين واقعه ما را به موضوع مهمتري هدايت ميکند که همانا غيرپاسخگوبودن برخي از مسئولان فرهنگي - هنري در برابر اموري است که همواره به آنها مربوط ميشود! واقعيت اين است که مسئولان وقت در زمان ساخت و فيلمبرداري «کاناپه» از اصل موضوع که همانا استفاده از کلاهگيس بازيگران زن در داخل خانه و مقابل محارم خود - و نه در خيابان و انظار عمومي - مطلع بودند، اما ظاهرا تبعات آن را به شخص کارگردان واگذار کردند. شايد چنين تصميمي در زمان ساخت فيلم کمي بهاصطلاح متهورانه تلقي ميشد، اما آيا اين به اين معني است که مديران بعدي - فعلي - براي ترس از ترک صندلي مديريت به دنبال راهحل براي رفع مشکل فيلم نباشند و در نهايت سرنوشت يک فيلم را به دست روزگار بسپارند؟ فيلم «کاناپه» به گواه افرادي که آن را ديدهاند، فيلمي بسيار خوب با ساختار درست سينمايي است که جامعه امروز را به تصوير ميکشد و به دور از هرگونه اغراق و گزافهگويي از فقر و بيپولي که از دل شرافت و آبرومندي بيرون آمده دفاع ميکند. «کاناپه» فيلمي در مدح انسانيت با همه مشکلات موجود در جامعه است و در نهايت سادگي، شرافت يک انسان دردمند را به نمايش ميگذارد. فيلمساز هم به دليل وفاداري به اصل واقعيت - که اصولا در جامعه ما زنان در داخل خانه و مقابل محارم خود حجاب ندارند- دست به ابتکار زده و از کلاهگيس استفاده کرده است، هرچند که چنين کاري مسبوق به سابقه بوده؛ چنانچه در آثاري مثل «بازمانده» و سريالهاي «اميرکبير» و «يوسف پيامبر» کلاهگيس کاربرد مؤثري در تصوير واقعيت داستاني داشته است، اما حالا مديران فعلي سازمان سينمايي به راحتي پرونده چنين فيلمي را مختومه اعلام ميکنند. چرا؟! شايد يکي از دلایل آن خنثيبودن آنهاست، چون دستکم در جو فرهنگي - هنري امروز کسي به دليل خنثيبودن مورد مؤاخذه قرار نميگيرد، مانند قطاري متوقف که تا وقتي حرکت نکند، مصون است، اما به محض اينکه حرکت خود را آغاز ميکند، مورد هجوم انواع و اقسام سنگهاي ريزودرشت قرار میگیرد! شايد هم دلشان نميخواهد دنبال دردسر بروند و شايد هم دلايل موجهي دارند که از آن بيخبريم، اما دليل آن هرچه که باشد، چيزي از مسئوليت آنها کم نميکند! سؤال اين است که آيا واقعا آنقدر سخت است که سراغ مراجع تقليد دلسوز و افراد آشنا به فقه و اصول و احکام اسلامي بروند و از آنها درخواست کنند بر اساس نظرات فقهي موضوع را بررسي کنند. يعني جز اين بود که مشکل فيلمي مثل «آدمبرفي» که در آن بازيگر مرد (اکبر عبدي)، نقش زن را بازي ميکرد در زمان صدارت حجتالاسلام محمدعلي زم، بر حوزه هنري از طريق کمک فکري برخي از مراجع حل شد و کار حالا به جايي رسيده که ماشاءالله بسياري از بازيگران زن، دارند نقش مرد و برعکس را بازي ميکنند! حتما اين روزها تصوير گريم مردانه نيوشا ضيغمي را که فراموش نکردهايد!پس بهتر است به اين نکته مهم توجه کرد که فيلم «کاناپه»، فيلمي به غايت فرهنگي است که در وانفساي سيطره فيلمهاي مبتذل و کمدي بد، بايد دغدغه مسئولان فرهنگي - هنري باشد، نهاينکه آن را از خط توليد خارج کنند و راحتي خود را بر هر چيز ديگري ترجيح دهند!
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.