تعاوني اعتباری ديگری در مسير بحران قرار گرفت
پرستاران، قرباني يك تخلف مالي
شرق: بار ديگر ماجراي مديريت نادرست در يكي از تعاونيها، دلهره را به جان سپردهگذاران انداخت؛ هرچند اينبار تخلف با دامنه بسيار محدودتري صورت گرفته، اما گويا ناآشنايي مديران تعاوني اعتبار اعضا و شاغلان نظام پرستاري ايران با شيوه مديريت در اين مجموعه، موجب گريز سپرده از اين نهاد مالي و در نهايت پاسخگونبودن در قبال مطالبات اعضا شده است. ماجرا از اين قرار است كه اين تعاوني قرار بود با دريافت نقدينگي مشخص از پرستاران و اعضاي مرتبط با اين رده شغلي و گشايش سپرده در آن، در بازه زماني مشخصی به آنها تسهيلات با سود يك درصد پرداخت كند؛ اتفاقي كه هرچند در روزهاي اول رخ ميداد، اما در اين اواخر بر اساس ادعاي مديران اين تعاوني، به دلیل تلاطمات بازار ارز و سكه، اين نقدينگي از تعاوني خارج شده است. در اين بين، شايعههایی نيز مبني بر اختلاس در اين مجموعه در خروج سپردهها از تعاوني بيتأثير نبوده است. در پي همين تناقضها، برخي از اعضاي اين تعاوني روز گذشته در اعتراض به اتفاق رخداده، روبهروي تنها شعبه اين تعاوني تجمع كردند تا اعتراض خود را به گوش مسئولان براي رسيدگي هرچه سريعتر برسانند. ميگويند يك سال بعد اصل پول را برميگردانيم يكي از اين پرستاران در گفتوگو با «شرق» در شرح ماجرا ميگويد: سازمان نظام پرستاري، حدود هشت سالي است كه تعاوني را با عنوان تعاوني اعتبار اعضا و شاغلان نظام پرستاري راهاندازي كرده و اعضا به واسطه اعتبار اين سازمان، در آن سپردهگذاري كردهاند. او ميگويد: از حقوق ناچيز پرستاري، مبلغي پول را در تعاوني گذاشتم تا شش ماه بعد وام يكدرصدی دريافت كنم و حالا روا نيست اينطور با ما برخورد كنند. اين پرستار ادامه ميدهد: حدود دو ماه است دچار مشكل شدهايم و تعاوني حاضر به پرداخت تسهيلات كه نيست هيچ، ميگويد اصل پول را هم ميتوانيم با تأخير حدود يكساله پرداخت كنيم. حتي اعلام كردهاند شرط اعطاي وام، خريد سهام است. يكي ديگر از تجمعكنندگان در ادامه صحبتهاي همكارش ميگويد: از اسفند سال گذشته تا امروز، وامي ندادهاند؛ اين در حالي است كه روي فرم سپردهگذاري نوشته شده سپرده عندالمطالبه است و هر زمان بخواهيد، ميتوانيد آن را پس بگيريد. به گفته او: اعضاي سازمان نظام پرستاري در هيئتمديره حضور دارند و اعضا به اعتبار آنها سپردهگذاري كردهاند؛ وگرنه خود من بشخصه وقتي مؤسسات ماليای مانند كاسپين را ديدهام، حاضر نبودم در يك تعاوني اعتباري حساب باز كنم. خانم پرستار دوباره ميان حرفهاي همكارش ميدود و ميگويد: وقتي براي دريافت وام مراجعه كردم، ديدم چند وقتي ميشود كه عده زيادي از پرستاران در اين وضعيت گرفتار شدهاند و نتوانستهاند وام خود را دريافت كنند و در اعتراض مقابل شعبه تجمع كردهاند و نيروي انتظامي هم ورود كرده است. در اين وضعيت، مديرعامل مقابل جمعيت ايستاد و اعلام كرد تعاوني به مشكل برخورده و نميتواند وام را بپردازد و بانك مركزي نیز اعلام كرده تا سه ماه وام ندهيد. وقتي همه شاكي شدند، گفتند حتي نميتوانيم اصل پول را هم بدهيم. ترس از شكايت شكايت پرستاران از حرفي است كه در ادامه اين سخنان از زبان مديرعامل اين تعاوني شنيده شد: اگر شكايت