دانشآموزان بیماری که برخلاف قانون در مدارس ثبتنام نمیشوند
پروانهایها پشت درهای بسته مدرسه
سمیرا حسینی: 26 روز از بازشدن مدارس میگذرد، اما هنوز تعدادی از دانشآموزان به دلیل بیماریای که دارند، نتوانستهاند در مدارس ثبتنام کنند. یکی از این بیماریها که برخی مدارس از ثبتنام دانشآموزان مبتلا به آن سر باز میزنند، «ایبی» یا همان بیماری پروانهای است. موضوعی که سال گذشته هم با انتقاد مسئول خانه بیماران پروانهای (ایبی) روبهرو شد که در پی آن، مدیرکل دفتر سلامت و تندرستی وزارت آموزشوپرورش اعلام کرد «همه مدیران موظف به ثبتنام این دانشآموزان هستند و بازرسی اداره کل آموزشوپرورش، مسئول پاسخگویی در برابر تخلفات مدیران مدارس دراینباره است». بااینحال، امسال نیز تعدادی از این دانشآموزان به دلیل اینکه مدارس آنها را ثبتنام نکردهاند، از تحصیل بازماندند. فرشته هفتساله یکی از بیماران «ایبی» بود که امسال باید پشت میز کلاس اول مینشست، اما به دلیل بیماری «ایبی» هیچیک از مدارس مبارکآباد شهرستان قیر و کارزین استان فارس حاضر به ثبتنام او نشدند. مادر او در گفتوگو با «شرق» میگوید: «قبل از شروع مدارس برای سنجش بینایی به مدرسه رفتیم؛ مدیر مدرسه به ما گفت فرشته را در این مدرسه ثبتنام نمیکنیم. بعد از اینکه چند بار تماس گرفتیم، به من گفتند فرشته را برای سنجش بینایی ببرم و اگر سنجش بیناییاش مشکلی نداشته باشد، او را در مدرسه ثبتنام میکنند. من هم بلافاصله فرشته را برای سنجش بینایی بردم که مشکل خاصی نداشت و اسمش را در سیستم ثبت کردند، اما وقتی برای ثبتنام نهایی به مدرسه مراجعه کردیم، مدیر مدرسه به من گفت ظرفیت کلاس اول مدرسه پر شده است و نمیتوانیم او را ثبتنام کنیم. وقتی مدیر مدرسه به ما این حرفها را زد، به آموزشوپرورش شهرستان مراجعه کردیم. آنجا از ما خواستند فرشته را در مدرسه غیرانتفاعی ثبتنام کنیم؛ برای همین دست فرشته را گرفتم و برای ثبتنام، او را به یکی از مدارس غیرانتفاعی شهرستانمان بردم. وقتی به آنجا رفتیم، به ما گفتند اینجا مدرسه خصوصی است و والدین بقیه دانشآموزان اعتراض میکنند. وقتی فرشته را در آن مدرسه هم ثبتنام نکردند، یک بار دیگر به آموزشوپرورش رفتم؛ یکی از مسئولان آنجا از من خواست به مدرسه غیرانتفاعیای که معرفی کرده است، بروم. در نهایت توانستم فرشته را آنجا ثبتنام کنم، اما بعد از دو روز با من تماس گرفتند که دیگر فرشته را به مدرسه نیاور. علتش را که پرسیدم، به من گفتند فرشته آن روز سرکلاس گرمش شده بود و مقنعهاش را درآورده بود، مثل بقیه دانشآموزان کلاس و تاولهای دور گردنش مشخص شده بود. دانشآموزان نیز این مسئله را به والدینشان اطلاع دادهاند، آنها هم نسبت به این مسئله اعتراض کرده و گفتهاند اگر فرشته در این مدرسه باشد، فرزندانمان را از این مدرسه میبریم». این را که میگوید، پشت تلفن کمی مکث میکند. صدایش از ته گلویش بیرون میآید و ادامه میدهد: «دوباره به آموزشوپرورش رفتیم؛ آنجا به ما گفتند از یک دکتر پوست برایشان نامه ببریم که بیماری فرشته واگیردار نیست. دست فرشته را گرفتم، به جهرم رفتم و تا شب آنجا بودیم تا در نهایت دکتر به ما نامه داد و بار دیگر به آموزشوپرورش رفتیم. آنجا