|

بررسی طرح آتش‌بس مقابل لغو محاصره غزه روی میز حماس

توافق‌ محرمانه زیر نظر قاهره

رهبران سیاسی حماس در غزه طرح پیشنهادی مصر برای آتش‌بس میان حماس و اسرائیل را به بحث گذاشتند. در این نشست‌ها بسته توافق‌های محرمانه با مصر بررسی می‌شود که شامل آتش‌بس طولانی‌مدت با اسرائیل در ازای رفع برخی محدودیت‌ها در گذرگاه‌های ورودی به نوار غزه است. این نشست در حالی برگزار می‌شود که اسماعیل هنیه، رهبر حماس، برای نخستین‌بار تمام رهبران سیاسی این جنبش را در غزه کنار هم جمع کرده تا درباره یکی از مهم‌ترین توافق‌های‌ آتش‌بس تصمیم‌گیری شود. برخی رسانه‌های فلسطینی و اسرائیلی می‌گویند حماس در قدم نخست به این پیشنهاد که از سوی مصر ارائه شده است و با تأیید نیکلای ملادینوف، فرستاده ویژه سازمان ملل متحد، درباره این آتش‌بس پاسخ مثبت داده و خواستار تضمین‌هایی برای اجرائی‌شدن تعهدات طرف اسرائیلی شده است. تصمیم نهایی پس از نشست دفتر سیاسی حماس اتخاذ خواهد شد. همچنین در جلسه روز یکشنبه کابینه اسرائیل پاسخ این رژیم اعلام می‌شود. مقام‌های حماس و سازمان ملل می‌گویند این آتش‌بس می‌تواند شامل توقف طولانی‌مدت درگیری‌ها در مقابل کاهش قابل‌توجه محاصره زمینی و دریایی اسرائیل شود. این آتش‌بس به پایان بحران‌ برق و آب در نوار غزه منجر خواهد شد و تمامی کالاها اجازه عبور از گذرگاه کرم ابوسالم را که تنها گذرگاه تجاری غزه به شمار می‌آید، خواهند یافت و فعالیت‌ها در گذرگاه رفح بهبود می‌یابد. رسانه‌های غربی هم می‌گویند علاوه بر اسرائیل، ایالات متحده نیز موافقت خود را با طرح آتش‌بس قاهره اعلام کرده‌ است. در جریان مذاکرات برای آتش‌بس، دولت مصر با هدف محکم‌تر‌کردن توافق از تشکیلات خودگردان نیز خواست تا با طرح قاهره برای آشتی ملی موافقت کند اما شروط متعدد این تشکیلات باعث شد تا آنها عملا به حاشیه رانده شوند. با وجود این، مقام‌های فلسطینی می‌گویند یکی از پیش‌شرط‌های آتش‌بس میان اسرائیل و حماس، توافق آشتی ملی میان حماس و تشکیلات خودگردان است تا این تشکیلات اداره نوار غزه و گذرگاه رفح را در کنترل خود داشته باشد و مصر نیز به رام‌الله فشار می‌آورد تا در این توافق حضور داشته باشد. بر اساس جزئیات طرح مصر، محاصره غزه لغو و گذرگاه رفح برای عبورومرور مردم و انتقال کالاها باز می‌شود، پرواز بالون‌ها و بادبادک‌های آتش‌زا از غزه به سرزمین‌های اشغالی متوقف و بعد از بازشدن گذرگاه رفح، اجرای طرح‌های انسانی در غزه آغاز می‌شود. از سوی دیگر، انتصاب نبیل ابوردینه در سِمَت معاون نخست‌وزیر و رامی عبدالله به‌عنوان وزیر کار تشکیلات خودگردان از سوی محمودعباس با تردید‌های حماس روبه‌رو شده است. مقام‌های این جنبش اعتقاد دارند که عباس با این انتصاب‌ها نشان می‌دهد که تشکیلات خودگردان برای تشکیل دولت وحدت ملی در پنج هفته آینده جدیتی ندارد. یکی از مقام‌های اسرائیل که برای مذاکره با مقام‌های حماس به قطر سفر کرده بود، با اشاره به جزئیات توافق با این جنبش گفت: «مرحله اول این توافق شامل بازگشایی دائم گذرگاه رفح و ایجاد تسهیلاتی در گذرگاه‌ کرم شالوم در سرزمین‌های اشغالی است. مرحله دوم شامل توافقی میان حماس و فتح است که در پی آن اداره نوار غزه در اختیار مقام‌های دولت فلسطینی و با نظارت مصر خواهد بود. مسئله‌ای که در این میان هنوز حل‌نشده باقی مانده، مخالفت حماس با تحویل سلاح‌های خود است. توافق پیشین فتح و حماس نیز به دلیل اختلاف بر سر سلاح‌های حماس به شکست انجامید. تشکیلات خودگردان در ازای کنترل بر نوار غزه امتیازاتی به حماس خواهد داد؛ پرداخت حقوق معوقه کارمندانی که در نوار غزه حضور دارند و نیز ترسیم نقشه راهی با هدف برگزاری انتخابات غزه در حداکثر شش ماه. یکی‌دیگر از امتیازات نیز ایجاد پروژه‌هایی بشردوستانه مانند ایجاد بندری در صحرای سینای مصر است تا ساکنان غزه از فعالیت این بندر منتفع شوند. آخرین مرحله هم توافق برای آتش‌بس پنج تا 10 ساله با اسرائیل و تبادل اسرا است. مقام‌های اسرائیلی هشدار داده‌اند که در صورت آزادنشدن اسرای اسرائیلی که در اختیار حماس قرار دارند، هیچ‌گونه توافقی برای آتش‌بس را امضا نخواهند کرد. موضوعاتی مثل انتقال گاز به نوار غزه، سفر حج برای ساکنان نوار غزه برای پنج سال، اقدام برای ایجاد فرودگاهی در سینا نیز بخشی از اقداماتی است که در صورت نهایی‌شدن توافق مذاکره بر سر آنها آغاز می‌شود. در روزهای گذشته تیم‌های مذاکره‌کننده از حماس و فتح به دعوت مسئولان مصری، برای بررسی تحولات فلسطین، برقراری آشتی ملی و رفع اختلافات میان فتح و حماس، پیشنهاد ترامپ برای صلح اسرائیل و فلسطینیان و قانون اخیرا تصویب‌شده «دولت یهود» به قاهره سفر کردند. از سوی دیگر هم بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل که قصد داشت به کلمبیا سفر کند، این سفر را به تعویق انداخت تا با حضور در جلسه مهم امروز کابینه درباره طرح مصر و آتش‌بس با حماس تصمیم‌گیری کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.