كنيد، ماجرا مثل كاسپين و ثامنالحجج ميشود و بعد از چند سال به اصل پول خود ميرسيد، اما اگر صبر كنيد، بعد از چند ماه (تقريبا يك سال) اصل پول را به شما برميگردانيم. بااينحال تعدادي از پرستاران دست به شكايت زدهاند، اما رسيدگي به آنها زمانبر است. يكي از پرستاران ميگويد: مديران تعاوني ميگويند وقتي طلا و ارز گران شد، مردم براي گرفتن سپردههاي خود اقدام كردند و همين سبب شد در پرداخت وام دچار مشكل شويم، اما اين از نظر ما پذیرفتهشده نيست. گفتيم حداقل فهرست را منتشر كنيد، ببينيم چه كساني پول را پس گرفتهاند كه دچار مشكل شده، اما حتي حاضر به اين كار هم نيستند. پرستاران به تعاوني اعتماد كنند «شرق» در گفتوگو با يكي از اعضاي موثق سازمان نظام پرستاري كه ازقضا عضو هيئتمديره اين تعاوني نیز هست، از علت اين رخداد پرسيد. محمد شريفيمقدم، رئيس هيئتمديره اين تعاوني، ميگويد: اين تعاوني حدود هشت سالي میشود كه مشغول فعاليت است و تا تير امسال دچار مشكل جديای نشده بود، اما از اواخر تير و با تغييرات صورتگرفته در هيئتمديره، به مشكل برخورد. او در ادامه ميافزايد: مسائل اين تعاوني را ميتوان مرتبط با مسائل سياسي، اقتصادي، انتخاباتي و مديريتي اين صندوق دانست. شريفيمقدم ميگويد: نميتوانيد ناديده بگيريد كه اگر پنج درصد از سهامداران هر بانک يا مؤسسهاي همزمان درخواست دريافت سپرده خود را داشته باشند، هيچ بانکي قادر به پاسخگويي نيست؛ ولي مشکلات اعضاي اين مؤسسه بيشتر مربوط به اعضاي جديد است که درخواست وام دارند بيشتر کساني که به وضعيت اين تعاوني اعتراض دارند، حدود 30 نفر هستند که در يک سال گذشته سپردهگذاري کرده و خواستار دريافت وام هستند؛ درحاليکه بسياري ديگر از اعضا براي دريافت وام بر آنان مقدماند. معاون سازمان نظامپرستاري ادامه ميدهد: در سال 96 حدود 76 ميليارد تومان وام به پرستاران پرداخت شده و در سالهاي 95 و 94 نيز به ترتيب 35 و 18 ميليارد تومان به سپردهگذاران پرداخت شده بود و هيچ تخلفي نيز در گزارش بازرس و حسابرس قانوني نداشتيم و حتي در اين گزارشها، بازرسهاي مستقل به تراز مثبت ششميلياردي اين تعاوني نيز اشاره كردهاند. او توضيح ميدهد: از 70 ميليارد تومان موجودي اين تعاوني ماهانه در حدود چهار ميليارد تومان برگردانده ميشود و چون منابع ورودي براي پرداخت وجود ندارد، بر اساس تاريخ سپردهگذاري اعضا، سپردههاي اعضا پرداخت ميشود. حتي برخي از اعضاي اين صندوق که وام گرفته بودند، حاضر به تهاتر شدند و در حدود دو ميليارد تومان از اين طريق به اعضا برگردانده شد. شريفيمقدم تأكيد ميكند: تعاوني اعتبار نظامپرستاري در حدود 9 هزار سهامدار فعال دارد. اگر سهامداران صبر داشته باشند و به تعاوني اعتماد کنند، کارهاي اين تعاوني پس از مدتي به حالت عادي برخواهد گشت. او با اشاره به برخي شايعات مبني بر كلاهبرداري در اين تعاوني ميگويد: برخي افراد در فضاي مجازي و در بين ساير همکاران شايعه اختلاس در اين تعاوني را پخش کردهاند که کاملا نادرست بوده و کذب محض است. وي با بيان اينکه به دليل نوسانات قيمت ارز، مسکن و حتي طلا، ورودي به تعاوني اعتباري پرستاران امسال کاهش پيدا کرده که اين امري طبيعي است، مطرح کرد: فعاليت تعاوني اعتبار اعضاي