به ما گفتند یک کمیسیون تشکیل میدهند و جواب را به ما اعلام میکنند. در نهایت به ما یک نامه دادند و ما به یکی از مدارس دولتی برای ثبتنام رفتیم. وقتی معلم فرشته را دید، حتی جواب سلام ما را هم نداد؛ سرش را انداخت پایین و رفت. ساعت 10 صبح سر کلاس نشستیم تا 11 که معلم بیاید و با او صحبت کنیم، اما معلم سر کلاس نیامد. به ما گفتند معلم سرش درد میکند و سر کلاس نمیآید. برای همین به دفتر مدرسه رفتیم؛ آنجا هم اصلا به ما توجه نکردند. گفتم یعنی اینقدر فرشته من وحشتناک است؟». این را که میگوید، صدای هقهقاش از پشت تلفن تمام گوشم را پر میکند و بعد از چند ثانیه ادامه میدهد: «فرشته من که وبا ندارد؛ بیماریش که واگیردار نیست. یک کلمه به ما میگفتید فرشته را قبول نمیکنید، دیگر چرا با ما اینطور رفتار میکنید؟ حتی به آنها گفتم میز و صندلی برای فرشته میخرم تا کنار هیچیک از دانشآموزان دیگر ننشیند، اما قبول نکردند. ما هم پرونده را گرفتیم و آمدیم. فرشته خیلی از آن روز غصه خورد. به من میگفت «مامان دستهای من که سالم است و دیگر تاول نمیزند، صورتم هم سالم است، چرا معلم من را قبول نکرد؟ چطور، دخترعمهام میتواند به آن مدرسه برود، اما من نمیتونم بروم؟ من هم میتوانم بروم مدرسه». وقتی اینطور میگوید، من باید چه جوابی به این بچه بدهم؟». آه عمیقی میکشد و میگوید: «برایش معلم خصوصی گرفتهایم و به خانه معلم میرود و آنجا درس میخواند. برای پنج ماه یک میلیون تومان از ما گرفت. ما از روز اول فرشته را به جامعه آوردیم و نگذاشتیم از جامعه فراری شود». یکی از مسئولان خانه «ایبی»، نیز دراینباره به «شرق» میگوید: «بیماری «ایبی» یا پروانهای یک بیماری ژنتیکی پوستی مادرزادی است که از بدو تولید بیماران با آن درگیر میشوند. افرادی که به این بیماری مبتلا هستند، به دلایل مختلف روی بدنشان زخمهای متعددی ایجاد میشود و این زخمها به مرور روی شکل ظاهری انگشتهای دست و پا، اعضای صورت و موهای سر بیمار تأثیر میگذارد. متأسفانه به دلیل شکل ظاهری بیماران و فقر اطلاعات در این زمینه بسیاری از افراد فکر میکنند این بیماری واگیردار است درصورتیکه این بیماری ژنتیکی به هیچ عنوان واگیردار نیست و یک بیماری ژنتیکی است. این یکی از دلایلی است که باعث میشود از این بیماران دوری شود. مسئله دیگری که وجود دارد متأسفانه به دلیل اینکه شکل ظاهری این بیماران ممکن است برای عدهای ناخوشایند باشد برخورد بدی با آنها صورت میگیرد؛ یعنی افراد با علم به اینکه بیماری واگیردار نیست از آنها دوری میکنند». به گفته او تعداد زیادی از این بیماران به دلیل اینکه در مدارس ثبتنام نشدهاند، از تحصیل بازماندهاند. نیازی دراینباره میگوید: «متأسفانه این مسئله در مدارس ما به یک معضل تبدیل شده و مدارس از ثبتنام بیماران ایبی به بهانههای مختلف سر باز میزنند. سالهای گذشته که فکر میکردند این بیماری واگیردار است و به این بهانه ثبتنام نمیکردند؛ حالا هم که با تلاش خانه ایبی بحث واگیردارنبودن این بیماری تا حدی در جامعه جا افتاده، بهانههای دیگری میگيرند و ميگويند خانوادههاي دیگر دانشآموزان دوست ندارند این دانشآموزان در این مدرسه درس بخوانند یا ما نمیتوانیم به دلیل