انتخابات پارلمانی اقلیم کردستان عراق برگزار شد
جولان سنتیها در بحران آلترناتیو
انتخابات پارلمانی اقلیم کردستان عراق روز گذشته برگزار شد و با وجود نارضایتیهای روزافزون، شانس پیروزی و گسترش قدرت از آنِ دو حزب اصلی این قلمرو است؛ حزب دموکرات کردستان و حزب اتحادیه میهنی. این انتخابات یک سال بعد از آن برگزار میشود که کمپین استقلال این اقلیم ششمیلیوننفری از عراق به رهبری مسعود بارزانی به شکست انجامید؛ هرچند بیش از 90 درصد جمعیت این اقلیم در همهپرسی سال گذشته به استقلال کردستان از عراق رأی آری دادند. اگرچه انتظار میرفت که به بنبست خوردن تلاشهای مسعود بارزانی، رهبر حزب دموکرات کردستان و رئیس این اقلیم، از محبوبیت حزب او بکاهد، اما اختلاف در حزب اتحادیه میهنی، پایگاه حمایتی دموکراتها را حتی از پیش هم بیشتر کرده است. این دو حزب بهطور سنتی دهههاست که قدرت را در این اقلیم در دست دارند و به دلیل ضعف اپوزیسیون، هیچ حزبی تاکنون نتوانسته بهطور جدی آنها را با چالش روبهرو کند. حلیمه احمد، زنی 65ساله ساکن اربیل که با عصا به سمت محل رأیگیری میرود، به میدلایستای میگوید: «نمیدانم به چه کسی رأی دهم اما خانوادهام همیشه به حزب دموکرات رأی میدهند. پسرم یک کاندیدا برایم انتخاب میکند». بیش از سهمیلیون نفر در سه استان اقلیم واجد شرایط رأی دادن هستند و 673 نامزد از 29 جنبش و حزب سیاسی برای 111 کرسی پارلمان اقلیم رقابت میکنند. البته 11 کرسی برای اقلیتهای قومی و مذهبی کنار گذاشته شده است؛ پنج کرسی برای نامزدهای ترکمن، پنج کرسی برای مسیحیها و یک کرسی برای ارمنیها. بااینهمه در این اقلیم نفتخیز عراق، به دلیل ناکامی در پیشبردن طرح استقلال، کسادی سیاست، نپرداختن دستمزدهای کارمندان دولت و فساد فراگیر، اعتماد مردم به سیاستمداران کاهش یافته و براساس پیشبینیها مشارکت در انتخابات نسبت به دورههای پیش کمتر خواهد بود. احزاب اصلی اقلیم گفتهاند انتظار ندارند بیش از 40 درصد از واجدان شرایط به پای صندوقهای رأی بیایند. نتیجه انتخابات هم حدود 72 ساعت بعد از پایان رأیگیری اعلام خواهد شد. ۴۶ سازمان محلی و ۲۲ سازمان بینالمللی بر نحوه انجام انتخابات نظارت میکنند. فصل جدید کردهای عراق یکی از شرکای اصلی ایالاتمتحده در جنگ علیه داعش بودند و به همین دلیل انتظار داشتند تلاشهای آنها برای جدایی از عراق با حمایت بینالمللی همراه باشد. همهپرسی استقلال اقلیم کردستان از عراق در سپتامبر سال 2017 برگزار شد و با وجود فشارهای دولت مرکزی و تهدیدهای کشورهای همسایه ازجمله ترکیه و ایران، 93 درصد واجدان شرایط به همهپرسی رأی مثبت دادند. بااینحال دولت مرکزی عراق این همهپرسی را غیرقانونی خواند و نیروهای نظامی را برای بیرونراندن کردها از مناطق نفتخیز حیاتی برای اقتصاد اقلیم به برخی نقاط منطقه فرستاد. حالا مردم اقلیم بر این باورند که انتخابات باید فصل جدیدی میان دولت مرکزی و حکومت اقلیم کردستان رقم بزند. کردستان بعد از سقوط صدام حسین در سال 2003 به شکوفایی اقتصادی رسید اما ظهور داعش در سال 2014 و کاهش همزمان قیمت نفت به اقتصاد این منطقه آسیب زد. فساد هم در این منطقه مانند دیگر نقاط عراق فراگیر است. به گفته کارشناسان، کردستان عراق از سال 2014 بیش از چهار میلیارد دلار برای سرپا نگهداشتن اقتصاد خود وام گرفته است و تا پیش از همهپرسی بحثبرانگیز سال گذشته بدهی این منطقه به حدود 12میلیارد دلار رسیده بود. اختلاف بر سر گزینه ریاستجمهوری انتخابات پارلمانی اقلیم کردستان روز گذشته در حالی برگزار شد که اختلاف دو حزب اصلی این اقلیم بر سر گزینه رئیسجمهوری عراق همچنان باقی است و همین امر انتخاب رئیسجمهوری عراق را به بنبست کشانده است. طبق سیستم تقسیم قدرت در عراق، پست رئیسجمهوری عراق به احزاب کردی تعلق دارد و بهطور سنتی این پست به گزینه انتخابی حزب اتحادیه میهنی کردستان میرسید. بااینحال اختلاف دو حزب دموکرات و اتحادیه میهنی کردستان پس از شکست سال گذشته کمپین استقلال این اقلیم موجب شده حزب دموکرات به رهبری مسعود بارزانی خواستار بهقدرترسیدن گزینه خود باشد. اختلاف در اقلیم کردستان بر سر نامزد ریاستجمهوری اولین اختلاف از این دست از سال 2005 به این سو است. دو حزب کردی معمولا در خود اقلیم اختلافات خود را حلوفصل میکردند و به شکل جناحی واحد برای گفتوگو با نیروهای سیاسی سنی و شیعه عراق به بغداد میرفتند. بهطور رسمی حزب اتحادیه میهنی برهم صالح را برای گزینه ریاستجمهوری در نظر دارد اما گزینه حزب دموکرات برای این پست فؤاد حسین، رئیس دفتر ریاستجمهوری در اقلیم کردستان عراق است که یکی از نزدیکترین چهرهها به مسعود بارزانی بهشمار میرود. برخی انتخابات پارلمانی را فرصتی برای حل این اختلافات میدانند. یک فعال مدنی درباره این انتخابات گفت: انتخابات پارلمانی، کردها را منسجم خواهد کرد و روند سیاسی اقلیم را که به دلیل رقابت بر سر پست ریاستجمهوری شاهد اختلاف است، نجات خواهد داد. دیدار العبادی و فؤاد حسین درهمینحال حیدرالعبادی، نخستوزیر عراق با نامزد حزب دموکرات کردستان برای پست ریاستجمهوری درباره تشکیل دولت صحبت کرد. براساس گزارشها حیدرالعبادی با فؤاد حسین، نامزد حزب دموکرات کردستان عراق برای پست ریاستجمهوری این کشور در دفترش دیدار و درباره اوضاع سیاسی و مسئله رأیگیری برای انتخاب رئیسجمهور در روزهای آتی صحبت کرد. دوطرف درباره تشکیل دولت آتی و اهمیت برآوردن نیازهای کشور درباره بازسازی و ایجاد فرصتهای شغلی و مبارزه با تروریسم و ثبات امنیتی صحبت کردند. این در حالی است که پارلمان عراق دوم اکتبر را موعد نهایی انتخاب یکی از نامزدهای پست ریاستجمهوری اعلام کرده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.