نظامپرستاري استان تهران کاملا قانوني و تحت نظارت بانک مرکزي است و همه اعضاي آن پرستاران استان تهران هستند. اين سخن او در حالي مطرح ميشود كه در سايت اين تعاوني، سخن از كل كشور به ميان آمده و حتي بنا بر گفتههاي يكي از مسئولان در اداره تعاون استان تهران، ظن حضور اعضاي خارج از تهران در اين مجموعه ميرود. تخلف در تعاوني اعتبار پرستاران يعقوب رستمي، مدير کل تعاونيهاي توزيع وزارت کار، نيز در اين زمينه به «شرق» ميگويد: اتحاديه تعاونيهاي اعتبار در زمينه تخلفات اين تعاوني به اين مركز گزارش داده و بر همين اساس، مأموريتي به اداره كل استان تهران داده شده است تا مشكلات اين تعاوني شناسايي شده تا در چارچوبي كه به ما اجازه ميدهد، با آنها برخورد كنيم. رستمي در واكنش به اظهارنظر مديرعامل اين مجموعه كه به ادعاي معترضان از آنها خواسته شكايت نكنند تا موضوع مانند ديگر تعاونيهاي اعتباري نشود، ميگويد: آنها قصد دارند اعضا را بترسانند تا براي بازپسگرفتن سپردههاي خود اقدام نكنند تا افسار اين شرايط از دستشان خارج نشود. به گفته اين مقام مسئول، حدود چند ماه پيش، اتحاديه تعاونيها و برخي از اعضا گزارش دادند كه اين تعاوني بدون اينكه چارچوب قانون را رعايت كند، هم اعضاي خود را مازاد كرده و هم سرمايه خود را بيش از ظرفيت خود اعلام كرده است. رستمي توضيح ميدهد: اين تعاوني عضوهاي اوليه كه زير پنج هزار نفر بودند را به 25 هزار نفر افزايش داده و سرمايه تعاوني را هم به يكباره، افزون بر شش هزار ميليارد تومان اعلام كرده و به ثبت رسانده است و در حاليكه اداره تعاون استان تهران، مجمع را براي ثبت ارسال كرده، اما بعد كه دوباره بررسي مجدد شده است، متوجه شديم عددي كه اعلام شده بيش از عدد منطقي است كه اين مؤسسه ميتوانسته از آنِ خود كند. به همين دليل مجددا، مجمعي برگزار شد كه عدد سرمايه را به عدد منطقي خود يعني حدود زير هزار ميليارد تومان متناسب با تعداد اعضا رساندند. به گفته او، درحاليكه روي سايت اين تعاوني، تعداد اعضا 24هزارو 462 نفر اعلام شده است، اعضاي هيئتمديره اين تعاوني اعضاي استان تهران خود را حدود هشت هزار نفر اعلام كردهاند. به دلیل اين تفاوت، وارد بررسي و رصد تخلفات شديم. او در ادامه ميافزايد: در هر حال، اگر از عضوي سپرده بگيرند تا وام به او اعطا كنند و به اين تعهد خود عمل نكنند، تخلف محسوب ميشود، اما از محدوده اختيارات اداره تعاون استان تهران خارج است و اعضا بايد براي اين بخش مالي، به مراجع قضائي شكايت ببرند. رستمي با ارائه توصيهاي به شاكيان ميگويد: چند نفر را به نمايندگي معرفي كنند كه هم اشراف بر قانون دارند و هم در جريان همه اتفاقات رخداده هستند تا از آنها دفاع كنند. او با بيان اينكه تعاوني نظامپرستاري از اولين تعاونيهاي دسته شغلي است كه دچار مشكل شده است، ميگويد: نظامپرستاري از اولين گروههايي است كه در اين زمينه دچار مشكل شده، اما با توجه به اينكه به نظر ميرسد اين تعاوني برخلاف ادعاي مديريت استان تهران، پرستارهاي كشور را هم شامل ميشود، از نظر تشكيل شبيه تعاوني آزاد است و شايد يكي از دلايلي كه چارچوب آن از دست اعضا خارج شده است، به همين دلیل باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.