بیماری از فرزند شما مراقبت کنیم. مهر ماه امسال چندین مورد در شهرهای مختلف بودهاند؛ استان تهران، فارس، همدان، لرستان و خوزستان بچهها را در مدرسه ثبتنام نکردهاند؛ به همین خاطر والدینشان مجبور شدهاند یا برای فرزندشان معلم خصوصی استخدام کنند یا به دلیل هزینههای بالا معلم خصوصی فرزندانشان از تحصیل باز بمانند. مدرسهنرفتن این بچهها باعث میشود کمکم آنها از جامعه فاصله بگیرند و در سنین بزرگسالی دچار مشکلات روحی زیادی شوند. خانه ایبی بارها با آموزشوپرورش و مدارس مکاتبه کرده است اما متأسفانه تاکنون نتیجهای نگرفتهایم». او درباره تعداد بیماران ایبی اظهار میکند: «بیماری ایبی یک بیماری نادر است که در 95 درصد موارد به دلیل ازدواج فامیلی ایجاد میشود. طبق پیشبینیها احتمال داده میشود در ایران بین هزار تا هزارو 200 بیمار ایبی وجود داشته باشد. برای 600 نفر از این بیماران در خانه ایبی پرونده تشکیل داده شده و بین 200 تا 300 نفر نیز در صف انتظار هستند تا برای آنها پرونده تشکیل شود تا بتوانیم به آنها خدمات ارائه دهیم. ما سعی میکنیم در سفرهای استانی و فراخوانهایی که اعلام میکنیم، بقیه این بیماران را شناسایی کنیم تا بتوانیم به آنها خدمات ارائه دهیم». معصومه 30ساله یکی دیگر از بیماران ایبی است که به دلیل اینکه او را در مدرسه ثبتنام نکردند، مجبور شد در نهضت سوادآموزی کنار خانمهای 30 و 40 ساله درس بخواند. او در گفتوگوی تلفنی با «شرق» میگوید: «هفتسالم بود که برای ثبتنام با مادرم به مدرسه رفتیم اما من را ثبتنام نکردند وقتی مادرم علت آن را از مدیر مدرسه جویا شد، به او گفتند به دلیل بیماری معصومه نمیتوانیم او را ثبتنام کنیم. با مادرم به چند مدرسه دیگر هم رفتیم اما بازهم من را ثبتنام نکردند؛ کمکم به این سمت پیش میرفت که من در خانه بمانم و درس نخوانم تا اینکه یکی از همسایهها به مادرم گفت من را به نهضت سوادآموزی که در مسجد محل است، ببرند. مادرم با معلم آنجا صحبت کرد و من را قبول کردند. تا کلاس پنجم آنجا درس خواندم سن همه همکلاسیهایم بالا بود؛ خانمهای 30، 40 و 45 سال. بعد از اینکه کلاس پنجم را خواندم برای امتحان به آموزشوپروش رفتم و در همه امتحانهایم قبول شدم. فکر میکردم با گذشت این پنج سال شرایط تغییر کرده باشد؛ برای همین بار دیگر برای ثبتنام در دوره راهنمایی به مدرسه رفتم اما بازهم من را ثبتنام نکردند و من مجبور شدم دوره راهنمایی و دبیرستانم را در مدارس شبانهروزی درس بخوانم. خیلی دوست داشتم به دانشگاه بروم اما از فضای آنجا و اینکه چطور قرار است با من برخورد شود ترسیدم برای همین در كنكور شرکت نکردم».برای پاسخ به این سؤال که چرا این دانشآموزان در مدارس ثبتنام نمیشوند، به سراغ حسن ضیاالدینی، مدیرکل دفتر سلامت وزارت آموزشوپرورش رفتیم؛ او در پاسخ به این سؤال به «شرق» گفت: «وزارت آموزشوپرورش امسال یک تفاهمنامه با بیماران نادر دراینباره امضا کرد. ما تاکنون مشکلی در این خصوص نداشتهایم و اگر مدرسهای این بچهها را ثبتنام نمیکند باید والدین به آموزشوپرورش استان خودشان مراجعه کنند و هیچ مشکلی جهت ثبتنام این دانشآموزان نداریم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.